Στις 28 Οκτωβρίου του 1957 και στην πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδηµίας Αθηνών για την επέτειο του έπους του ΟΧΙ των Ελλήνων και του θριάµβου τους κατά των ανάνδρων φασιστών εισβολέων, οµιλητής ήταν ο κατά το 1946 Πρόεδρος του Συµβουλίου Επικρατείας και προσωρινός πρωθυπουργός Παναγιώτης Πουλίτσας. Θέµα του ήταν το «Τί ανταπέδωκαν ηµίν;» οι σύµµαχοι.
Μεταξύ των διδαγµάτων, που θα έπρεπε να συναγάγουν οι Έλληνες από τον Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, ο Παν. Πουλίτσας σηµείωσε ότι ήταν η µετά τον πόλεµο προς αυτούς διαγωγή των ισχυρών της Γης. Και εξήγησε (Σηµ. µεταφορά στην καθοµιλουµένη): « Ενώ από της ενάρξεως και καθ΄ όλη τη διάρκειά του εξυµνούσαν µέχρις εβδόµου ουρανού την προβληθείσα αντίσταση και τα περίλαµπρα πολεµικά κατορθώµατα της Ελλάδος και οµολογούσαν την από την προβληθείσα αντίστασή Της επελθούσα ευνοϊκή υπέρ τους τροπή του πολέµου, αναγνώριζαν τις βαρύτατες θυσίες Της και µε µελιστάλακτους και ποµπώδεις λόγους υπόσχονταν την µετά τη λήξη του πολέµου πλήρη ικανοποίηση των δικαίων εθνικών αξιώσεών Της, µετά τον πόλεµο οι ύµνοι εσίγησαν και οι υποσχέσεις λησµονήθηκαν τελείως».
Και εξηγεί ο Παν. Πουλίτσας ότι η, µετά τη νίκη των Ελλήνων επί των φασιστικών στρατευµάτων της Ιταλίας, απελευθερωθείσα για τρίτη φορά Βόρειος Ήπειρος, µε την δια της ισχύος των ισχυρών της Γης επιβολή της θέλησης των, επανήλθε πάλι υπό τον ζυγό της δουλείας, ο οποίος µάλιστα υπό το κοµµουνιστικό καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, κατέστη ακόµη περισσότερο αµείλικτος και φρικτότερος και απείλησε µε ολοκληρωτική εξόντωση τον αποµείναντα πολυπαθή και µαρτυρικό ελληνικό, ελληνικότατο, λαό της. Τα όσα είπε το 1957 ο Παν. Πουλίτσας ισχύουν και σήµερα και µε το, υποτίθεται, δηµοκρατικό καθεστώς της Αλβανίας.
Εξίσου χειρίστη ήταν η κατά την µεταπολεµική περίοδο στάση των Άγγλων στην Μεγαλόνησο Κύπρο. Είπε στην οµιλία του, το 1957, ο Παν. Πουλίτσας (Μετ. στην καθοµιλουµένη): «Εις δε τον δικαιότατο πόθο της αυτοδιαθέσεως του επίσης ελληνικότατου και περιουσίου λαού του άλλου προσφιλέστατου και πολυπόθητου ακραίου τµήµατος της Ελληνικής Πατρίδας, της µεγαλονήσου Κύπρου, αντιτάσσεται πεισµατική η άρνηση της κατέχουσας Αυτήν δύναµης.
Προς υποστήριξη αυτής της άρνησης (Σηµ. γρ. Από τους «πολιτισµένους» κατακτητές της) γίνεται χρήση παντός αθέµιτου µέσου, που προκαλεί την εύλογη αγανάκτηση κάθε έντιµου και φιλελευθέρου ανθρώπου, ενώ οι άλλες συµµαχικές δυνάµεις και τα αυτοαποκαλούµενα φιλελεύθερα κράτη – από των κυβερνήσεων των οποίων πρέπει πάντοτε να ξεχωρίζονται οι λαοί τους- νίπτουν, όπως ο Πιλάτος, τα χέρια τους. Η στάση τους θυµίζει τη σύσταση του ψαλµωδού, « µη πεποίθατε επ’ άρχοντας, επί υιοίς ανθρώπων, οις ουκ έστι σωτηρία», κάτι που επανέλαβαν για τους Έλληνες οι Ρήγας Βελεστινλής, ∆ιονύσιος Σολωµός, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και Ιωάννης Καποδίστριας
Η εθνική συνείδηση των Ελλήνων της Κύπρου έχει γαλβανιστεί επί οκτακόσια χρόνια, από την καταπιεστική εξουσία που υπέστησαν. Όλοι οι κατακτητές, Άραβες, Σταυροφόροι, Φράγκοι, Οθωµανοί και Άγγλοι θέλησαν να αλλάξουν τη συνείδηση των Ελλήνων της Κύπρου. ∆εν τα κατάφεραν γιατί αντιµετώπισαν τον ηρωισµό τους και την εκούσια επιλογή τους να υποστούν ταπεινώσεις, φρικτά βασανιστήρια και µαρτυρικό θάνατο παρά να αλλαξοπιστήσουν.
Κατά τον 20ό αιώνα και ιδιαίτερα µετά τον Β΄ Παγκόσµιο πόλεµο εντάθηκε η θέληση των Ελλήνων της Κύπρου για αυτοδιάθεση και ένωσή τους µε την Ελλάδα. Το 1925 η Αγγλία κήρυξε επίσηµα τη Μεγαλόνησο «αποικία» και έπραττε ό, τι µπορούσε για να κάµψει το εθνικό φρόνηµα των Ελλήνων.
Σε απάντηση το 1931 εξερράγη λαϊκή επανάσταση, η οποία πνίγηκε στο αίµα από τους αποικιοκράτες. Επειδή οι Άγγλοι θεώρησαν ως πρωταίτιους της εξέγερσης τους Μητροπολίτες Κιτίου Νικόδηµο και Κυρηνείας Μακάριο, τους συνέλαβαν και τους εξόρισαν. Επίσης κατάργησαν όλες τις ελευθερίες, επέβαλαν να µη διδάσκεται στα σχολεία η ελληνική ιστορία και απαγόρευσαν ακόµη και να κτυπάνε οι καµπάνες. Το 1933 απεβίωσε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κύριλλος Γ΄ και η αγγλική διοίκηση επέβαλε να µην εκλεγεί άλλος. Για την περίοδο 1933-1947 η Εκκλησία της Κύπρου είχε µόνον έναν Μητροπολίτη, τον Πάφου Λεόντιο…
Μεταπολεµικά και µετά τον ηρωισµό των Ελλήνων – Ελλαδιτών και Κυπρίων – κατά τον Β΄ Παγκόσµιο πόλεµο και την επέµβαση των Άγγλων στον Εµφύλιο πόλεµο υπέρ των δηµοκρατικών δυνάµεων και κατά των κοµµουνιστών επικράτησε µια αίσθηση ότι θα επαναληφθεί η ενέργεια του 1864, όταν το Ηνωµένο Βασίλειο, εν όψει της αφίξεως του βασιλιά Γεωργίου Α΄ παραχώρησε στην Ελλάδα τα υπό την κατοχή του Ιόνια νησιά.
Πιστεύτηκε ότι εν όψει του ∆ηµοψηφίσµατος για την επιστροφή του Γεωργίου του Β΄ θα επανελάµβανε στην Κύπρο αυτό που έπραξε για τα Επτάνησα. Την ελπίδα επέτεινε η τότε δήλωση του Υφυπουργού Εξωτερικών της Βρετανίας Sir Orme Sargent, στην οποία σηµείωσε:
«Η απαίτηση για την Κύπρο συνιστά µια από τις βασικές γραµµές επίθεσης εναντίον της θέσης µας στην Ελλάδα. Η παραχώρησή της θα αποστερούσε [ από τους κοµµουνιστές] αυτό το χρήσιµο όπλο και θα ισχυροποιούσε τη θέση του Αντιβασιλέως [Αρχιεπισκόπου ∆αµασκηνού] και των δυνάµεων που µας ευνοούν […]. Πιθανότατα θα υποχρεωθούµε να απογοητεύσουµε όλες τις υπόλοιπες εδαφικές αξιώσεις της Ελλάδος εκτός από τα ∆ωδεκάνησα (Σηµ. γρ., τα οποία πάντως δεν ανήκαν στους Άγγλους, αλλά στους ηττηµένους Ιταλούς και ουδέν εποµένως αυτοί θα έχαναν µε την απελευθέρωσή τους…).
Η προσάρτηση της Κύπρου (στην Ελλάδα) θα αποτελούσε σηµαντική παρηγοριά για τέτοιες απογοητεύσεις (Σηµ.γρ. των Ελλήνων)». (Robert Holland – Diana Markides «Οι Βρετανοί και οι Έλληνες – Αγώνες εξουσίας στην ανατολική Μεσόγειο, 1850-1960», Εκδ. Πατάκη, Αθήνα, 2011, σελ. 391).
Όµως του δικαίου αιτήµατος των Ελλήνων επικράτησε το συµφέρον του «αγγλικού στέµµατος». Συν τω χρόνω παγιώθηκε η βρετανική αντίληψη, ότι η Κύπρος είναι «αναντικατάστατο περιουσιακό στοιχείο της αυτοκρατορίας». Τί βαρβαρότητα! Περιουσιακό στοιχείο όχι µόνο το έδαφος της Μεγαλονήσου, λόγω της θέσης της στη Μεσόγειο, αλλά και οι καταπιεζόµενοι και βασανιζόµενοι από τους Άγγλους κατακτητές τους Έλληνες κάτοικοί της… Οι Άγγλοι έβλεπαν τον Έλληνα της Κύπρου, όπως ο Ρωµαίος τον δούλο του, ως «res» (κτήµα του, περιουσία του). Η πολιτική της Βρετανικής κυβέρνησης προκάλεσε τον ένοπλο αγώνα του Κυπριακού Ελληνισµού, η καταπολέµηση του οποίου θύµιζε χιτλερικές µεθόδους και τα όσα έπρατταν οι Βρετανοί στην Ιρλανδία και στις άλλες αποικίες τους.
Η αισχίστη συµπεριφορά ήταν του τότε Υπουργού Εξωτερικών της Βρετανίας Μακ Μίλαν, ο οποίος για να αποτρέψει την πραγµατοποίηση του πόθου των Ελλήνων της Κύπρου για ένωσή τους µε την Ελλάδα επινόησε το σατανικό σχέδιο να τους φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση µε τους Τούρκους. Το σχέδιό του ο Μακ Μίλαν το αποκάλεσε «τριµερή συγκυριαρχία», κάτι που σε µεγάλο µέρος του ταλανίζει έως και σήµερα τον Κυπριακό Ελληνισµό. ( Αυτ. σελ. 409-410). Οι Άγγλοι αποικιοκράτες κατέχουν το 3% του Κυπριακού εδάφους ως «ιδιοκτησία του Στέµµατος», διατηρούν σε αυτό στρατιωτικές βάσεις και «σφυρίζουν αδιάφορα» για την κατοχή του 36% της Κύπρου από τους Τούρκους…
Ο Παν. Πουλίτσας στον επίλογο του πανηγυρικού λόγου του τονίζει κάτι που αποτελεί και παράπονο όλων των Ελλήνων (Μετ. στην καθοµιλουµένη): « Βεβαίως θα έπρεπε να παραµένει αιωνίως η µνήµη, η ευγνωµοσύνη και ο θαυµασµός των ανθρώπων, προς την Ελλάδα που τους έδωσε τα φώτα του πολιτισµού. Ατυχώς φαίνεται πως αυτά γέρασαν και λησµονήθηκαν από τους ισχυρούς της Γης και τους κυβερνήτες των λαών. Αλλά εµείς έχουµε το δικαίωµα να τα υποµνήσουµε µε την ευκαιρία της µεγάλης επετείου της 28ης Οκτωβρίου, και να φωνάξουµε προς αυτούς: Έναντι των µεγίστων πνευµατικών υπηρεσιών, τις οποίες προσέφερε σε όλους σας η Ελλάδα και της πολύτιµης συνδροµής της κατά την κρισιµότατη περίοδο του τελευταίου πολέµου και των µεγίστων θυσιών Της ΕΣΕΙΣ τί µας ανταποδώσατε;»…
