Γράφει ο Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος
∆ηµοσιογράφος – ∆ηµοσιολόγος
Το φετινό Νόµπελ της Χηµείας απονεµήθηκε στον 96χρονο Γάλλο καθηγητή Ανρί Καγκάν και στον 76χρονο Ιάπωνα καθηγητή Κένσο Σοάϊ. Ο Καγκάν ανακάλυψε τα παράδοξα σε χηµικές ενώσεις που έχουν σχέση µε ζώντες οργανισµούς και φάρµακα και ο Σοάϊ προχώρησε στην πράξη τις ανακαλύψεις του Γάλλου καθηγητού.
Πιο συγκεκριµένα οι δύο καθηγητές ανακάλυψαν τα παράδοξα που συµβαίνουν στη φύση και στους ζώντας οργανισµούς. Στο σώµα µας λ.χ. οι πρωτεΐνες συντίθενται από αµινοξέα, που υπάρχουν στη λεγόµενη «αριστερή» µορφή τους, και τα ίδια υπάρχουν και στη «δεξιά» µορφή… Η διαφορά τους δηλαδή δεν είναι στη δοµή της χηµικής ένωσης αλλά στη µορφή της. ∆ηλαδή είναι όπως το δεξιό και το αριστερό χέρι µας, γι’ αυτό και το φαινόµενο ονοµάστηκε διεθνώς «χειροµορφία», από τις ελληνικές λέξεις «χέρι» και «µορφή».
Το φαινόµενο της χειροµορφίας έχει συνέπειες πολύ συγκεκριµένες στον οργανισµό του ανθρώπου. Όταν οι πρωτεΐνες δεχθούν εξωτερική επέµβαση θα αντιδράσει θετικά µόνο η µία από τις δύο µορφές τους. «Είναι εξαιρετικά σηµαντική η εργασία του Καγκάν και στη συνέχεια του Σοαΐ για την παραγωγή φαρµάκων, διότι ανακάλυψαν πως το ίδιο µόριο, στη δεξιά ή στην αριστερή µορφή του, µπορεί να έχει πολύ διαφορετικά βιολογικά αποτελέσµατα» δήλωσε ο Ολιβιέ Ριάντ, καθηγητής του Πανεπιστηµίου της Λουβαίν και πρώην φοιτητής του Καγκάν.
Το τραγικό γεγονός το οποίο έκαµε τον Καγκάν να επιτείνει την έρευνά του για τη διαφορετική συµπεριφορά των ίδιων βιοχηµικών ενώσεων του οργανισµού, που έχουν χειροµορφία, και για την αντιµετώπισή αυτής της συµπεριφοράς ήταν τα τραγικά αποτελέσµατα από τη χορήγηση του φαρµάκου της θαλιδοµίδης. Το 1957 η Γερµανική Εταιρεία Chemie Grunenthal, έθεσε σε κυκλοφορία το εν λόγω φάρµακο, ως πρωτοποριακό για τις εγκύους γυναίκες. Κατά τη δήλωση της Εταιρείας αυτές µε τη χρήση του θα ηρεµούσαν και θα απέφευγαν τη ναυτία, τους εµετούς και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις.
Στην έρευνά τους βρήκαν µεν το δραστικό του φαρµάκου, αλλά δεν βρήκαν ότι ο βιοχηµικός τύπος του ήταν χειρόµορφος και πως η µεν αριστερή µορφή του είχε αποτελέσµατα για τις εγκύους, ενώ η δεξιά του προκαλούσε σοβαρές δυσµορφίες και αναπηρίες στο νεογέννητο! Το σκάνδαλο ήταν τεράστιο, γιατί το γερµανικό εργοστάσιο που παρήγαγε την βλαβερή θαλιδοµίδη προκάλεσε δυστυχία σε χιλιάδες οικογενειών παγκοσµίως.
Ο Καγκάν αναγνωρίζοντας ότι δεν µπορεί να εξηγήσει την προέλευση της χειροµορφίας των χηµικών ενώσεων που αφορούν στον άνθρωπο προχώρησε στην έρευνα για χρήση ουσιών που να µεγιστοποιούν το αποτέλεσµα της επιλογής της καλής µορφής των χειρόµορφων χηµικών ενώσεων. Με αυτή την έρευνα του βοήθησε σηµαντικά στην έρευνα για την αποφυγή του συµβάντος µε την θαλιδοµίδη στην παραγωγή φαρµάκων.
Στο σηµείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι επί χιλιάδες χρόνια οι χειρόµορφες βιοχηµικές ενώσεις λειτουργούν φυσιολογικά στον άνθρωπο και στους άλλους ζώντες οργανισµούς µε απόλυτη ακρίβεια και χωρίς επιπτώσεις στην υγεία του! Μόνο όταν ο άνθρωπος θέλησε να παρέµβει και να τις χρησιµοποιήσει προκλήθηκε η τραγωδία της θαλιδοµίδης.
Όλα τα φάρµακα έχουν τις παρενέργειές τους, αλλά εγκρίνονται από τους Οργανισµούς Ελέγχου όταν το όφελος από την χρήση τους θεωρείται ότι είναι πολύ µεγαλύτερο από την τυχόν ζηµία που προκαλούν.
Παράδειγµα είναι και τα εµβόλια που κυκλοφορήθηκαν κατά του κορωνοϊού. Από τα όσα έχουν δηµοσιευθεί πολλές ζωές σώθηκαν, αλλά γεγονός είναι πως τα κέρδη των εταιρειών που τα παράγουν είναι τεράστια και οι παρενέργειες σε πολλές περιπτώσεις είναι σοβαρές, όπως φαίνεται στα ολίγα που έχουν δει το φως της δηµοσιότητας…
Ο επιστήµονας Καγκάν βρήκε τρόπο να χρησιµοποιούνται χειρόµορφες ενώσεις στα φάρµακα χωρίς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, κάτι πολύ θετικό για τη θεραπεία ασθενειών. Όµως δεν µπόρεσε να εξηγήσει το γιατί από της δηµιουργίας του ανθρώπου οι χειρόµορφες ενώσεις λειτουργούσαν άψογα αυτές, ενώ όταν αυτός παρενέβη προκάλεσαν τα γνωστά τραγικά αποτελέσµατα.
Γενικά τα περί του σκοπού της ζωής και οι βαθύτερες αιτίες των φαινοµένων δεν µπορούν να εξηγηθούν.
Σχετικά ο Αµερικανός Νοµπελίστας φυσικός και κβαντοµηχανικός Ρίτσαρντ Φάινµαν είπε σε εκποµπή του BBC πως όταν ένας επιστήµονας ερωτάται το «γιατί» για κάποιο φαινόµενο απαντά µόνο µε το «πώς», καθώς το απόλυτο «γιατί» οδηγεί σε µια ατέρµονη σειρά ερωτηµάτων χωρίς επιστηµονική απάντηση. Και ο επίσης Νοµπελίστας Ιταλός φυσικός και εφευρέτης του ασυρµάτου και της τηλεφωνίας Γκουλιέλµο Μαρκόνι δήλωσε για τη σχέση του µε τον Θεό: « Η επιστήµη µόνη της δεν µπορεί να ερµηνεύσει πολλά πράγµατα και προ πάντων το µυστήριο της ύπαρξής µας. Ποιοι είµαστε; Ποιος ο σκοπός της ζωής µας; Ο άνθρωπος επιδόθηκε στην έρευνα των προβληµάτων αυτών, αλλά αυτά έως σήµερα µένουν άλυτα. Προσωπικά διακηρύττω µε υπερηφάνεια ότι είµαι πιστός Χριστιανός. Πιστεύω στη δύναµη της προσευχής. Πιστεύω σε αυτήν όχι µόνο ως πιστός Χριστιανός, αλλά συγχρόνως και ως επιστήµονας». ∆ιακήρυξη πίστεως υπέγραψαν και 222 κορυφαίοι Έλληνες επιστήµονες, που δηµοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ακτίνες» στο υπ’ αριθµόν 61-62 τεύχος του 1946.
Ο σεµνός και ταπεινόφρονας επιστήµονας Καγκάν ανακάλυψε κάτι χρήσιµο για την υγεία του ανθρώπου, χρησιµοποιώντας την συνθετική οργανική χηµεία. Έτσι διόρθωσε ένα σοβαρό λάθος ενός άλλου επιστήµονα…
Μας δίνει και αυτός την ευκαιρία να σκεφθούµε όσα, µεταξύ άλλων, είπε ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρός Χριστόδουλος στο ∆ιεθνές Επιστηµονικό Συνέδριο, το οποίο διοργάνωσε υπό την αιγίδα του η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Αθήνα, το 2000:
«Η αλήθεια είναι ότι ερωτήµατα περί του αν η επιστήµη τελικά αναβαθµίζει τη ζωή, αν διευρύνει τους ορίζοντες της αναζητήσεως του ανθρώπου, αν αυξάνει την ευτυχία µας και βελτιώνει την γενικότερη ποιότητα ζωής, αν πρέπει να της επιβληθούν όρια και αν διέπεται από αρχές η έρευνα, είναι ερωτήµατα που απασχολούν ευρέως τις κοινωνίες µας.
Η Εκκλησία ευνοεί την επιστήµη, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι κάθε ανακάλυψη αποτελεί διείσδυση στα µυστικά της θεϊκής σοφίας. Αντικρύζει όµως και µία κοινωνία που δεν διακρίνεται για την πνευµατική ποιότητά της και την προσήλωσή της σε αρχές και αξίες, µια κοινωνία που έχει την ιδιότητα να γεννά περισσότερα προβλήµατα από όσα λύνει, που χαρακτηρίζεται από παθολογικό εγωισµό και αλαζονεία, που στερείται από κάθε ίχνος αιώνιας προοπτικής».
