Επί του Σχεδίου Προσθήκης στο «επίμαχο» Νομοσχέδιο
Το υπόμνημα του ΙΓΕ προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
(Σ.Σ. για λόγους χώρου, αλλά και για να μην παρατεθούν οι πολλές σελίδες νομικών λεπτομερειών που ενδεχομένως κουράζουν, παρουσιάζεται παρακάτω το σημείο «Δ» του υπομνήματος του ΙΓΕ προς το υπουργείο, το οποίο περιέχει την σύνοψη των επιχειρημάτων του πάνω στο Σχέδιο Προσθήκης του νομοσχεδίου).
❍ ❍ ❍
«Δ. Αναφερόμενοι στο σχέδιο Προσθήκης στο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων οφείλουμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
Επί της Αιτιολογικής Έκθεσης του Σχεδίου.
Εσφαλμένα αναφέρεται ότι το Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών συστήθηκε με το από 28.05.1901 Βασιλικό Διάταγμα καθώς αυτό αφορά το Ίδρυμα ούτε καν το προγενέστερο του Ιδρύματος νομικό πρόσωπο. Το Ίδρυμα ιδρύθηκε κατά τα ανωτέρω λεπτομερώς εκτεθέντα με την Διαθήκη της Ιφιγενείας Συγγρού και εγκρίθηκε με τα ανωτέρω αναφερόμενα Νομοθετικά Διατάγματα των ετών 1926 και 1927 και τον Ν.3821/1929.
Επί της παραγράφου 1.α) του άρθρου του σχεδίου Προσθήκης.
Αναφέρεται ρητώς ότι το ΝΠΔΔ ΙΓΕ καταργείται ως αυτοτελές νομικό πρόσωπο και συγχωνεύεται με το ΝΠΙΔ Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός «Δήμητρα». Ωστόσο όπως το Σύνταγμα και οι αναγκαστικού δικαίου ανωτέρω διατάξεις του Α.Ν. 2039/1939 και του Α.Κ. επιτάσσουν, το Ίδρυμα Κοινωφελούς Σκοπού ΙΓΕ δεν μπορεί να καταργηθεί ούτε να συγχωνευθεί, ούτε είναι δυνατόν να μεταβληθεί η ιδρυτική του πράξη, ει μη μόνον κατ’ εξαίρεση και σύμφωνα με τις ανωτέρω ειδικές διατάξεις, που εισάγουν περιοριστικά τους λόγους, τους όρους και την διαδικασία για τέτοιου είδους παρεμβάσεις.
Ορίζεται στην αυτή παράγραφο του σχεδίου ότι ο σκοπός και οι υπηρεσίες του ΙΓΕ μεταφέρονται στον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό «Δήμητρα» και οι αρμοδιότητές του ασκούνται από αυτόν. Ωστόσο επισημαίνουμε ότι ο σκοπός του Ι.Γ.Ε είναι σκοπός Κοινωφελούς Ιδρύματος που συστάθηκε κατά τα ανωτέρω και συνιστά εκπλήρωση της διάταξης τελευταίας βούλησης της διαθέτιδος η δε μεταφορά αυτού σε άλλο νομικό πρόσωπο συνιστά κατάφωρη, αναρμόδια και παράνομη επέμβαση επί της ιδρυτικής πράξης, ήτοι επί των διατάξεων της Διαθήκης. Πέραν της ρητής απαγόρευσης του Συντάγματος και των λοιπών ανωτέρω αναφερόμενων διατάξεων τονίζουμε ότι ακόμη και στην ακραία περίπτωση που πληρούνται οι τεθείσες υπό του Νομοθέτη αυστηρές προϋποθέσεις για παρέμβαση επί των διατάξεων της διαθήκης, αυτή η παρέμβαση θα έπρεπε να γίνει σύμφωνα με το άρθρο 109§2 του Συντάγματος και τις διατάξεις των άρθρων 2 & 3 του Ν. 455/1976 («Άρθρον 2: Οσάκις η θέλησις του διαθέτου ή δωρητού, ως προς τον υπ` αυτού ταχθέντα κοινωφελή σκοπόν, δεν δύναται να πραγματοποιηθή εξ οιουδήποτε λόγου καθ` ολοκληρίαν ή κατά το μείζον του περιεχομένου ταύτης, επιτρέπεται η διάθεσις του καταλειφθέντος ή δωρηθέντος προς τον αυτόν ή άλλον κοινωφελή σκοπόν εις την υπό του διαθέτου ή δωρητού καθοριζομένην περιοχήν εις την ευρυτέραν ταύτης περιφέρειαν. Αρθρον 3§1.
Το κατά το άρθρον 825 Κώδικος Πολιτικής Δικονομίας δικαστήριον, κατά την διαδικασίαν της εκουσίας δικαιοδοσίας, είναι αποκλειστικώς αρμόδιον, να βεβαιώσει, κατά, το άρθρον 109 παρ. 2 του Συντάγματος, ότι θέλησις του διαθέτου ή του δωρητού δεν δύναται να πραγματοποιηθή, εξ οιουδήποτε λόγου, καθ` ολοκληρίαν ή κατά το μείζον του περιεχομένου ταύτης, ως και αν δύναται να ικανοποιηθή πληρέστερον διά της μεταβολής της εκμεταλλεύσεως. Η αίτησις υποβάλλεται υπό του Υπουργού των Οικονομικών ή του αρμοδίου εκ του σκοπού Υπουργού ή του υπέρ ου η κοινωφελής περιουσία νομικού προσώπου ή πάντος ετέρου προσώπου έχοντος έννομον συμφέρον και ανακοινούται δια της μάλλον κυκλοφορούσης εφημερίδος ή του διοικούντος το κληροδότημα Νομικού Προσώπου και εν μη εκδόσει εφημερίδος, δια τοιχοκολλήσεως εις δημοσίους χώρους. Άρθρον 3§2. Δια της κατά την παρ. 1 εκδιδομένης αποφάσεως το δικαστήριον αποφαίνεται και περί του τρόπου της επωφελεστέρας αξιοποιήσεως της περιουσίας ή του σκοπού δια τον οποίον πρέπει να διατεθή αύτη.
Οι ειδικώτεροι όροι και λεπτομέρειαι της επωφελεστέρας αξιοιποιήσεως ή διαθέσεως προς τον αυτόν ή έτερον κοινωφελή σκοπόν του καταλειφθέντος ή δωρηθέντος ορίζονται, κατόπιν προτάσεως της διοικήσεως του υπέρ ου η περιουσία νομικού προσώπου ή του εκτελεστικού της διαθήκης, δι` αποφάσεως του Υπουργού Οικονομικών και του αρμοδίου κατά περίπτωσιν Υπουργού μετά γνώμην του Συμβουλίου Εθνικών Κληροδοτημάτων, τηρουμένων των διατάξεων του Α.Ν. 2039/1939 «περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των νόμων» περί εκκαθάρσεως και διοικήσεως των εις το Κράτος και υπέρ κοινωφελών σκοπών καταλειποιμένων κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών», ως ούτος εκάστοτε ισχύει.»). Επιπλέον η επιχειρούμενη παρέμβαση στην ιδρυτική πράξη του ΝΠΔΔ Ιδρύματος Κοινωφελούς Σκοπού ΙΓΕ αναμφίβολα προσκρούει στην βούληση της διαθέτιδος, καθ’ ότι κατά παράβαση αυτής υπάγει την εκτέλεση του Κληροδοτήματος σε υποτελές ΝΠΙΔ και συγκεκριμένα στον Ελληνικό Γεωργικό Οργανισμό «Δήμητρα», καταργουμένου όλως παρανόμως του συσταθέντος με την Διαθήκη αυτοτελούς ΝΠΔΔ
Άλλωστε η διαθέτις σαφώς προσδιόρισε την φύση του ιδρυόμενου με την διαθήκη της Νομικού Προσώπου της «υπό την προστασία της Α.Μ. του Βασιλέως Γεωργική Εταιρεία» ως ΝΠΔΔ όπερ και ενεκρίθη με τα ανωτέρω αναφερόμενα εγκριτικά και κυρωτικά Νομοθετικά Διατάγματα των ετών 1926 & 1927 και τον κυρωτικό Ν. 3821/1929 και ρητώς διατύπωσε την αντίθεσή της σε μελλοντική διάλυση του συνιστώμενου με την Διαθήκη της Ιδρύματος. Μάλιστα στην περίπτωση της σύμφωνα με τον Νόμο και το Σύνταγμα διάλυσης του Ιδρύματος, κατά ρητή διάταξη της Διαθήκης που δεν επιδέχεται αμφισβητήσεως η κληροδοτούμενη στο Ίδρυμα περιουσία πρέπει να περιέλθει στο Ελληνικό Δημόσιο και όχι σε οιοδήποτε ΝΠΙΔ.
Ε. Καπόπιν όλων των ανωτέρω προτείνουμε, ως και εκ του Συντάγματος και του Νόμου επιβεβλημένη, την εξαίρεση του αυτοτελούς Ιδρύματος Κοινωφελούς Σκοπού ΝΠΔΔ Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών (ΙΓΕ) από το συνημμένο σχέδιο Προσθήκης στο Σχέδιο Νόμου».
