Το Σάββατο 7/12 πραγματοποιήθηκε στη Δημ. Κοινότητα Φιλοθέης ενδιαφέρουσα & επίκαιρη ημερίδα με θέμα: «ΡΕΜΑ ΠΟΔΟΝΙΦΤΗ – ΦΙΛΟΘΕΗ – Υδάτινες Διαδρομές στο Περιβάλλον & στον Πολιτισμό», με την παρουσία πολλών δημάρχων & αιρετών της αυτοδιοίκησης.
Η ιδέα για την πραγματοποίηση της ημερίδας και η οργάνωσή της ανήκει στην τοπική σύμβουλο Δημοτικής Κοινότητας Φιλοθέης Χριστίνα Φίλιππα, η οποία, στην εισήγησή της, εξέθεσε τους λόγους που την παρακίνησαν για αυτή τη διοργάνωση, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατέψουμε τα εναπομείναντα ρέματα ώστε να μη συζητάμε γι’ αυτά μόνο όταν έρχονται στην επικαιρότητα με τον πιο αποτρόπαιο τρόπο, αν όχι με ενημέρωση και γνώση για τα πολλαπλά οφέλη τους;».
Η ημερίδα χαρακτηρίστηκε από την παρουσία των δημάρχων Φιλοθέης – Ψυχικού Παντελή Ξυριδάκη, Πεντέλης – Μελισσίων Δημήτρη Στεργίου – Καψάλη, Nέας Ιωνίας Ηρακλή Γκότση, Αγίου Δημητρίου Μαρίας Ανδρούτσου, του επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας και υποψηφίου δημάρχου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας Χάρη Τομπούλογλου, του επικεφαλής της δημοτικής παράταξης Αμαρουσίου ΚΟΝΤΡΑ ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ Λευτέρη Μαγιάκη και μελών της παράταξης, αντιδημάρχων, του Συλλόγου – Προστασίας Περιβάλλοντος Φιλοθέης», του «Συλλόγου Περιβαλλοντικής Προστασίας Ψυχικού», του «Συλλόγου για την Προστασία Περιβάλλοντος και Ρεματιάς Πεντέλης – Χαλανδρίου», καθώς και πολλών πολιτών.
Στο χαιρετισμό του ο δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού Παντελής Ξυριδάκης ανέφερε ότι η περιπτωσιακή και αποσπασματική αντιμετώπιση της διαχείρισης του Ποδονίφτη στα όρια κάθε Δήμου, η μη οριοθέτησή του, και η μη ένταξη των ρεμάτων σε μια συνολική πολιτική προστασίας έως τώρα, συσσώρευσε πολλά προβλήματα.
Από την πλευρά της, η αρχαιολόγος από την ΚΣΤ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Εύη Πίνη ανέπτυξε το θέμα «Η κατάρα του Ποσειδώνα, ή το υδάτινο παρελθόν της Αττικής», βοηθώντας τους παρευρισκόμενους να διανύσουν νοερά τη διαδρομή των ποταμών και να αντιληφθούν τη σημασία τους στην αρχαιότητα, τότε που το νερό ήταν είδος πολυτελείας και οι Αθηναίοι πίστευαν ότι ήταν κατάρα του Ποσειδώνα επειδή διάλεξαν την Αθηνά και όχι εκείνον για προστάτη της πόλης τους. Οι Αθηναίοι είχαν αυστηρούς νόμους για τη διαχείρισή του νερού. Ωστόσο παρά τη νομοθεσία δεν διαχειρίστηκαν πάντα ορθά τους λιγοστούς υδάτινους πόρους τους. Η περίπτωση του ποταμού Ηριδανού είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, το οποίο με εξαίρετη αφηγηματική γλώσσα περιέγραψε η κ. Πίνη.
Ο βιολόγος – περιβαλλοντολόγος Μαρτίνος Γκαίτλιχ, στην εισήγησή του με τίτλο «Προσεγγίζοντας το ρέμα της Φιλοθέης ως οικοσύστημα – Περιβαλλοντική σημασία και δυνατότητες ανάδειξης», παρουσίασε χαρακτηριστικά είδη της χλωρίδας και της πανίδας του ρέματος, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στο τοπίο που συνθέτουν οι όχθες του Ποδονίφτη. Ως προς την εικόνα του τοπίου αυτού, την παρομοίασε με «ένα παλίμψηστο, όπου οι επάλληλες χρήσεις της γης, στο πέρασμα του χρόνου, έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους». Συνεχίζοντας, ο κ. Γκαίτλιχ, εστίασε σε δύο εξέχουσες περιπτώσεις αποκατάστασης και ανάδειξης αστικών ποταμών: στον ποταμό Τάμεση στο Λονδίνο, καθώς και στο εντυπωσιακότατο παράδειγμα τού ποταμού που διασχίζει την πόλη της Σεούλ στη Νότιο Κορέα. Ολοκληρώνοντας την παρουσίασή του, ανέφερε ότι τα ποτάμια και τα ρέματα που βρίσκονται εντός τού αστικού ιστού, αποτελούν καταφύγια για τη φύση και οάσεις ζωής μέσα στην πόλη. Στα μέρη αυτά, οι πολίτες μπορούν να συνδυάσουν την αναψυχή με την εμπειρία τού φυσικού περιβάλλοντος, κάνοντας έτσι την επαφή με τη φύση μια προσιτή δυνατότητα της καθημερινής τους ζωής.
Η Επίκουρη Καθηγήτρια Γεωχημείας Αριάδνη Αργυράκη, στην τοποθέτηση της με θέμα «Η υδάτινη διαδρομή του Ποδονίφτη από την Πεντέλη έως το Στάδιο Κυριακίδη στη Φιλοθέη: Μεταβολές στην ποιότητα νερού και ιζήματος» ανέφερε ότι το Εργαστήριο Οικονομικής Γεωλογίας και Γεωχημείας του ΕΚΠΑ δραστηριοποιείται παρακολουθεί τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του εδάφους, των επιφανειακών υδάτων και των ενεργών ιζημάτων σε τμήματα του Κηφισού, του Ρέματος της Πικροδάφνης και του Ποδονίφτη. Στην περίπτωση του τελευταίου, εκτελέστηκαν επαναλαμβανόμενες δειγματοληψίες το 2011 από σημεία της ελεύθερης κοίτης του ρέματος, ενώ δείγματα συλλέχθηκαν επίσης από τις πηγές του ρέματος στην περιοχή της Πεντέλης για σύγκριση. Βρέθηκε ότι η κατάσταση της ποιότητας των υδάτων επιβαρύνεται με ανθρωπογενείς ρύπους κυρίως στο τμήμα της υπογειοποίησης του ρέματος. Στη συνέχεια, η σύντομη διαδρομή του Ποδονίφτη εντός της ελεύθερης κοίτης στη Φιλοθέη λειτουργεί ως παράγοντας εξυγίανσης μέσω της λειτουργίας φυσικών γεωχημικών διεργασιών κατά την αλληλεπίδραση νερού, ιζήματος και βιομάζας. Γενικά, εκτός από την αισθητική αξία του ρέματος και παρά τις τεχνικές δυσκολίες και την ανάγκη για φροντίδα της ευστάθειας των πρανών, τα γεωχημικά δεδομένα στο Ρέμα της Φιλοθέης δείχνουν ότι η διατήρηση της κοίτης στη φυσική της μορφή έχει πολλαπλά περιβαλλοντικά οφέλη ως προς τη διατήρηση των συγκεντρώσεων των χημικών παραμέτρων στο νερό και το ίζημα σε φυσιολογικά επίπεδα. Η διατήρηση αυτή αποτελεί τη βάση για την ανάπτυξη ενός υγιούς οικοσυστήματος.
Ο Παναγιώτης Γκουνίδης, δασοπόνος και διαχειριστής φυσικού περιβάλλοντος, στην εισήγησή του με τίτλο «Διαχείριση πρασίνου σε παραρεμάτια περιοχή» τόνισε ότι «δεν πρέπει να επικρατήσει η εργολαβική λογική έργων στα ρέματα, αλλά αντιθέτως, η λογική μιας οικολογικής αποκατάστασης». Τόνισε, εξάλλου, ότι «οι φυσικές χωμάτινες κοίτες με την ιδιαίτερη βλάστηση και πανίδα τους πρέπει να προστατευθούν να διατηρηθούν, να αναβαθμιστούν ως μέρος ενός πολύτιμου οικοσυστήματος για τη διαχείριση των πλημμυρών, για την διατήρηση της υγείας των φυτών και την σταθερότητα των πρανών και για τη διατήρηση της άγρια ζωής, ενώ παρουσίασε τρόπους αποκατάστασης και διαχείρισης των ρεμάτων».
Η δήμαρχος Αγίου Δημητρίου Μαρία Ανδρούτσου εξέθεσε την πορεία των ενεργειών αλλά και των εμποδίων που αντιμετώπισε, γραφειοκρατικά και όχι μόνο, για την διευθέτηση και αποκατάσταση του ρέματος της Πικροδάφνης και η Νένα Ρήγα, πρόεδρος επί 10ετία του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος και Ρεματιάς Πεντέλης -Χαλανδρίου», στην παρέμβασή της αναφέρθηκε στα βασικά προβλήματα της ρεματιάς, στην εγκατάλειψη της από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στις πρακτικές της αυθαίρετης δόμησης, στις απόπειρες «αξιοποίησης», καθώς και στους διαχρονικούς αγώνες του συλλόγου.
Κλείνοντας ο δήμαρχος Φιλοθέης – Ψυχικού Π. Ξυριδάκης συνεχάρη την Χριστίνα Φίλιππα «για την ιδέα και την άψογη διοργάνωση» και τόνισε ότι «όλοι βγήκαμε πλουσιότεροι σε γνώσεις και πλέον αισιόδοξοι».
Την ημερίδα και τη συζήτηση που ακολούθησε συντόνισε η δημοσιογράφος Ματρώνη Δικαιάκου.
