Προ ημερών διάβασα το ιστορικό μυθιστόρημα «Έρωτας και εχθρός» (Εκδόσεις Γραφή, 2025) της Ηρώς Παπαχρυσάνθου. Μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία με φόντο τα ιστορικά γεγονότα του ολοκαυτώματος της Μονής Αρκαδίου. Ένα μυθιστόρημα για την αγάπη, την τιμή και την ελευθερία, αλλά και το τίμημα που πάντα αυτές οι αξίες απαιτούν.
Η ιστορία του διαδραματίζεται στο Ρέθυμνο το 1866. Μια εποχή που η Κρήτη φλέγεται και η Οθωμανική εξουσία αρχίζει να τρίζει. Μια ταραγμένη εποχή, στην οποία οι καρδιές των ανθρώπων -χριστιανών και μουσουλμάνων- δοκιμάζονται.
Από τις παρυφές του Ψηλορείτη μέχρι το Αρκάδι, οι ήρωες αυτού του μυθιστορήματος καλούνται να διαλέξουν πλευρά: την ελευθερία ή την υποταγή, την αγάπη ή την πίστη, τη ζωή ή τη θυσία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η νεαρή Μαρία, παιδί ενός σκοτεινού παρελθόντος, δίνει νέο νόημα στη λέξη «ελπίδα» και μια απαγορευμένη αγάπη που γεννιέται μέσα στη φωτιά της εξέγερσης, γίνεται «θαρραλέα πράξη αντίστασης».
Η Ηρώ Παπαχρυσάνθου, έχοντας μελετήσει την ιστορία της εποχής προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό μια ιστορία αγάπης με ένα ιστορικό φόντο που σπάνια συναντούμε, περιγράφοντας με ρεαλισμό και ενσυναίσθηση δύσκολες καταστάσεις και εύθραυστα συναισθήματα. Γι’ αυτό και μιλήσαμε μαζί της.
ΣYNENTEYΞΗ: ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΣ
Και ξεκινάω με το κλισέ: πώς ξεκίνησε η αγάπη σου για τα βιβλία;
Από μικρή, αγαπούσα να διαβάζω και να μαθαίνω ιστορίες, είτε σε βιβλία είτε σε ταινίες.
Αυτά που με άγγιζαν περισσότερο, ήταν όσα βασίζονταν σε αληθινά γεγονότα.
Με συγκινούσε η σκέψη, ότι πίσω από μια αφήγηση υπήρξαν πραγματικοί άνθρωποι που έζησαν, πόνεσαν, αγάπησαν και αγωνίστηκαν.
Τι σε ώθησε να γράψεις μυθιστόρημα και πώς αποφάσισες το πρώτο σου να είναι αισθηματικό και ιστορικό ταυτόχρονα;
Ήθελα να μεταφέρω στον αναγνώστη την ιστορική πραγματικότητα, αλλά μέσα από ένα πιο ανθρώπινο και βιωματικό πρίσμα. Δεν με ενδιέφερε να γράψω ένα αμιγώς ιστορικό έργο γεμάτο ημερομηνίες και πληροφορίες∙ αυτό μπορεί να το βρει κανείς σε ένα ιστορικό βιβλίο. Με ενδιαφέρει να νιώθει ο αναγνώστης, να συγκινείται και ταυτόχρονα να μαθαίνει. Πιστεύω πολύ σε αυτή την ισορροπία, γιατί συνδυάζει την ψυχαγωγία με μια λεπτή μορφή γνώσης και αφήνει μια επιθυμία να αναζητήσεις περισσότερα.
Ενώ γεννήθηκες και μεγάλωσες στην Κηφισιά, πώς κατάφερες να στρέψεις το ενδιαφέρον σου στην Κρήτη;
Η Κρήτη, όπως και τα Καλάβρυτα απ’ όπου κατάγομαι, είναι τόποι που βροντάνε Ιστορία.
Η Κρήτη πάντα ασκούσε πάνω μου μια ιδιαίτερη έλξη. Όχι μόνο για την ομορφιά της, αλλά και για τον χαρακτήρα και την ιστορία της. Με συγκινούσε η έντονη προσωπικότητα των ανθρώπων της, η λεβεντιά, η δύναμη και η βαθιά πίστη στις αξίες της τιμής και της οικογένειας. Είχα την αίσθηση ότι κάθε πέτρα, κάθε χωριό και κάθε ιστορία κουβαλά μια αλήθεια που αξίζει να ειπωθεί.
Όταν άρχισα να ερευνώ τα ιστορικά γεγονότα της περιόδου που με ενδιέφερε, ανακάλυψα ότι η Κρήτη είχε ζήσει στιγμές συγκλονιστικές, γεμάτες πόνο αλλά και μεγαλείο ψυχής, και αυτό με άγγιξε βαθιά. Αυτός ο τόπος γεννά έμπνευση· με κινητοποιεί δημιουργικά και με ώθησε να γράφω.
Τις λεπτομέρειες του ιστορικού γεγονότος, που συνδέεις με τη μυθοπλασία σου, από πού τις άντλησες; Καθώς επίσης και πολλές τουρκικές εκφράσεις (που επεξηγείς με υποσημειώσεις σου), πώς τις γνωρίζεις;
Για να αποδώσω την ιστορία με ακρίβεια, συνδύασα διάφορες πηγές: διάβασα βιβλία και ιστορικές μελέτες για την εποχή και την ιστορία του Αρκαδίου, αλλά χρησιμοποίησα επίσης ψηφιακά αρχεία και άρθρα. Παράλληλα, η φαντασία μου πρόσθεσε τις μικρές λεπτομέρειες που κάνουν τον κόσμο να ζωντανεύει, δίνοντας αίσθηση πραγματικότητας και ζωντάνιας στην αφήγηση. Οι τουρκικές εκφράσεις που χρησιμοποιώ προέρχονται από αυτή την έρευνα και εξηγούνται στις υποσημειώσεις για να βοηθήσουν τον αναγνώστη να κατανοήσει το περιβάλλον χωρίς να χάνεται στη ροή της ιστορίας.
Υπάρχουν στοιχεία του δικού σου χαρακτήρα στη Μαρία, την ηρωίδα σου;
Ναι, σίγουρα υπάρχουν. Πιστεύω πως κάθε συγγραφέας αφήνει κομμάτια του εαυτού του στους ήρωές του. Στη Μαρία βλέπεις την επιμονή, την πίστη στην αγάπη και την ελευθερία, αλλά και την ανάγκη να μην τα παρατάς, ό,τι κι αν συμβαίνει. Είναι ένας άνθρωπος που παλεύει με τα γεγονότα και τις επιλογές του – και σε αυτό βρίσκω πολλές δικές μου πλευρές.
Μετά από αυτό το μυθιστόρημα σκέφτεσαι να προχωρήσεις σε κάτι καινούργιο και τι θα είναι αυτό;
Ναι, ήδη δουλεύω πάνω στο δεύτερο βιβλίο μου. Θα παραμείνω στο ιστορικό πλαίσιο, αλλά η ιστορία θα είναι εντελώς διαφορετική, με νέους ήρωες και σε άλλη ιστορική περίοδο. Είναι ακόμα στα πρώτα στάδια, αλλά η διαδικασία της γραφής με ενθουσιάζει και μου δίνει συνεχή έμπνευση. Ανυπομονώ να ολοκληρωθεί και να μοιραστώ με τους αναγνώστες αυτόν τον νέο κόσμο και τις ιστορίες του.
