Η γιορτή της 28ης Οκτωβρίου έφτασε και πάλι κοντά µας! Πανελλαδικά, σχολεία και µαθητές προετοιµάζονται για την εθνική εορτή και για την παρέλαση, για να τιµήσουν τη µνήµη όλων εκείνων που πάλεψαν ή σκοτώθηκαν (ή και τα δύο) για την απελευθέρωση της χώρας.
Εκτός όµως από τα σχολεία, ακόµα και η τηλεόραση, όντας στο εορταστικό κλίµα, προβάλει ταινίες µε θέµα την επέτειο του 1940! Ωστόσο, οι πολιτιστικοί φορείς, οι πλατφόρµες ψυχαγωγίας και τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης, όλα δηµιουργούν διαθεµατικές εκθέσεις και δράσεις ή ανεβάζουν διαθεµατικό περιεχόµενο για την εθνική επέτειο! Ελληνικό ή ξένο, η ιστορία αναβιώνει! Αλλά και η Ελλάδα δεν µένει αµέτοχη! Αυτό γιατί, η παροχή της ιστορικής πληροφορίας, έχει αλλάξει και δεν παρέχεται πλέον µόνο από τα βιβλία…
Αυτό συµβαίνει γιατί πλέον ζούµε στο 2026… και τι σηµαίνει αυτό; Σηµαίνει ότι πλέον η πληροφορία δεν έρχεται µόνο από το βιβλίο αλλά και από το διαδίκτυο και πιο συγκεκριµένα, από διάφορα µέσα δηλαδή από πολιτιστικούς φορείς (Μουσείο Ακρόπολης, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Μουσείο Μπενάκη, Πολιτιστικό και Λαογραφικό Μουσείο Ναυπλίου, όλα τα µουσεία λαογραφικά και µη, της επαρχίας ή της περιφέρειας, τα αντίστοιχα µουσεία της Θεσσαλονίκης κ.α.), πλατφόρµες ψυχαγωγίας και από τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης (συντ. :ΜΚ∆).
Αυτό σηµαίνει ότι η ίδια η πληροφορία µπορεί να εµφανιστεί µε διαφορετικό µέσο, όχι δηλαδή, µόνο µε τη µορφή κειµένου, αλλά και ως εικόνα ή βίντεο, παραγόµενο πλέον και από τεχνητή νοηµοσύνη. Αλλά υπάρχει ακόµη και σε µορφή ανέκδοτων (memes)!
∆εν υπάρχει κάποια µορφή που να υπερισχύει… γιατί δεν έχει σηµασία αλλά το θέµα είναι ότι υπάρχει και ο καθένας µας, ανάλογα τις προτιµήσεις του, παρακολουθεί το µέσο που του τραβάει το ενδιαφέρον, στιγµιαίο ή µη.
Ίσως αυτό να χρειάζεται για να κρατηθεί η µνήµη του παρελθόντος ζωντανή!
Και ποιες περιόδους της ιστορίας καλύπτουν; Οι πιο συνηθισµένοι θεµατικοί άξονες παγκοσµίως είναι η ποιοτική, η διεθνής διπλωµατία και η στρατιωτική πολιτική και διπλωµατία.
Ωστόσο, το περιεχόµενο, οι θεµατικές δηλαδή αρχίζουν να αλλάζουν. Στο εξωτερικό, αρχίζουν να γράφονται θεµατικές, πιο προσφιλείς στο κοινό. Ένα παράδειγµα είναι η ιστορία διαφόρων κοινωνικών οµάδων, όπως για παράδειγµα οι γυναίκες, οι βασιλείς, οι ΑµεΑ, οι ερωτικές σχέσεις, όλων των προτιµήσεων. Άλλοι θεµατικοί άξονες είναι η θρησκεία, η ιστορία διαφόρων σχολικών µαθηµάτων και επιστηµών αλλά και η λαογραφία, µε την προβολή και µελέτη των παραδοσιακών επίπλων και παραδοσιακής ενδυµασίας διαφόρων χωρών και πολιτισµών.
Όσον αφορά τα ελληνικά δεδοµένα, οι συνηθισµένες θεµατικές είναι πρωτίστως η αρχαία ελληνική ιστορία, στη βυζαντινή ιστορία, µε αναφορές στις πιο σηµαντικές προσωπικότητες κι στην πολιτική τους, αλλά φυσικά και η νεότερη ιστορία, µε συχνές αναφορές στη µικρασιατική καταστροφή, στην Ελλάδα του Β΄Παγκοσµίου Πολέµου, στον Εµφύλιο πόλεµο αλλά και µικρές αναφορές στα κύρια πολιτικά γεγονότα της χώρας.
Ωστόσο, αυτό φαίνεται σιγά- σιγά να αλλάζει. Οι θεµατικές αρχίζουν να αλλάζουν. Από τις ιστορικές περιόδους, αρχίζει να αναβιώνει σηµαντικά και η βυζαντινή ιστορία, που αν και πολύ ξεχασµένη, αποτελεί ένα αναπόσπαστο και πολύ σηµαντικό κοµµάτι της εθνικής ιστορίας! Από την άλλη πλευρά, αρχίζει να αναβιώνει η ιστορία σηµαντικών ανδρικών και γυναικείων προσωπικοτήτων που ευεργέτησαν τον τόπο µας. Τέλος, αν και ελάχιστα, αρχίζει να γίνεται λόγος για την ελληνική λαογραφία, και κυρίως στην παραδοσιακή ενδυµασία.
Με τον παρόν άρθρο, δεν λέω ότι πρέπει να παραµεριστούν ή να καταργηθούν τα βιβλία (προς Θεού!)!. Απλά πλέον η επιστήµη της ιστορίας γίνεται πιο προσβάσιµη. Αλλά η άµεση πηγή, η πρώτη επαφή µε την ιστορία, το έναυσµα γα περαιτέρω µελέτη, φαίνονται ότι είναι οι πολιτιστικοί φορείς, οι πλατφόρµες ψυχαγωγίας και τα ΜΚ∆, που αρχίζουν να αποκτούν µεγάλη δηµοτικότητα για τη µελέτη της ιστορίας. Και για αυτό χρειάζεται να είµαστε προσεκτικοί ως αναγνώστες, καθώς το εκάστοτε περιεχόµενο προβάλλει και µια δική του εκδοχή στα γεγονότα που συνέβησαν τότε.
Ωστόσο, η αλλαγή έχει έρθει! Ας τη στηρίξουµε όσο µπορούµε!
*Το παρόν άρθρο είναι προϊόν προσωπικών απόψεων και δεν έχει σκοπό να θίξει και να προσβάλει τις απόψεις κανενός!
Μαρία – Ιωάννα Σύρου
Ιστορικός
