Μια πρωτοβουλία με στόχο την ανάδειξη του ρόλου των πόλεων στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την εφαρμογή τεχνολογιών έγκαιρης προειδοποίησης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών αποτέλεσε το Συνέδριο Πολιτικής Προστασίας & Έξυπνων Πόλεων που διοργάνωσε το διήμερο 8 και 9 Δεκεμβρίου στο OTEAcademy ο Δήμος Αμαρουσίου σε συνεργασία με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και θεσμικών και επιστημονικών φορέων.
Στο συνέδριο συμμετέχουν εκπρόσωποι της κυβέρνησης και της Βουλής, στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, μέλη της επιστημονικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, ειδικοί σε θέματα πολιτικής προστασίας και κλιματικής ανθεκτικότητας, καθώς και εταιρείες και φορείς της αγοράς τεχνολογιών έξυπνων πόλεων.
Θεόδωρος Αμπατζόγλου: «Κεντρικός πυλώνας η Πολιτική Προστασία»
Την έναρξη του διημέρου συνεδρίου κήρυξε ο δήμαρχος Αμαρουσίου και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΚΕΔΕ Θεόδωρος Αμπατζόγλου, ο οποίος ανέδειξε τον ρόλο του Αμαρουσίου ως πόλης–πρωταγωνιστή στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας και των εφαρμογών Έξυπνων Πόλεων, αλλά και τη σημασία του συνεδρίου ως σημείου συνάντησης Αυτοδιοίκησης, επιστημονικής κοινότητας, κεντρικής διοίκησης και εθελοντών.
Υπογραμμίζοντας ότι «η εποχή έχει αλλάξει ριζικά και η Πολιτική Προστασία αποτελεί πλέον τον κεντρικό πυλώνα λειτουργίας μιας σύγχρονης πόλης», στη συνέχεια τόνισε ότι «οι φωτιές, οι πλημμύρες και τα ακραία φαινόμενα δεν αποτελούν πλέον μια θεωρητική συζήτηση∙ είναι μια σκληρή καθημερινότητα που δοκιμάζει τις πόλεις και τις υπηρεσίες τους».
Ο δήμαρχος επεσήμανε ότι «η τεχνολογία – με την τεχνητή νοημοσύνη, τους αισθητήρες, τις θερμικές κάμερες, τους ψηφιακούς χάρτες κινδύνου και τα σύγχρονα συστήματα ειδοποίησης – αποτελεί αναντικατάστατο σύμμαχο, αλλά δεν είναι από μόνη της αρκετή». Υπογράμμισε ότι «η κοινωνία αλλάζει γρήγορα, οι πόλεις πιέζονται από τη δραματική αύξηση των οχημάτων και τη μείωση των ελεύθερων χώρων, και πως τα σχέδια Πολιτικής Προστασίας δεν μπορούν να παραμείνουν ασκήσεις επί χάρτου». Όπως είπε, «πρέπει να είναι ρεαλιστικά και να συνοδεύονται από ενημερωμένους πολίτες, εκπαιδευμένο προσωπικό και δομές που αντέχουν τις νέες πιέσεις. Ακόμη και το σωτήριο 112, που έχει σώσει ζωές, χρειάζεται πίσω του ανθρώπους έτοιμους, διαδικασίες λειτουργικές και σύγχρονες υποδομές για να έχει πραγματικό αποτέλεσμα»».
«Ζήτημα εθνικής ασφάλειας η θωράκιση του Αμαρουσίου»
Με έμφαση ανέδειξε τον ρόλο του Αμαρουσίου «ως το μεγαλύτερο επιχειρηματικό και υγιεινομικό κέντρο της χώρας», μια πόλη της οποίας, όπως είπε, «ο πληθυσμός σχεδόν διπλασιάζεται καθημερινά από εργαζόμενους, ασθενείς, επισκέπτες και επαγγελματίες», για να συμπληρώσει: «Η εύρυθμη λειτουργία του Αμαρουσίου επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία της Αττικής και της ελληνικής οικονομίας. Η θωράκιση του Αμαρουσίου δεν είναι ένα τοπικό αίτημα∙ είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας».
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε εκτενώς στο έργο διευθέτησης του Ρέματος Σαπφούς, το οποίο έχει ενταχθεί στο Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή 2021–2027» και διαθέτει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, τονίζοντας, ωστόσο, ότι «το έργο πρέπει να δημοπρατηθεί άμεσα από την Περιφέρεια Αττικής και να ξεκινήσει χωρίς άλλες καθυστερήσεις».
«Η Αυτοδιοίκηση δεν διαθέτει ακόμη τα εργαλεία που χρειάζεται»
Αναφερόμενος στις ανάγκες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο Θ. Αμπατζόγλου μίλησε με σαφήνεια για τις ελλείψεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Δήμοι: «Η Αυτοδιοίκηση δεν διαθέτει ακόμη τα εργαλεία που χρειάζεται. Δεν έχουμε στο σύνολό τους τα μηχανήματα, τον εξοπλισμό, τους μηχανικούς, τους χειριστές, τους ανθρώπους πρώτης γραμμής που απαιτούνται για να λειτουργήσουμε με την ταχύτητα που επιβάλλει η εποχή». Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τις έξι βασικές παρεμβάσεις που η ΚΕΔΕ έχει θέσει προς την κυβέρνηση και τα αρμόδια υπουργεία ως άμεσες προτεραιότητες:
- την ενίσχυση των Δήμων και Περιφερειών με νέο εξοπλισμό και μηχανήματα
- την επίσπευση των διαδικασιών ΑΣΕΠ για πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού
- την προτεραιοποίηση της χρηματοδότησης αντιπλημμυρικών έργων από όλα τα διαθέσιμα ταμεία
- την απλοποίηση διαδικασιών για έργα εκτάκτου ανάγκης
- τη συστηματική εκπαίδευση του προσωπικού στο πεδίο
- τον περιφερειακό σχεδιασμό προμηθειών ώστε να υπάρχει άμεση επάρκεια βασικού υλικού όταν χρειαστεί.
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο δήμαρχος στους εθελοντές, τους οποίους χαρακτήρισε «το ανθρώπινο πρόσωπο της Πολιτικής Προστασίας», σημειώνοντας ότι «κανένα σχέδιο και καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την αυταπάρνηση και την προσφορά τους».
Πρώτη μέρα με χαιρετισμούς και τοποθετήσεις
Οι εργασίες του συνεδρίου την Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου ξεκίνησαν παρουσία του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, ο οποίος ανέλαβε κεντρικό ρόλο στους χαιρετισμούς της εναρκτήριας εκδήλωσης. Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος και η αντιπεριφερειάρχης Βορείου Τομέα Αθηνών Μαργαρίτα Βάρσου, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας Πολιτείας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων και τη θωράκιση κρίσιμων υποδομών.
Από την πλευρά των συνδιοργανωτών, χαιρετισμό απηύθυνε ο, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης» Παναγιώτης Γρηγοράκος, ο οποίος στάθηκε στον ρόλο του θεσμικού διαλόγου και της τεχνικής υποστήριξης των Δήμων, ενώ ο Γιώργος Μπάμπαλης, Γ. Δντής της «AA-ALARM smart security solutions» παρουσίασε τη φιλοσοφία και τις δυνατότητες των τεχνολογικών συστημάτων πυρανίχνευσης με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης επισημαίνοντας την αναγκαιότητά τους, στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται.
Στο πάνελ με θέμα τα «σύγχρονα πρότυπα ανθεκτικότητας και αειφορίας με χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Πολιτική Προστασία» συμμετείχαν ο δήμαρχος Κηφισιάς και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπλασης του Πεντελικού (ΣΠΑΠ) Βασίλης Ξυπολυτάς, ο δήμαρχος Παιανίας και πρόεδρος του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ) Ισίδωρος Μάδης, Δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, Πρόεδρος του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων (ΕΛΔΑΠ) και πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Κοινοχρήστων εντός του Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού – Αγ. Κοσμά Γιάννης Κωνσταντάτος και ο, δήμαρχος Μάνδρας – Ειδυλλίας Αρμόδιος Δρίκος.
Την πρώτη ημέρα του συνεδρίου μίλησαν επίσης ο βουλευτής Ν.Δ. Ανατολικής Αττικής και πρώην υφυπουργός Μεταφορών Βασίλης Οικονόμου, ο ψυχίατρος και πρώην ευρωβουλευτής Στέλιος Κυμπουρόπουλος, ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Πολυχρόνης Μπαϊρακτάρης, ο πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας & Κλιματικής Αλλαγής της ΚΕΔΕ Βλάσσης Σιώμος, ο αντιδήμαρχος Χαλανδρίου και πρόεδρος του ΣΒΑΠ Αλέξης Μαυραγάνης και ο πρόεδρος της Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων (ΟΔΙΚ) Κωνσταντίνος Φεζούδης Ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις έκαναν ο κάτοχος Έδρας UNESCO για την Πράσινη Καινοτομία και Κυκλική Οικονομία του ΕΜΠ, αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, προεδρεύων του Κλάδου Αποβλήτων, πρώην γ.γ. Δασών και πρώην γ.γ. Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωνσταντίνος Αραβώσης και ομότιμος καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας & Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Δρ. Ευθύμης Λέκκας.
Δεύτερη ημέρα με 5 θεματικές ενότητες
Κατά τη δεύτερη ημέρα του Συνεδρίου, την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου, πάνω από 30 κορυφαία στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από όλη τη χώρα ανέπτυξαν καλές πρακτικές για την Πολιτική Προστασία στις παρακάτω 5 θεματικές ενότητες.
- «Κλιματική κρίση και ανθεκτικότητα των πόλεων»
Ο δήμαρχος Παλλήνης, Χρήστος Αηδόνης ανέπτυξε τις απόψεις του με επιχειρήματα και παραδείγματα, με θέμα «Πόλεις του Αύριο: Πώς η Τοπική Αυτοδιοίκηση Διαμορφώνει την Ανθεκτικότητα».
Ο δήμαρχος Μεγαρέων Παναγιώτης Μαργέτης παρουσίασε εκτενώς και με ακρίβεια τις προκλήσεις, τις ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες και τα αιτήματα της περιοχής του, δίνοντας έμφαση στη «σύγχρονη τεχνολογία και προσλήψεις πιστοποιημένων εθελοντών στα τμήματα Πολιτικής Προστασίας».
Ο δήμαρχος Λαυρεωτικής Δημήτρης Λουκάς τόνισε ότι «ενισχύσαμε τον εξοπλισμό μας με νέα οχήματα πυρόσβεσης, διαθέτουμε πλέον τρία drones για 24ωρη επιτήρηση του πεδίου, στελεχώσαμε πυροφυλάκια στα πιο κρίσιμα σημεία, εγκαταστήσαμε νέες δεξαμενές νερού και γεννήτριες για να διασφαλίσουμε την απρόσκοπτη τροφοδοσία των πυροσβεστικών κρουνών, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες».
Σε γραπτό του μήνυμα ο δήμαρχος Ηρακλείου Αττικής Νίκος Μπάμπαλος, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων: «Με ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, σταθερή χρηματοδότηση και ενίσχυση των Δήμων, μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα, πολύ πιο γρήγορα. Με την συνεργασία της κεντρικής διοίκησης, η “πολιτική προετοιμασία” μπορεί να γίνει το νέο εθνικό μοντέλο, μια ασπίδα προστασίας για κάθε πόλη και κάθε πολίτη».
- «Δράσεις Πρόληψης, Προσαρμογή, Ασφάλεια Κρίσιμων Υποδομών»
Ο δήμαρχος Κορινθίων Νικόλαος Σταυρέλης στάθηκε σε ζητήματα όπως οι εθελοντικές οργανώσεις σύλλογοι πυροπροστασίας δασών, επιχορήγηση συλλόγων πυροπροστασίας, Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων, προμήθεια έξυπνου εξοπλισμού, πυροφυλάκια Δήμου Κορινθίων, εποχικά πυροσβεστικά κλιμάκια, ίδρυση νέου μόνιμου πυροσβεστικού κλιμακίου Σοφικού, προμήθεια πυροσβεστικών οχημάτων έκτακτης ανάγκης και προμήθεια έξυπνου εξοπλισμού αντιπυρικών ζωνών 500.000 €.
Ο δημάρχου Διστόμου – Αράχωβας – Αντίκυρας Ιωάννης Σταθάς αναφέρθηκε στις κινήσεις που έχουν γίνει για την υποστήριξη του κρίσιμου τομέα της Πολιτικής Προστασίας, επισημαίνοντας τις ανάγκες.
Ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ιωάννης Ζαμπούκης στάθηκε στο ζήτημα των προτεραιοτήτων που αφορούν όχι τόσο το αστικό περιβάλλον, αλλά τα πολυάριθμα χωριά της περιοχής του που έχουν ανάγκη υποστήριξης.
Ο δήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων Νικόλαος Βαΐτσης αναφέρθηκε εκτενώς στις καταστροφές από την πρόσφατη κακοκαιρία, αλλά και στα περιβαλλοντικά ζητήματα που έχουν δημιουργηθεί, με την ξηρασία και τα προβλήματα σε πλατάνους και έλατα.
- «Smart City εφαρμογές & ψηφιακά εργαλεία διοίκησης»
Ο δήμαρχος Ορεστιάδας Αδαμάντιος Παπαδόπουλος παρουσίασε το ολοκληρωμένο έργο ψηφιακού μετασχηματισμού του Δήμου ύψους 1.003.252€, το οποίο ενισχύει την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, τη συμμετοχή των δημοτών, την προστασία του περιβάλλοντος και την Πολιτική Προστασία. Ανέλυσε επίσης τις δράσεις που έχουν γίνει για την ενίσχυση της ετοιμότητας του Δήμου, όπως οι ασκήσεις Πολιτικής Προστασίας και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Resilience Borders με το έργο «Cross-border risks and solutions», στο οποίο συνεργάστηκαν με τον Δήμο Svilegrad.
Ο δήμαρχος Αλμωπίας Νικόλαος Παρούτογλου επισήμανε: «Η κλιματική κρίση μάς χτυπάει την πόρτα και δεν εφησυχάζουμε. Το κακό θα μας βρει, είναι αναπόφευκτο. Όταν όμως υπάρχει πρόληψη και σχέδιο τότε μπορούμε να το ανατρέψουμε. Ο Δήμος Αλμωπίας βλέπει την Πολιτική Προστασία ως προτεραιότητα, με έμφαση στη χαρτογράφηση των αναγκών και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας».
Ο δήμαρχος Οινουσσών Γεώργιος Δανιήλ στάθηκε στο γεγονός ότι «η κλιματική κρίση και οι επιπτώσεις της αποτελούν μια από τις κύριες πηγές αγωνίας όχι μόνο για τον πλανήτη, αλλά και για τις πιο προικισμένες με φυσική ομορφιά περιοχές, όπως τα μικρά νησιά του ελληνικού Αρχιπελάγους», αναδεικνύοντας τις αυξημένες ευθύνες για τις νησιωτικές κοινωνίες.
Ο δήμαρχος Σαλαμίνας και πρόεδρος Δικτύου Δήμων Π.Ε. Νήσων Αττικής Γεώργιος Παναγόπουλος δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι «ο Δήμος Σαλαμίνας μέσω της τεχνολογίας και των έξυπνων εφαρμογών επενδύει στην Πολιτική Προστασία και θωρακίζει το μεγάλο πευκοδάσος του με την τοποθέτηση εξακοσίων αισθητήρων ανίχνευσης πυρκαγιάς».
- «Πολιτική Προστασία & Τεχνητή Νοημοσύνη – Καλές Πρακτικές (επιτυχίες, διδάγματα)»
Αντιδήμαρχος Αστικού Περιβάλλοντος, Συντήρησης Πόλης, Πολιτικής Προστασίας & Πολιτικής Άμυνας Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης Βασίλης Κρητικός αναφέρθηκε στο «πρότυπο μοντέλο Πολιτικής Προστασίας, με θερμικές κάμερες τεχνητής νοημοσύνης για έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιάς» που έχει αναπτύξει ο Δήμος.
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Δήμου Παλαιού Φαλήρου Γεώργιος Ασημακόπουλος τόνισε ότι «η νέα δημοτική Αρχή δημιούργησε αυτόνομη Αντιδημαρχία Πολιτικής Προστασίας και εφαρμόζει συνδυαστικά καινοτόμες δράσεις», με κεντρικό μήνυμα ότι «ο καλύτερα ενημερωμένος δημότης είναι καλύτερα προστατευμένος δημότης».
Ο αντιδήμαρχος Πληροφορικής & Ψηφιακού Μετασχηματισμού Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας Γεώργιος Κελλίδης μίλησε εκτενώς για την προστασία του αστικού άλσους και την αντιμετώπιση κρίσεων ακραίων συνθηκών μέσω ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων και έξυπνων εφαρμογών διαχείρισης εκτάκτων αναγκών.
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Δήμου Θέρμης Κωνσταντίνος Κουγιουμτζίδης παρουσίασε την εμπειρία από διασυνοριακά προγράμματα, όπως το Interreg «Ελλάδα–Βουλγαρία» 2014–2020 και το Interreg IPA Adrion 2021–2027, με χρήση A.I. για αναγνώριση καπνού και φλόγας, εκπαίδευση εθελοντών σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας και συντονισμό καμερών, drones και αισθητήρων για έγκαιρο εντοπισμό πυρκαγιών.
Ο αν. δήμαρχος, αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Δήμου Σάμης Κεφαλονιάς και μέλος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Κρίσης της ΚΕΔΕ Σπυρίδων Σπάθης υποστήριξε ότι «η υποστελέχωση και η υποχρηματοδότηση των Δήμων αποτελούν βασική αιτία για τη μη πλήρη ανταπόκριση στα νομοθετημένα καθήκοντα που αφορούν την Πολιτική Προστασία», επισημαίνοντας ότι «η τεχνολογία βοηθά σημαντικά, ιδίως στο πεδίο της πρόληψης».
- «Προστασία Περιβάλλοντος & Βιώσιμη Ανάπτυξη» – Πανελλήνια Ένωση Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης»”
Ο γ.γ. του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα Βασίλειος Μπράντζος εξέφρασε την άποψη ότι «η κλιματική κρίση είναι εδώ και μας το δείχνει με κάθε ευκαιρία», υπενθυμίζοντας όμως ότι «υπάρχουν παραδείγματα που δείχνουν ότι η ανθρώπινη παρέμβαση μπορεί να γίνει με σεβασμό και όφελος για τη φύση, όπως η λίμνη Πλαστήρα».
Ο γ.γ. του Δήμου Αχαρνών Ιωάννης Δημητρακόπουλος αναφέρθηκε στον υψηλό αριθμό δασικών και αστικών πυρκαγιών που έλαβαν χώρα στην περιοχή του κατά την τελευταία αντιπυρική περίοδο.
Η γ.γ. του Δήμου Μαρκοπούλου Μεσογαίας Σοφία Ευστρατίου υποστήριξε τη θέση πως στο πλαίσιο του Sendai Framework και του Ν. 4662/2020, «ζητούμενο σήμερα είναι η ενεργή και αποφασιστική παρουσία των συναρμόδιων υπουργείων για χωροθέτηση χώρων προσωρινής εναπόθεσης κλαδεμάτων ή φερτών υλικών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης Πολιτικής Προστασίας, με κανονιστικές ρυθμίσεις που θα δίνουν ευελιξία έναντι των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων».
Ο γ.γ. του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης Αντώνιος Αντωνόπουλος σημείωσε ότι «η προστασία του περιβάλλοντος κι η βιώσιμη ανάπτυξη επιτυγχάνονται μέσα από ολιστικές πολιτικές ανθεκτικότητας με συνέργεια και συντονισμένες συνεργασίες», ενώ αναφέρθηκε και στο έργο του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων.
Η γ.γ. του Δήμου Αμαρουσίου Μαρία Γαλαζούλα έκλεισε τη στρογγυλή τράπεζα κάνοντας έναν συνολικό απολογισμό του διήμερου συνεδρίου, ευχαριστώντας όλους τους δημάρχους της χώρας που βρέθηκαν για δύο ημέρες στο Μαρούσι.
