Πρόταση τροπολογίας στο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο περιλαμβάνει διατάξεις για την αδειοδότηση και την υλοποίηση Κέντρων Δεδομένων (Data center), υπέβαλε ο Δήμος Διονύσου.
Στόχος του ήταν να παρέμβει στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει την εγκατάσταση των συγκεκριμένων υποδομών, την ώρα που σχεδιάζεται η εγκατάσταση δύο τέτοιων κέντρων στο Κρυονέρι.
Η τροπολογία διαμορφώθηκε από τη Διαπαραταξιακή Επιτροπή κατά των data center που έχει συσταθεί στον Δήμο και η οποία συνεδρίασε εκτάκτως την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, καθώς η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο ολοκληρωνόταν το πρωί του Σαββάτου 24 Οκτωβρίου.
Η παρέμβαση του Δήμου αφορά τα άρθρα 20 και 21 του νομοσχεδίου. Το άρθρο 20 αναφέρεται στο πλαίσιο χορήγησης οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης και αδειοδότησης των Κέντρων Δεδομένων, ενώ το άρθρο 21 αφορά τον καθορισμό του αρμόδιου Διαχειριστή για τη χορήγηση οριστικών Προσφορών Σύνδεσης με σκοπό την υλοποίηση των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων. Η πρόταση συνοδεύεται από εισηγητική έκθεση, στην οποία αναπτύσσεται η αιτιολόγηση της τροπολογίας.
Παράλληλα, ο Δήμος Διονύσου έχει παρέμβει και στη διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το data center που σχεδιάζεται να εγκατασταθεί στο Κρυονέρι, επί της οδού Λεύκης.
Στην εισηγητική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση τροπολογίας ο Δήμος αναφέρει ότι η νομοθετική παρέμβαση κρίνεται επείγουσα για την αντιμετώπιση της άναρχης χωροθέτησης μεγάλων Data center κοντά σε οικιστικές περιοχές, λόγω των σοβαρών επιπτώσεων στην ποιότητα ζωής, τη δημόσια υγεία και την τοπική οικονομία. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται το Κρυονέρι, όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση μονάδας ισχύος περίπου 20 MW, ενώ κατασκευάζεται ήδη άλλη μονάδα 40 MW, σε απόσταση μόλις 400 μέτρων από εγκεκριμένη οικιστική ζώνη. Παράλληλα, υπάρχουν προθέσεις για πρόσθετες εγκαταστάσεις, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη σωρευτική περιβαλλοντική και ενεργειακή επιβάρυνση, την αλλοίωση των θεσμοθετημένων χρήσεων γης και την υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής.
Στη συνέχεια ο Δήμος παραθέτει τους «κρίσιμους άξονες επιπτώσεων», που επιβάλλουν την ανάγκη άμεσης νομοθετικής θεραπείας, όπως σημειώνει:
1. Οριζόντιος Αποκλεισμός βάσει Απόστασης
2. Θέσπιση Σωρευτικής Μελέτης και Αυστηρών Ορίων Θορύβου
3. Αντιμετώπιση Θερμικής Επιβάρυνσης και Διάθεση Ηλεκτρικού Χώρου
4. Αποστράγγιση Υδάτινων Πόρων (Κίνδυνος Λειψυδρίας
5. Κατάργηση Παρεκκλίσεων και Ειδικών Όρων Δόμησης – Προσμέτρηση Ύψους Ψυκτικών Μηχανημάτων (Chillers)
6. Νομοτεχνική Προσέγγιση και Συμβατότητα με τη Νομολογία
7. Προστασία Κεκτημένων Δικαιωμάτων, αντιμετώπιση εκκρεμών αιτήσεων αδειοδότησης
Η πρόταση τροπολογίας
«Περιβαλλοντικοί, χωροταξικοί περιορισμοί και όροι διάθεσης ηλεκτρικού χώρου για την εγκατάσταση Κέντρων Δεδομένων (Data center):
1. Η εγκατάσταση και λειτουργία Κέντρων Δεδομένων (Data center) με ονομαστική ισχύ άνω των δέκα (10) MW απαγορεύεται εντός περιοχών που καθορίζονται από Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ), Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) ή Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) ως ζώνες χαμηλής ή μεσαίας όχλησης, καθώς και σε εκτός σχεδίου περιοχές, εφόσον η εξωτερική περίμετρος της εγκατάστασης απέχει απόσταση μικρότερη των χιλίων (1.000) μέτρων από τα όρια του ΓΠΣ και κάθε ευαίσθητου υποδοχέα (σχολικά κτίρια, νοσοκομεία ή άλλες ευαίσθητες κοινωνικές υποδομές. Το ως άνω όριο των δεκα 10 MW, ορίζεται ότι περιλαμβάνει κάθε ομοειδή εγκατάσταση αθροιστικά, με την εξαίρεση εγκαταστάσεων κάτω των 1000 kW, που υποχρεούνται όμως στην προβλεπόμενη διαδικασία δημοσιοποίησης.
2. Για την αδειοδότηση Κέντρων Δεδομένων (Data center) με ονομαστική ισχύ άνω των δέκα (10) MW, τα οποία χωροθετούνται πέραν της ζώνης αποκλεισμού της παραγράφου 1, καθίσταται υποχρεωτική η εκπόνηση και υποβολή «Σωρευτικής Μελέτης Περιβαλλοντικών, Ακουστικών και Μικροκλιματικών Επιπτώσεων», επιπλέον της προβλεπόμενης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπκάτω των τώσεων (ΜΠΕ).
Η μελέτη αυτή εξετάζει υποχρεωτικά τη συνολική, αθροιστική επιβάρυνση (ακουστική, θερμική, ενεργειακή, υδατική) λαμβάνοντας υπόψη το υφιστάμενο υπόβαθρο από το σύνολο των εν λειτουργία, αδειοδοτημένων ή υπό αδειοδότηση παρόμοιων έργων εντός των ορίων του οικείου Δήμου. Η οριακή στάθμη θορύβου στην επαφή με την οικιστική ζώνη δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει σε καμία περίπτωση τα σαράντα (40) dB(A) κατά τη διάρκεια της νύχτας (22:00 – 06:00) και τα πενήντα (50) dB(A) κατά τη διάρκεια της ημέρας (06:00 – 22:00).
3. Η λειτουργία των εγκαταστάσεων της παραγράφου 2 απαγορεύεται να επιφέρει μέση ετήσια αύξηση της θερμοκρασίας περιβάλλοντος (μικροκλίματος) άνω των μηδέν κόμμα πέντε (0,5) βαθμών Κελσίου (°C) στην επαφή με την οικιστική ζώνη. Οι ιδιοκτήτες ή φορείς εκμετάλλευσης των Κέντρων Δεδομένων υποχρεούνται να εφαρμόζουν συστήματα ανάκτησης και επαναχρησιμοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας (Waste Heat Recovery) σε ποσοστό τουλάχιστον τριάντα τοις εκατό (30%), απαγορευμένης της ελεύθερης διοχέτευσης του συνόλου του θερμικού φορτίου στην ατμόσφαιρα.
4. Κατά τη διάθεση, κατανομή και δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από τον αρμόδιο Διαχειριστή (ΑΔΜΗΕ/ΔΕΔΔΗΕ) στο πλαίσιο του παρόντος νόμου, προτάσσονται απόλυτα και κατά προτεραιότητα οι ανάγκες των τοπικών οικιστικών, κοινωνικών και παραγωγικών δικτύων. Δεν επιτρέπεται η χορήγηση οριστικών προσφορών σύνδεσης ή η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για την τροφοδοσία Κέντρων Δεδομένων, εάν αυτή προκαλεί de facto κορεσμό του δικτύου ή εάν περιορίζει τη δυνατότητα κάλυψης των τρεχουσών και μελλοντικών αναγκών της τοπικής κοινωνίας και των τοπικών επιχειρήσεων χαμηλής και μεσαίας όχλησης.
5. Για τη διασφάλιση της σταθερότητας του τοπικού δικτύου διανομής, η εγκατάσταση υποχρεούται να διαθέτει σταθμό αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) εντός του οικοπέδου της, ελάχιστης χωρητικότητας ίσης με το 20% της μέγιστης εγκατεστημένης ισχύος της για τουλάχιστον δύο (2) ώρες αιχμής.
6. Απαγορεύεται ρητά η χρήση πόσιμου νερού από το δημόσιο ή δημοτικό δίκτυο ύδρευσης, καθώς και η άντληση υδάτων από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα (μέσω υφιστάμενων ή νέων γεωτρήσεων) για τις ανάγκες ψύξης των εγκαταστάσεων των Κέντρων Δεδομένων. Τα Κέντρα Δεδομένων υποχρεούται να εφαρμόζουν αποκλειστικά συστήματα ξηράς ψύξης (Dry Cooling) ή κλειστά κυκλωμένα συστήματα 100% ανακυκλούμενου βιομηχανικού νερού, με μηδενική απώλεια υδάτινων πόρων στην ατμόσφαιρα.
7. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης, η περιβαλλοντική αδειοδότηση των Κέντρων Δεδομένων (Data center), ανεξαρτήτως εγκατεστημένης ισχύος ή τεχνολογίας, υπάγεται υποχρεωτικά στην Κατηγορία Α (Υποκατηγορία Α1 ή Α2) του Ν. 4014/2011. Απαγορεύεται ρητά η υπαγωγή τους σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ). Για την έκδοση της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) απαιτείται η εκπόνηση πλήρους Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), η οποία τίθεται υποχρεωτικά σε δημόσια διαβούλευση.
8. Για την κατασκευή και λειτουργία Κέντρων Δεδομένων (Data center) εφαρμόζονται αποκλειστικά οι ήδη θεσμοθετημένοι πολεοδομικοί και κτιριοδομικοί όρου εντός ζώνης 2.000 μ από τα όρια της παρ.1. Ειδικότερα σε ότι αφορά το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος, συνυπολογίζεται υποχρεωτικά και το ύψος του πάσης φύσεως εγκατεστημένου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού ψύξης, αερισμού και κλιματισμού (ιδίως ψυκτικών συγκροτημάτων – chillers, πύργων ψύξης, εναλλακτών θερμότητας), ανεξαρτήτως αν αυτός τοποθετείται επί του δώματος, σε στεγασμένο ή υπαίθριο χώρο της εγκατάστασης.
9. Υφιστάμενες εγκαταστάσεις Κέντρων Δεδομένων που λειτουργούν εντός των ζωνών της παρ. 1, υποχρεούνται εντός ανατρεπτικής προθεσμίας τριών (3) ετών από την έναρξη ισχύος του παρόντος να προσαρμόσουν τη λειτουργία τους, ώστε να διασφαλίζεται η μη υπέρβαση των ορίων θορύβου και η εφαρμογή βέλτιστων τεχνικών εξοικονόμησης ύδατος. Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, η μη συμμόρφωση τους συνεπάγεται την επιβολή των κυρώσεων του Ν. 1650/1986 και την αυτοδίκαιη απαγόρευση οποιασδήποτε μελλοντικής αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος τους ή κτιριακής τους επέκτασης.
Εκκρεμείς διαδικασίες αδειοδότησης, έγκρισης Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, έκδοσης οικοδομικών αδειών ή χορήγησης όρων σύνδεσης για έργα που εμπίπτουν στις διατάξεις του παρόντος άρθρου, αναστέλλονται αυτοδικαίως μέχρι την πλήρη προσαρμογή τους στους ανωτέρω περιορισμούς, άλλως αρχειοθετούνται. Κάθε αντίθετη γενική ή ειδική διάταξη καταργείται.»
Κοινό μέτωπο συλλόγων και σωματείων κατά των data center
Την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση Κέντρων Δεδομένων (Data center) στο Κρυονέρι, αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη δημοτική ενότητα του Δήμου Διονύσου, εξέφρασαν οκτώ πολιτιστικοί και εξωραϊστικοί σύλλογοι και αθλητικά σωματεία της περιοχής.
Με κοινή ανακοίνωσή τους, γνωστοποίησαν τη δημιουργία Επιτροπής Συλλόγων και Σωματείων, με στόχο τον συντονισμό των δράσεών τους και την αποτροπή της υλοποίησης των σχεδιαζόμενων εγκαταστάσεων.
Επικαλούμενοι τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την κατανάλωση ενέργειας και νερού, καθώς και την ακουστική όχληση, ζήτησαν εμπεριστατωμένες μελέτες σωρευτικής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και κάλεσαν όλους τους συλλογικούς φορείς του Δήμου να συμμετάσχουν στην κοινή προσπάθεια.
Την ανακοίνωσή τους, διάβασε κατά τη μονοθεματική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τα data center, ο Ν. Σταθόπουλος του Συλλόγου «Δρυάδες» και μέλος της σχετικής Διαπαραταξιακής Επιτροπής.
Μεταξύ άλλων, στην ανακοίνωση αναφέρεται: «Οι Σύλλογοι και τα Σωματεία μας, που εκπροσωπούν μεγάλο μέρος των κατοίκων της περιοχής, δεν πρέπει και δεν μπορεί να μείνουν αδρανείς μπροστά στις προκλήσεις που εγείρονται. Για το λόγο αυτό προχώρησαν στη Δημιουργία Επιτροπής των Συλλόγων και των Σωματείων τους ώστε να δράσουν από κοινού ενάντια στη δημιουργία των Data center τόσο στο Κρυονέρι όσο και σε οποιαδήποτε άλλη δημοτική ενότητα του Δήμου Διονύσου.
Δηλώνουμε απερίφραστα ότι χωρίς εμπεριστατωμένες μελέτες Σωρευτικής Περιβαλλοντικής Επιβάρυνσης της περιοχής και διασφάλιση των όποιων επιπτώσεων προκύψουν, είμαστε ενάντια στην ίδρυση Data center στο Κρυονέρι και σε οποιαδήποτε άλλη δημοτική ενότητα του Δήμου Διονύσου. Δεσμευόμαστε να παρακολουθούμε στενά όλες τις εξελίξεις και να προβαίνουμε σε συντονισμένες δράσεις ώστε να αποτρέψουμε την υλοποίησή τους.»
