Aπό τους πλέον λαοφιλείς Αγίους της Εκκλησίας ο µάρτυρας Άγιος Δηµήτριος. Οι µάρτυρες ξεχωρίζουν στη χορεία των Αγίων γιατί µαρτύρησαν και αντάλλαξαν τη ζωή τους µε την πίστη στον Χριστό.
Τέκνο ευσεβών και επιφανών Θεσσαλονικέων γεννήθηκε περί το 284 µ.Χ. Στολισµένος µε σωµατικά προσόντα και µε πνεύµα ανήσυχο και διερευνητικό, ξεχώριζε από τους συνοµηλίκους του. Αναζητούσε την αλήθεια και την βρήκε στην Αλήθεια του Χριστού.
Ως νέος εντάχθηκε στον στρατό µε την αξία του και τα προσόντα του σε ηλικία µόλις 22 χρόνων λαµβάνει τον βαθµό του χιλίαρχου. Η φήµη του φθάνει στα αυτιά του αυτοκράτορα. Τον καλεί και αφού συζητά µαζί του, τον διορίζει µέλος της Συγκλήτου της πόλης στρατηγό όλης της Θεσσαλίας και ανθύπατο και αυθέντη όλης της Ελλάδος. Κυβερνούσε µε δικαιοσύνη και αγάπη. Από την παράδοση πληροφορούµαστε ότι όρισε έναν άνθρωπο από τους πλέον εµπίστους του να τον ξυπνά τα βράδια, ώστε να «προσκαρτερεί τη προσευχή και τη δεήσει» (Πράξ. α’ 14).
Τα χρόνια εκείνα στη Θεσσαλονίκη βασίλευε η ειδωλολατρία. Είχε δεχτεί τον σπόρο από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο και καρτερούσε, ίσως, τον κατάλληλο καταλύτη. Ο νεαρός ∆ηµήτριος δεν κάθισε µε σταυρωµένα χέρια. ∆ηµιούργησε οµάδα νέων στους οποίους δίδασκε την Αλήθεια του Χριστού. Πραγµατικός ιεραπόστολος µε τη θεωρία, τη διδασκαλία και τον ενάρετο βίο ενέπνευσε πολλούς ειδωλολάτρες που εγκατέλειψαν τα είδωλα και έγιναν µαχητές του Χριστού.
Η δράση του ∆ηµητρίου έγινε γνωστή και ο παρευρισκόµενος στη Θεσσαλονίκη αυτοκράτορας Μαξιµιανός διέταξε να τον φέρουν ενώπιον του. Ο αυτοκράτορας θέλει να µάθει αν ο στρατιωτικός ∆ηµήτριος είναι Χριστιανός. Ο θαρραλέος ∆ηµήτριος οµολογεί: «Τω Χριστώ µου πιστεύω µόνον». Στην επιµονή του αυτοκράτορα, ο Άγιος τού λέγει: «Αυτή η πίστη µου στον αληθινό Θεό µού έχει χαρίσει και θα µού χαρίσει στο µέλλον αγαθά άφθαρτα, αναλλοίωτα, αιώνια. Τον Χριστό από µικρό παιδί λατρεύω και δέχοµαι ως Προνοητή, ∆εσπότη και Θεό µου. Αυτόν µου προτείνεις τώρα να αρνηθώ και να προτιµήσω τα φαύλα; ∆ιότι τί άλλο είναι τα χάλκινα και χρυσά κατασκευάσµατα, οι θεοί σου; Και αν το κάνω αυτό, ποιος φρόνιµος άνθρωπος δεν θα µε θεωρήσει ανόητο και απερίσκεπτο;».
Ο Μαξιµιανός οργίζεται και διατάζει τη φυλάκισή του. Μέσα στη φυλακή εµφανίζεται ο διάβολος µε µορφή σκορπιού να σέρνεται στο δάπεδο και µε το κεντρί έτοιµο να τον τσιµπήσει στο πόδι. Ο αθλητής του Χριστού τον σταύρωσε µε τον Σταυρό γιατί θυµήθηκε τα λόγια του Κυρίου που είπε µπορείτε να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς, αν έχετε πίστη. Ο σκορπιός θανατώθηκε και ακούγεται φωνή αγγέλου: «Ειρήνη σοι, αθλητά του Χριστού, ίσχυε και ανδρίζου». Με τον τρόπο αυτόν ο Κύριος παρηγορεί και στηρίζει «τους φοβουµένους αυτόν».
Ο Μαξιµιανός είχε φέρει µαζί του ένα γιγαντόσωµο παλαιστή Λιαίο και διακήρυσσε ότι οι θεοί των ειδωλολατρών είναι δυνατοί και έχουν κάνει τον Λιαίο ανίκητο από ανθρώπους που δεν πιστεύουν στα είδωλα.
Στη φυλακή µαζί µε τον ∆ηµήτριο ήταν ένας µαθητής του, ο Νέστορας, ο οποίος δεν µπορούσε να αντέξει τα υπερήφανα λόγια του Μαξιµιανού. Αποφάσισε να µονοµαχήσει µαζί του. Πριν πάει στο στάδιο ζητά και λαµβάνει την ευλογία του ∆ηµητρίου. Μπαίνει στο στάδιο και αναφωνεί «Θεέ του ∆ηµητρίου βοήθει µοι». ∆εν νίκησε απλά τον Λιαίο αλλά τον σκότωσε, όπως έκανε ο ∆αυίδ τον Γολιάθ. Ο αυτοκράτορας δεν µπορεί να το πιστέψει, ο µικρόσωµος Χριστιανός Νέστορας να ντροπιάσει τον γιγαντόσωµο ειδωλολάτρη Λιαίο. Το θεωρεί προσβολή και καλεί τον Νέστορα ο οποίος οµολογεί την πίστη του στον Χριστό και ότι ο ∆ηµήτριος τον ευλόγησε. ∆ιατάζει αµέσως τη θανάτωσή τους. Τον Νέστορα αποκεφάλισαν αµέσως.
Τρέχουν οι στρατιώτες στη φυλακή για να θανατώσουν δια λογχισµού τον Άγιο. Μόλις τους βλέπει ανοίγει τα χέρια του για να τον λογχίσουν σε καίρια σηµεία. Σηκώνει ο αθλητής του Κυρίου το δεξί του χέρι και λογχίζεται όπως ο Χριστός. ∆έχεται πολλές πληγές από τα κοντάρια. Το σώµα του γεµίζει πληγές και το στόµα του πληρούται από δοξολογίες. Το αίµα του ποτάµι πότισε την Θεσσαλονίκη, κάνοντάς την εύφορη για να καρποφορήσει πλουσίως. Παρέδωσε την αγία του ψυχή στον αγωνοθέτη Κύριο και έλαβε το αµάραντο στεφάνι της Αιωνίου Ζωής. Όλα αυτά έγιναν στις 26 Οκτωβρίου 304 µ.Χ. Πιστοί ευσεβείς Χριστιανοί θάπτουν το σεµνό σκήνωµα στον τόπο του µαρτυρίου.
Ο Λούπος, υπηρέτης του Αγίου, βούτηξε το δακτυλίδι του στο αίµα του Αγίου και µε αυτό έκανε θαύµατα. Η κατάληξή του ήταν να αποκεφαλιστεί και αυτός. Από τον τάφο του Αγίου αναβλύζει µύρο θαυµατουργό και για τον λόγο αυτό ο µεγαλοµάρτυρας ονοµάζεται και «µυροβλύτης».
Ο Άγιος ∆ηµήτριος έχει ταυτιστεί µε τη ζωή και την πορεία της Θεσσαλονίκης, την οποία προστατεύει από πλήθος εχθρούς: Σλάβους, Αβάρους, Άραβες, Νορµανδούς, Φράγκους, Τούρκους και άλλους βαρβάρους. ∆εν είναι τυχαίο ότι ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε τη Θεσσαλονίκη ανήµερα της εορτής του Αγίου ∆ηµητρίου (26 Οκτωβρίου 1912), γεγονός που θεωρήθηκε και είναι θαύµα.
∆ίκαια ο Άγιος ∆ηµήτριος αποκαλείται από τον υµνωδό της Εκκλησίας «ο µέγας φρουρός της Θεσσαλονίκης, ο ρύστης εν τοις κινδύνοις ο εξαίρετος, πρόµαχος ο κράτιστος» (Κανών δεύτερος). Σ’ έναν άλλο Κανόνα, που συνέθεσε ο Συµεών Θεσσαλονίκης, ο Άγιος ∆ηµήτριος φέρεται να λέει στην προστατευόµενή του πατρίδα Θεσσαλονίκη «…Μη φοβού ουν, πατρίς µου, εµέ κατέχουσα, τους εχθρούς σου γαρ πάντας πατάξω εν Χριστώ και φυλάξω σε την τιµώσαν µε».
Ο Άγιος ∆ηµήτριος έζησε επί της γης µόνο 24 χρόνια. Πολύ λίγα για εµάς τους κοινούς ανθρώπους. Όταν εµείς προσπαθούµε να σταθούµε στα πόδια µας, ο Άγιος είχε τεράστια εξουσία και κοσµική δόξα. Τα αγνόησε τα φθαρτά και πρόσκαιρα και προτίµησε τα αθάνατα και αιώνια. Αθλητής και δούλος Κυρίου.
Ἀπολυτίκιον
Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις,
σὲ ὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη,
Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον.
Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν,
ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα,
οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε,
Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε,
δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηµατικός
