Η «Ρένα», η ηρωίδα από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Αύγουστου Κορτώ, δραπετεύει από τις σελίδες του ομώνυμου βιβλίου και διηγείται – επί σκηνής πλέον τη θυελλώδη ζωή της αλλά και παράλληλα όλη τη σύγχρονη ελληνική ιστορία από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα έως σήμερα. Η πρωταγωνίστρια της παράστασης που γνώρισε μεγάλη επιτυχία με συνεχή sold out στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, Υρώ Μανέ, λίγο πριν την έναρξη της πανελλήνιας περιοδείας της, μας μιλάει για τη Ρένα, την υποκριτική στα χρόνια της κρίσης, την πικρή εμπειρία της από τη θητεία της στο Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών και τα τηλεοπτικά «Εγκλήματα» που έγραψαν ιστορία.
Συνέντευξη: Τάσος Μεργιάννης
Η «Ρένα» είναι υπαρκτό πρόσωπο;
Όχι. Είναι καθαρά προϊόν μυθοπλασίας, που προήλθε από μια ιστορία που εμπνεύστηκε ο συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ, βλέποντας μια γυναίκα μέσα στο gay pride.
Όταν επικοινωνήσατε με τον Κορτώ για να πάρετε τα δικαιώματα του έργου, τι σας είπε;
Ο Κορτώ είναι ένας ιδιαίτερος και μοναδικός άνθρωπος. Με εμπιστεύτηκε ενστικτωδώς και μου είπε «να το κάνεις, με μεγάλη χαρά». Δεν προχώρησε σε καμία παρέμβαση στο ανέβασμα του έργου. Ήρθε μόνο στην πρεμιέρα και χάρηκε πολύ με το αποτέλεσμα.
Για να ερμηνεύσετε πιο ρεαλιστικά την ηρωίδα σας, συναντηθήκατε με ιερόδουλες. Πάντα έτσι λειτουργείτε προσεγγίζοντας έναν ρόλο;
Η δουλειά ενός ηθοποιού είναι να παρατηρεί. Η διαδικασία προσέγγισης ενός ρόλου είναι, όμως, καθαρά εσωτερική. Παρ’ όλα αυτά, βοηθάει η αίσθηση. Εάν για παράδειγμα, έπρεπε να υποδυθώ μια φυλακισμένη γυναίκα, θα πήγαινα στις φυλακές να συνομιλήσω με γυναίκες που βρίσκονται εκεί. Να δω πως σκέφτονται, πως ζουν… Όταν ένας ρόλος έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, νομίζω πως κάθε ηθοποιός αυτό οφείλει να κάνει.
Τι ανακαλύψατε συνομιλώντας μαζί τους;
Μιλάμε για βασανισμένες γυναίκες. Καμία απ’ αυτές δεν προτάσσει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα της ζωής της την ευτυχία. Προφανώς και αυτό που κάνουν δεν είναι επιλογή τους, αλλά ένα περίεργο συναπάντημα, μια διαδικασία, στην οποία μπήκαν επειδή με κάποιο τρόπο ήταν μονόδρομος γι’ αυτές.
Έχετε πει «η Ρένα θα μπορούσε να είναι η ίδια η Ελλάδα». Τι εννοείτε;
Η Ρένα είναι ένα πλάσμα που έχει περάσει δια πυρός και σιδήρου. Έχει κατατροπωθεί, πονέσει, υποφέρει, τσαλακωθεί… Με δυο λόγια, έχει δεινοπαθήσει… Παρ’ όλα αυτά, κρατάει ένα φωτεινό και αθώο βλέμμα προς στη ζωή και μια δύναμη να συνεχίσει. Αυτά, εγώ, τα βλέπω ως χαρακτηριστικά και της πατρίδας μας.
Πώς βλέπετε το επάγγελμα του ηθοποιού στην Ελλάδα της κρίσης σήμερα;
Με μια λέξη θα το χαρακτήριζα «δύσκολο». Είναι σαν να πετάς στα σύννεφα να θες αυτήν την εποχή να κάνεις αυτό το επάγγελμα, το οποίο καταντάει χόμπι, μιας και πάρα πολλές φορές δεν πληρώνεται. Βέβαια, και σε άλλες εποχές το επάγγελμά μας είχε αυτά τα στοιχεία. Το θέμα είναι πόση δύναμη έχει ο καθένας να το αντιμετωπίσει και να διεκδικήσει αυτό που του αντιστοιχεί. Ο κάθε άνθρωπος στον χώρο που κινείται οφείλει να δίνει το στίγμα του και να βάζει το λιθαράκι του. Κάπως έτσι αλλάζει ο κόσμος!
Έχετε θητεύσει στη θέση της προέδρου του Δ.Σ. του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών. Ποια ήταν τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίσατε;
Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η καχυποψία άλλων συναδέλφων που προέρχονταν από μια συγκεκριμένη παράταξη και οι οποίοι δεν μπορούσαν να αποδεχτούν το γεγονός ότι ένας επιτυχημένος άνθρωπος μπορεί να ασχολείται με τα κοινά και να διεκδικεί το δίκιο των συναδέλφων του. Σχεδόν ένιωθα ότι το πολιτικό γινόταν προσωπικό – και δεν ήταν καθόλου ευχάριστο. Ήταν μια εμπειρία τόσο απωθητική, που με έκανε να πω ότι δεν θέλω να ασχοληθώ άλλο. Είμαι άνθρωπος που πιστεύει πολύ στη συλλογικότητα, όχι όμως με τον τρόπο που λειτουργεί τα τελευταία χρόνια στο Σωματείο μας.
Το γεγονός ότι οποιαδήποτε συνδικαλιστική δράση αναπτύσσεται στους καλλιτεχνικούς κύκλους δεν περιχαρακώνεται σε ένα αρραγές μέτωπο (κάτι παρόμοιο π.χ. συμβαίνει και στην ΑΕΠΙ με τους δημιουργούς τραγουδιών) είναι ίδιον του καλλιτεχνικού επαγγέλματος ή της φυλής μας;
Είναι κοινός τόπος ότι είμαστε μια «ράτσα», που ο διχασμός και ο διαχωρισμός σε στρατόπεδα είναι περασμένος στο DNA μας. Δεν είναι καθόλου της λογικής, της αισθητικής και της ιδεολογίας μου. Είμαι πολύ μακριά απ’ όλα αυτά.
Γνωρίζω ότι είστε άνθρωπος που ασχολείται με τα κοινά. Πώς κρίνετε τις τελευταίες πολιτικές εξελίξεις που οδήγησαν στις πρόωρες εκλογές της 7ης Ιουλίου;
Θεωρώ ότι η απόφαση του πρωθυπουργού να πραγματοποιηθούν οι εκλογές τον Ιούλιο και όχι τον Οκτώβριο ήταν σωστή. Έπραξε αυτό που του όριζε η συνείδησή του και πήρε την ευθύνη αυτής της απόφασης.
Σας έχει γίνει ποτέ πρόταση να κατεβείτε ως υποψήφια σε κάποια εκλογική αναμέτρηση;
Εσείς τι λέτε; Εδώ γίνονται προτάσεις σε ανθρώπους μη εγγράμματους. Θεωρώ ότι έχω δώσει τα διαπιστευτήριά μου, έχω ασχοληθεί με τον συνδικαλισμό και θεωρώ λογικό το γεγονός ότι μου έχουν γίνει παρόμοιες προτάσεις.
Για ποιο λόγο τις αρνηθήκατε;
Θεωρώ ότι τις περισσότερες φορές οι ηθοποιοί δεν επιλέγονται για τις γνώσεις, το επίπεδό τους ή τη διάθεσή προσφοράς τους αλλά για καθαρά ψηφοθηρικούς λόγους. Επειδή ξέρουν ότι «φέρνουν κόσμο» για να το πω πιο απλά. Διαφωνώ μ’ αυτή τη λογική και αυτός είναι ο λόγος που αρνήθηκα.
Ποια είναι η σχέση σας με τα χρήματα;
Δεν μπορεί όλα να αποτιμώνται με βάση το χρήμα. Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους αυτή η χώρα δεν πάει μπροστά. Ας υπάρχουν κάποιοι με μια ιδεολογία λίγο πιο υψηλή από όλη αυτή τη φθορά, τη μιζέρια και το «μέτρημα». Δεν μου ταιριάζει όλο αυτό. Τι να κάνουμε;
H κόρη σας Φαίδρα είναι 22 ετών. Με τι θέλει να ασχοληθεί;
Μόλις τελείωσε τις σπουδές της στον χορό και συνεχίσει τις σπουδές της στην Κοινωνική Ανθρωπολογία. Είναι δύσκολη εποχή για τους νέους. Παρ’ όλα αυτά, όταν έχεις όραμα και πίστη για κάτι, πρέπει να το ακολουθείς.
Έχετε κάνει πολλές επιτυχίες στην τηλεόραση. Ποια είναι η γνώμη σας για το μέσο σήμερα;
Δεν παρακολουθώ τηλεόραση παρά μόνο Netflix και επιλεκτικά κάποιες ενημερωτικές εκπομπές.
Θεωρείτε ότι η ελληνική μυθοπλασία επέστρεψε για να μείνει;
Προσωπικά πάντα ελπίζω ότι θα αλλάξει το τοπίο και θα έρθουν καλύτερες μέρες για τη μυθοπλασία. Τα τελευταία τρία χρόνια γίνεται μια προσπάθεια. Υπάρχει φως στο τούνελ. Δεν είμαστε στα βάραθρα που βρισκόμασταν την περίοδο 2008 – 2010.
Σειρές όπως τα «Εγκλήματα» και το «Δις εξαμαρτείν» μπορούν να ξαναγίνουν;
Αυτές οι σειρές δεν ήταν πανάκριβες. Είχαν ένα μεσαίο budget και εμείς οι ηθοποιοί δεν παίρναμε μυθικά ποσά – άλλωστε μόλις ξεκινάγαμε την καριέρα μας. Σταθήκαμε τυχεροί γιατί αυτές οι δουλειές εξελίχθηκαν σε δυο από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ελληνικής τηλεόρασης. Είναι δύσκολο να υπάρξουν σήμερα τέτοιες σειρές. Τότε ήταν μια άλλη εποχή. Δεν υπήρχε ούτε Netflix, ούτε τηλεριάλιτι. Ο κόσμος προσηλωνόταν στη μυθοπλασία και τα κανάλια και οι δημιουργοί έφτιαχναν πιο απαιτητικές σειρές.
Υπάρχει κόσμος που σας φωνάζει ακόμα «Φλώρα», με το όνομα δηλαδή του ρόλου σας στα «Εγκλήματα»;
Βέβαια. Υπάρχουν μικρά παιδιά που βλέπουν τη σειρά σε επανάληψη και θεωρούν ότι γυρίζεται σήμερα. Αυτό που διαπιστώνω μιλώντας σε κάθε συνέντευξή μου γι’ αυτή τη δουλειά είναι πόσο λυπηρό είναι που δεν υπάρχουν σήμερα δουλειές σαν τα «Εγκλήματα» – παρόλο που η προτελευταία τηλεοπτική μου δουλειά «Αστέρας Ραχούλας» ήταν επίσης εξαιρετική. Πρέπει να σας πω, δε, ότι τα «Εγκλήματα» στην αρχή δεν ξεκίνησαν καθόλου καλά και το κανάλι ήθελε να κόψει τη σειρά!
«Ό,τι ξεκινάω, μου αρέσει να το ολοκληρώνω»
Είστε πρόεδρος στην Επιτροπή του Υπουργείου Πολιτισμού που εξετάζει τους απόφοιτους των δραματικών σχολών με σκοπό να αναγνωριστούν τα πτυχία τους. Πώς βλέπετε το επίπεδο των εκκολαπτόμενων ηθοποιών;
Αυστηρά κρίνοντας, δεν είναι πολύ υψηλό. Κρίνοντας με επιείκεια, σκέφτεσαι «ας μπουν στον χώρο και όποιοι είναι να προχωρήσουν θα προχωρήσουν και όποιοι είναι να χαθούν, θα χαθούν». Είναι πολλά τα στοιχεία που πρέπει να κουβαλάει στην ψυχή του ένας άνθρωπος για να μπορέσει να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο. Τα παιδιά, επειδή καθημερινά «βομβαρδίζονται» με πλήθος πληροφοριών, έχουν ένα κριτήριο λιγάκι πιο «εύκολο». Δεν ψάχνονται τόσο πολύ. Για να μην τα μηδενίζω όλα, υπάρχουν παιδιά με επιθυμίες που διαφοροποιούνται από τον μέσο όρο. Δεν είναι, όμως, η πλειοψηφία.
Εσείς για ποιο λόγο θελήσατε να μπείτε στον χώρο της υποκριτικής έχοντας, μάλιστα, στα χέρια σας πτυχίο από τη Νομική Σχολή;
Η αλήθεια είναι ότι μου άρεσε πολύ το επάγγελμα του ηθοποιού. Όταν ξεκινάς, βέβαια, δεν καταλαβαίνεις ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που σε ωθούν σ’ αυτόν το δρόμο. Στην πορεία, όμως, προσωπικά, συνειδητοποίησα ότι επειδή στην πραγματική μου ζωή θα ζήσω μόνο μια φορά, μέσω της υποκριτικής θα είχα τη δυνατότητα να ζω πολλές ζωές. Θα μπορούσα έτσι να ξορκίσω τη θνητότητα της ύπαρξης.
Πώς αντέδρασαν οι γονείς σας όταν τους ανακοινώσατε ότι δεν θα γίνετε δικηγόρος, αλλά ηθοποιός;
Το να παρακολουθήσω μαθήματα Νομικής ήταν δική μου επιλογή. Όπως και το να πάρω πτυχίο, καθώς ό,τι ξεκινάω μου αρέσει να το ολοκληρώνω. Οι γονείς μου είχαν καταλάβει ό,τι ήμουν παιδί που δεν έκανα εύκολα αυτό που ήθελαν οι άλλοι, οπότε δεν με ώθησαν προς καμία κατεύθυνση, παρά μόνο των γενικών γνώσεων που δίνει ένα πτυχίο Ανώτατης Σχολής. Αν και ήταν απλοί άνθρωποι, στήριξαν την επιθυμία μου να ακολουθήσω την υποκριτική. Το μόνο που μου είπαν ήταν «πάρε και το πτυχίο σου», κάτι που ούτως ή αλλιώς θα έκανα.
INFO:
«Ρένα» του Αύγουστου Κορτώ – Στον ομώνυμο ρόλο η Υρώ Μανέ.
Συμπρωταγωνιστούν: Άγης Εμμανουήλ, Κωνσταντίνος Φάμης, Μιχάλης Αβρατόγλου.
Μαζί τους στη σκηνή οι μουσικοί: Παναγιώτης Τσεβάς και Κώστας Νικολόπουλος.
Θεατρική διασκευή: Στέλιος Χατζηαδαμίδης
Σκηνοθεσία: Νικαίτη Κοντούρη
Σκηνικά – κοστούμια: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Μουσική: ΠαναγιώτηςΤσεβάς
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Επιμέλεια κίνησης: Φρόσω Κορρού
Video: Στέφανος Παπαδόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτης: Θάλεια Γρίβα
Βοηθός σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Μαρία Παπαδοπούλου
Βοηθός φωτιστή: Στέβη Κουτσοθανάση
Φωτογραφίες: Μαντώ Βασίλη
Επιμέλεια μακιγιάζ φωτογράφισης και video: Ευάγγελος Κοντομούς
Σχεδιασμός αφίσας: Θωμάς Παλυβός
Τιμές εισιτηρίων:
18 € (γενικήείσοδος),
15 € (Φοιτητικό, άνω των 65),
13 € (Ανέργων, ΑΜΕΑ, πολυτέκνων).
Το πρόγραμμα της περιοδείας στην Αθήνα
24 ΙΟΥΝΙΟΥ: Κηποθέατρο Παπάγου
25 ΙΟΥΝΙΟΥ: Θέατρο «Δώρα Στράτου» Φιλοπάππου
26 ΙΟΥΝΙΟΥ: Αμαλίειο Θέατρο Αμαρουσίου
27 ΙΟΥΝΙΟΥ: Βεάκειο
4 ΙΟΥΛΙΟΥ: Θέατρο Άλσους «Δημήτρης Κιντής» Ηλιούπολη.
