Στελλίνα Βογιατζή στην «Α»: Το θέατρο είναι ένα ασφαλές μέρος για να δω τους ανθρώπους πιο καθαρά και να επηρεαστούμε αμφότεροι

Στη σκηνή του θεάτρου 104 από τις 21 Νοεμβρίου έως 10 Ιανουαρίου, το φιλότεχνο κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει την παράσταση: «Ευχαριστώ και Συγγνώμη» της οποίας το κείμενο και τη σκηνοθεσία υπογράφει η Στελλίνα Βογιατζή. Επί σκηνής η ίδια η καλλιτέχνης.

Εγώ μίλησα με την κα. Βογιατζή, για την παράσταση. Εξηγώντας μου πως νιώθει η ίδια, όταν σκηνοθετεί τον εαυτό της επί σκηνής. Πόσο δύσκολη είναι η συνθήκη αυτή. Και – μεταξύ άλλων- τι την ενέπνευσε να γράψει το συγκεκριμένο κείμενο.

Δεν σας κρύβω πως ο τρόπος με τον οποίο απαντάει στις ερωτήσεις μου με συγκινεί βαθιά. Αποκαλύπτοντάς μου συγχρόνως, την ευγένεια της ψυχής της, του εσωτερικού της κόσμου. Τη μοναδική και ιδιαίτερη κλίση της προς τη δημιουργία, κύριο χαρακτηριστικό -θαρρώ- των ταλαντούχων καλλιτεχνών.

Και σε αυτό το σημείο, εγώ θα σας αφήσω να απολαύσετε τη συζήτησή μας, λίγο πριν δούμε τη Στελλίνα Βογιατζή, επί σκηνής.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥΛΑΚΗ

Ποια είναι η Στελλίνα Βογιατζή- Πως θα μου περιέγραφες τον εαυτό σου και την έως τώρα πορεία σου

Είμαι κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας ανήσυχη. Περίεργη για τον εαυτό μου και για τον κόσμο. Είμαι σε διαρκή κίνηση ακόμη κι όταν κάθομαι. Η σκέψη μου τρέχει πολύ γρήγορα και αγαπά να κάνει δημιουργικές συνάψεις. Χωρίς να το αποφασίζω ακριβώς, οδηγούμαι μόνιμα στο να φτιάχνω κάτι. Ξεκινάω ας πούμε να φτιάχνω ένα αυτοσχέδιο φαγητό, χτυπάει το τηλέφωνο, το σηκώνω και ταυτόχρονα ζωγραφίζω αφηρημένη κάτι στο τετράδιο μου. Μετά κάτι άλλο μου τραβάει την προσοχή και μου φέρνει μια νέα ιδέα για ένα έργο, την καταγράφω και ύστερα για να χαλαρώσω επιστρέφω στην ζωγραφιά και την μετατρέπω σε πίνακα. Αν δεν τον κρεμάσω στον τοίχο, δεν πέφτω για ύπνο. Κάπως έτσι θα περιέγραφα και την πορεία μου. Έχει πολλές ετερόκλητες διαδρομές. Είχε και έχει πολλές δυσκολίες. Η φυσική μου ροπή όμως είναι να βλέπω τα προβλήματα σαν μια ευκαιρία για περισσότερη ευρηματικότητα.

Το 2022 τιμήθηκες με το τρίτο βραβείο για το πρώτο σου θεατρικό έργο με τίτλο «Τα Ψεύτικα Κέρατα» από το διεθνή διαγωνισμό «MYTHOS?!» που διοργάνωσε το θέατρο Regensburg της Γερμανίας σε συνεργασία με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος- Περιέγραψε μου αυτή την εμπειρία σου- Αλλά και το όλο ταξίδι σου μέχρι αυτή την επιτυχία, τη νίκη θα έλεγα, αν φυσικά μου επιτρέπεις την περιγραφή-.

Με τις λέξεις επιτυχία και αποτυχία δεν τα πάω καλά. Αποφεύγω να ασχοληθώ με την ουσία τους, μάλλον γιατί άθελα μας έχουμε ασχοληθεί πολύ με αυτές και ίσως να έχουμε βαρύνει και το νόημα τους. Επιλέγω την νίκη, όχι με την έννοια της επικράτησης αλλά του αγώνα. Για εμένα, τότε, όσον αφορά την γραφή, ήταν ένας αγώνας να καταφέρω να ολοκληρώσω ένα κείμενο χωρίς να το καταστρέψω κάπου στα μισά. Αυτό μπορεί να μου συνέβαινε για πολλούς λόγους. Ο βασικός ήταν ότι μέχρι τότε είχα σπουδάσει υποκριτική και κλασικό τραγούδι. Δούλευα ήδη οκτώ χρόνια ως ηθοποιός. Είχα υπάρξει ιδρυτικό μέλος θεατρικής ομάδας στην Θεσσαλονίκη, είχα συν-σκηνοθετήσει πολλές φορές. Αυτά τα αναφέρω γιατί στις κοινωνίες της εξειδίκευσης, όταν εγώ ερευνούσα παραπάνω από ένα αντικείμενα ήταν πολύ δύσκολο να παραδεχτώ ότι εργάζομαι πάνω και σε ένα τέταρτο. Δημιουργήθηκε μια αυθυποβολή ότι «Αποκλείεται να το κάνω και αυτό». Έρχεται από τον περίγυρο και το αφήνεις να μεγαλώνει μέσα σου. Ενώ με ταλαιπωρούσαν αυτές οι σκέψεις, είδα κατά την διάρκεια της καραντίνας ένα ντοκιμαντέρ με μια γυναίκα που ήταν στιχουργός, τραγουδίστρια και chef. Έδινε ίση ενέργεια σε όλα και τίποτα δεν ήταν κατώτερο ποιοτικά. Κάπως έτσι αποφάσισα να πω αυτό που με απασχολούσε εκείνη την περίοδο, μέσα από ένα θεατρικό έργο και αυτό που με βοήθησε να το ολοκληρώσω ήταν το deadline του διαγωνισμού. Γι’ αυτόν τον λόγο και για πολλούς άλλους, είμαι περήφανη για αυτήν την βράβευση. Ήρθε να επιβεβαιώσει το ένστικτο μου και τις πεποιθήσεις μου.

Πάμε λοιπόν στο σήμερα, στο τώρα. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία από τις 21 Νοεμβρίου έως τις 10 Ιανουαρίου να σε δει στην παράσταση: «Ευχαριστώ και Συγγνώμη» στο θέατρο 104 της οποίας μάλιστα υπογράφεις το κείμενο και τη σκηνοθεσία της παράστασης.

Θα ήθελες να μας μιλήσεις για το έργο; Για τις πηγές έμπνευσής σου, για τη δύναμη που σε ώθησε στη δημιουργία αυτής της παράστασης

Είναι σύνθετο και εξαιρετικά απλό παράλληλα. Για αρχή, μου γεννήθηκε η επιθυμία να μιλήσω για τον άνθρωπο σήμερα αλλά χωρίς να γίνω επιφανειακά αντιληπτή. Έπειτα, προϋπήρχε η ανάγκη να φτιάξω μια παράσταση που ο άνθρωπος-ηθοποιός να είναι το κέντρο. Μια παράσταση που ο λόγος να είναι σαν το χώμα που του βάζεις έναν σπόρο, ποτίζεις και το φυτό αυτό μεγαλώνει και ανθίζει. Δηλαδή αυτό που μοιάζει με «τίποτα» να γίνεται «κάτι» που μεγαλώνει μέσα μου, έξω μου και μέσα στον θεατή. Είναι ένα κείμενο που μιλάει για την καθημερινότητα μας χωρίς να σου την αναλύει. Στην παράσταση οι λέξεις, ο ήχος, η φωνή και το σώμα, σου δίνουν σαν scrolling τα ερεθίσματα για να ξυπνήσει κάτι πολύ προσωπικό μέσα σου. Εμπνεύστηκα πολύ από την σύγχρονη ραπ σκηνή και τους ραψωδούς των Ομηρικών επών. Έχω μια μαμά που τα μεσημέρια μετά το σχολείο, όταν ήμουν τεσσάρων, μου διάβαζε την Οδύσσεια. Την σταματούσα για να συμπληρώσω την ιστορία παρακάτω. Όσο εκείνη διάβαζε, εγώ φανταζόμουν πώς ήταν η Κίρκη και άκουγα τις Σειρήνες.

Στελλίνα, πόσο εύκολο ή πόσο δύσκολο είναι να σκηνοθετεί κανείς τον εαυτό του.

Αντικειμενικά, χρειάζεται πολύ πιο στοχευμένο σχεδιασμό και πολύ νωρίτερα. Αυτό είναι κάτι όμως που θα έκανα και στην περίπτωση που θα σκηνοθετούσα μόνο. Δεν είναι σίγουρα εύκολο, επιλέγω όμως να το αντιμετωπίζω ως εύκολο στην πράξη. Απαιτεί κόπο, δεξιότητα και σύνθετη σκέψη. Έχει πολύ ενδιαφέρον και ως συνδυασμός ταυτίζεται με κάτι πυρηνικό του χαρακτήρα μου.

Τι είναι αυτό που θέλεις, επιθυμείς, να ανακαλύψει ο θεατής μέσα από την ιστορία σου, το κείμενο σου;

Το κείμενο είναι από γραφής ανοιχτό ώστε ο θεατής να επανασυνδεθεί με την δική του ιστορία. Να συνδεθεί με το υποσυνείδητο και το συναίσθημα του κατά την διάρκεια της παράστασης και μετά την παράσταση να ανοίξει ένας διάλογος αισθήματος και προσωπικής/κοινωνικής ενδοσκόπησης. Πιστεύω ότι κάθε άτομο θα βιώσει και θα πει κάτι άλλο, κάπως αλλιώς, και αυτό είναι κάτι που περιμένω πώς και πώς.

Μια πιο προσωπική ερώτηση. Υπάρχουν στιγμές που η ηθοποιός μέσα σου, διαφωνεί με τις σκηνοθετικές επιλογές σου; Και ποια τελικά ιδιότητα νικάει, του ηθοποιού ή του σκηνοθέτη;

Νικάει η ιδιότητα της δημιουργού. Υπάρχουν πολλές διαφωνίες μέσα μου, που όμως έχουν τρομερό ενδιαφέρον. Φέρνω σαν παράδειγμα τις μουσικές διαφωνίες. Στην θεωρία της μουσικής, η διαφωνία είναι μια ακουστική αστάθεια- μια περιέργεια που ψάχνει μια αρμονική, για το αυτί, λύση. Είναι το στοιχείο που δημιουργεί προσμονή, βάθος και ηλεκτρισμό. Είναι το όχημα που μας οδηγεί στην λύτρωση. Χωρίς αυτήν, η απόλυτη αρμονία κινδυνεύει να γίνει επίπεδη και προβλέψιμη. Και το αρμονικό και το διάφωνο, αν είναι μέρη ενός συνολικού οράματος, είναι εξίσου αληθινά, σημαντικά και αλληλοσυμπληρούμενα. Βλέποντας τις διαφωνίες, λοιπόν ως όμορφες και αναγκαίες, λειτουργεί η διαδικασία αυτή με μια ροή που ούτε την φανταζόμουν πριν μπω σε αυτό.

Τι εστί για εσένα θέατρο; Είναι ένας τρόπος να κατανοείς καλύτερα τον κόσμο;

Όταν ήμουν μικρή το θέατρο ήταν το μέρος που η φωνή μου μεγάλωνε. Το ήσυχο και σιωπηλό παιδί του σπιτιού έβρισκε ένα ασφαλές και ενδιαφέρον μέρος να εκφραστεί ποικιλοτρόπως. Μέσα από τα κείμενα γνώριζα, ερήμην μου τότε, άλλους χαρακτήρες, άλλους πολιτισμούς και διαφορετικούς τρόπους σκέψης. Ήταν σαν να άνοιγε, κάθε Σάββατο στο θεατρικό εργαστήρι, ένα μέρος του εγκεφάλου μου που στο σχολείο παρέμενε ανενεργό παρεκτός και αν μου άρεσε το θέμα της έκθεσης. Σήμερα, κοιτάζω τον κόσμο και δεν τον καταλαβαίνω. Μένω με μία απορία. Μπαίνω στο θέατρο για να επικοινωνήσω αυτό που με απασχολεί κάθε φορά. Δεν με νοιάζει πια αν θα μεγαλώσει η φωνή μου, με νοιάζει μόνο να την καταλαβαίνεις, να δημιουργεί αντανάκλαση. Το θέατρο είναι ένα ασφαλές μέρος για να δω τους ανθρώπους πιο καθαρά και να επηρεαστούμε αμφότεροι. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, στενοχωριέμαι.

Τέλος- Ποια συναισθήματα θα ήθελες να πάρει μαζί του ο θεατής μετά το τέλος της παράστασης.

Θέλω να αναρωτηθεί πόσα «ευχαριστώ» και πόσα «συγγνώμη» ξεστομίζει καθημερινά και γιατί. Θέλω να δει τον σύγχρονο άνθρωπο από ένα νέο πρίσμα και να οραματιστεί το μέλλον του. Θέλω να μην προσπαθήσει να κατανοήσει με όρους λογικής την παράσταση, να αισθανθεί με ελευθερία και με υπομονή μετά, στο τσάι, να ονομάσει και να εκφράσει κάπου αυτά τα συναισθήματα.

Σε ευχαριστώ.

Ταυτότητα Παράστασης «Ευχαριστώ και Συγγνώμη»
Κείμενο – Σκηνοθεσία – Ερμηνεία επί σκηνής | Στελλίνα Βογιατζή
Βοηθός Σκηνοθέτη | Γιάννης Γκρέζιος

Μουσική Σύνθεση | Στελλίνα Βογιατζή
Ηχητικός Σχεδιασμός | Στέφανος Κατσαρός

Σκηνικό & Κοστούμι | Στελλίνα Βογιατζή
Σχεδιασμός Φωτισμών | Στέβη Κουτσοθανάση
Σχεδιασμός Αφίσας | Μυρτώ Οικονόμου
Teaser – Φωτογραφίες| Αναστασία Γιαννάκη

https://www.youtube.com/watch?v=1d7fPdj5o4Q

Επικοινωνία | Αζίμα Λιάνα Χαβρέ azimachavre@gmail.com
Παραγωγή | YIN THEATRE AMKE