«Τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη»
Γ. Σεφέρης
Ο καλλιτεχνικός οργανισμός Altera Pars, συνεπής στη διαρκή του αναζήτηση για σύγχρονα, πρωτοεμφανιζόμενα έργα που συνομιλούν άμεσα με το σήμερα, επιστρέφει τη φετινή θεατρική περίοδο με το έργο Lost & Found της Ιταλο-μαυρικιανής συγγραφέως Nalini Vidoolah Mootoosamy, που παρουσιάζει σε παγκόσμια πρώτη, σε μετάφραση από τα ιταλικά και σκηνοθεσία Πέτρου Νάκου.
Το έργο γραμμένο το 2022, υποψήφιο για το βραβείο Riccione -καλύτερου σύγχρονου ιταλικού έργου- γοητεύει με τη διττή του φύση: ρεαλιστικά ωμό και ταυτόχρονα αισθαντικά ποιητικό, το Lost & Found πραγματεύεται το θέμα, της ελευθερίας της μετακίνησης και της μετανάστευσης, τις σχέσεις βίας και εξουσίας σε όλο τo φάσμα μιας κοινωνίας και εν τέλει το «όνειρο για μια καλύτερη ζωή», με τρόπο ιδιαιτέρως πρωτότυπο και αυθεντικό.
Δεν στοχεύει στη συμπόνια για τους «κατατρεγμένους», δεν επιδιώκει τη φιλανθρωπία ή την ενοχή… Το Lost & Found απευθύνεται στο σύγχρονο πολίτη του δυτικού κόσμου, θέτοντας του το ερώτημα:
Σ’ έναν τόσο ασταθή και μεταβαλλόμενο κόσμο πόσο δεδομένη είναι η ασφάλεια;
Ένα μόνο γύρισμα της τύχης αρκεί για να εκπέσει κανείς από τη θέση του προνομιούχου στη θέση εκείνου που «δεν του ανήκει τίποτα».
Υπόθεση
Σε ένα μακρινό αεροδρόμιο, κάποιου «δημοφιλούς εξωτικού προορισμού», ένα ζευγάρι Ευρωπαίων τουριστών χάνει τις αποσκευές του. Το ατυχές αυτό γεγονός, θα μετατρέψει τις πολυαναμενόμενες διακοπές του σε έναν ταραχώδη εφιάλτη, με απρόσμενη κατάληξη.
Ταυτόχρονα, σ’ ένα ευρωπαϊκό hotspot -που θυμίζει πολύ αυτά της χώρας μας- ένας παράτυπος μετανάστης κρατείται έγκλειστος προκειμένου να ταυτοποιηθεί και στη συνέχεια -το πιθανότερο- να απελαθεί. Ο τόπος προέλευσης πρέπει οπωσδήποτε να αποκαλυφθεί, αν θέλουν οι αρχές του τόπου να επιτύχουν την αποστολή τους: να προστατεύσουν τη χώρα, να τη διατηρήσουν «καθαρή» και ασφαλή, από τις εισροές των παράτυπων μεταναστών.
Ο μετανάστης γνωρίζει πολύ καλά πως αν καταφέρει ν’ αποκρύψει τον τόπο καταγωγής του, το δικαίωμα «στο όνειρο για μια καλύτερη ζωή» παρατείνεται…. Σε κάθε περίπτωση, «πίσω δε θέλει να γυρίσει», «δεν μπορεί να γυρίσει πίσω». Αυτό είναι που τον οπλίζει με σθένος και αντοχή για να αντέξει σε όλες τις πιέσεις που θα του ασκήσουν. Σύντομα όμως, ο φόβος, η εξάντληση και η βία –σωματική και ψυχολογική– θα τον οδηγήσουν στην κατάρρευση.
Οι δύο ιστορίες που κινούνται παράλληλα, συναντιούνται στο τέλος, πυροδοτώντας δραματικές εξελίξεις.
Για το έργο
Στο Lost & Found ένας μετανάστης κι ένας Ευρωπαίος τουρίστας ακολουθούν δύο παράλληλες εσωτερικές διαδρομές που καθρεφτίζονται η μία μέσα στην άλλη, καλώντας μας ν’ αναλογιστούμε: Πόσο διαφορετικοί είμαστε τελικά μεταξύ μας;
Το έργο μάς υπενθυμίζει πως κανένα διαβατήριο, καμία καταγωγή, κανένα προνόμιο δεν εγγυάται ότι ο κόσμος μας δεν θα καταρρεύσει από τη μια στιγμή στην άλλη.
Κι αυτή η παραδοχή της αβεβαιότητας μας κάνει να συναισθανθούμε πως ο άνθρωπος πίσω από το συρματόπλεγμα του hotspot δεν είναι ένα «άλλο είδος», αλλά μια δυνητική εκδοχή του εαυτού μας, που βιώνει τον φόβο, την απώλεια προσανατολισμού, την ανάγκη για έναν τόπο ασφάλειας – συναισθήματα βαθιά ανθρώπινα και οικεία σε όλους.
Γρήγορο, σύγχρονο και ατμοσφαιρικό, στο Lost & Found η αφήγηση ξεδιπλώνεται με συνεχείς αλλαγές ρυθμού και διάθεσης, κινείται ανάμεσα στο καθημερινό και στο ποιητικό και ισορροπεί δεξιοτεχνικά ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικοτραγικό. Φωτίζει τη φρίκη αλλά και τη γελοιότητα που συχνά συνυπάρχουν σε ακραίες καταστάσεις, δίνοντας μας άλλοτε κωμικές ανάσες ελαφρότητας κι άλλοτε στιγμές σκληρής αλήθειας.
Σε μια εποχή που μας μαθαίνει να φοβόμαστε τον «ξένο» και μας εκπαιδεύει στο διαχωρισμό, το Lost&Found επιμένει στην ταύτιση και την ενσυναίσθηση. Στη δυνατότητα δύο άνθρωποι –έστω για ένα δευτερόλεπτο– να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλον. Μια φευγαλέα ματιά στο έργο, οδηγεί στιγμιαία στην ταύτιση του προνομιούχου Ευρωπαίου με τον παράτυπο μετανάστη και γίνεται το πιο ισχυρό επιχείρημα ενάντια σε έναν κόσμο που μας θέλει διαχωρισμένους. Γιατί αυτό που εν τέλει μας ενώνει δεν είναι η βεβαιότητα, αλλά η ευθραυστότητα. Και ίσως -ίσως- μέσα από αυτή την ευθραυστότητα να μπορούμε ακόμα να συναντιόμαστε.
Το Lost & Found αναμένεται να κυκλοφορήσει το Φεβρουάριο του 2026 από τις εκδόσεις Δωδώνη, σε μετάφραση Πέτρου Νάκου.
Για τη συγγραφέα
Η Nalini Vidoolah Mootosamy είναι Ιταλο-Μαυρικιανή συγγραφέας και διδάκτωρ γαλλικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου, όπου διδάσκει γαλλική λογοτεχνία. Εκπαιδεύτηκε και ειδικεύτηκε στη δραματική γραφή, παρακολουθώντας εργαστήρια και πραγματοποιώντας πρακτική άσκηση με τους VitalianoTrevisan, Renato Gabrielli, Davide Carnevali, Victoria Szpunberg και Ella Hickson.
Εργάζεται στο πρόγραμμα «Teatro Utile» της Accademia dei Filodrammatici στο Μιλάνο, το οποίο εστιάζει στα θέματα μετανάστευσης και μεταναστών δεύτερης γενιάς στην Ιταλία. Το 2018, η Mootoosamy ίδρυσε την Ένωση Τεχνών Ananke, η οποία διοργανώνει θεατρικά εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις με έμφαση σε σύγχρονα θέματα. Το έργο της «Το Χαμόγελο του Ξένου» ήταν το νικητήριο έργο των βραβείων Fabulamundi για μετανάστες θεατρικούς συγγραφείς δεύτερης γενιάς στην Ιταλία. Ακολούθησαν τα έργα Bleach Me (2021), Lost & Found (2022) και Now is for ever (2022).
Το 2021, εντάχθηκε ως θεατρική συγγραφέας στο δίκτυο Fabulamundi Playwriting Europe, συμμετέχοντας σε πολλά θεατρικά projects στην Ευρώπη. Το 2022 επιλέχθηκε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα Interactiones του Μπουένος Άιρες για τη σύγχρονη δραματουργία, το οποίο στοχεύει στη δημιουργία ενός θεατρικού δικτύου μεταξύ Ιταλίας, Μεσογειακής Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής.
Ταυτότητα παράστασης:
Mετάφραση – Σκηνοθεσία -Φωτισμοί: Πέτρος Νάκος
Σκηνικά- Koστούμια: Αltera Pars
Σύνθεση ηχοτοπίων – Βοηθός σκηνοθέτη Ά: Aγγελική Κοντού
Βοηθός σκηνοθέτη Β’: Χαρά Νικολάου
Ηχοληψία – Βοηθός παραγωγής Α’: Διονύσης Μανιώτης
Βοηθός παραγωγής Β’: Άρης Κουκάς
Επεξ/σία ήχων: Aναστασία Ντανάκα
Κατασκευές σκηνικών: Στέφανος Λώλος – Θωμάς Σιαμπέκας
Video παράστασης: Ιωσήφ Τοπαλιάν
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Μητσέας – Αγγελική Κοντού
Eπικοινωνία: Le Canard qui Parle / lecanardpr@gmail.com
Παραγωγή: Αltera Pars 2025-2026
Παίζουν:
Πέτρος Νάκος, Δημήτρης Δρακόπουλος, Νίκος Αξιώτης, Αγγελική Κοντού, Σάκης Σιούτης, Άντα Κουγιά
Πληροφορίες:
– Kάθε Σάββατο στις 21.00 & Κυριακή στις 20.30
– Θέατρο Altera Pars (Μεγ. Αλεξάνδρου 123, Κεραμεικός)
– Εισιτήρια: 18 ευρώ (Κανονικό) -15 ευρώ (Φοιτητικό) 12 ευρώ (Ανέργων/ΑΜΕΑ/Ομαδικά άνω των 10 ατόμων) – 8 ευρώ (Ατέλειες)
– Κρατήσεις & Τηλ. Επικοινωνίας: 210 3410011 / more.com
*Η παράσταση πραγματοποιείται με την οικονομική στήριξη του ΥΠΠΟ.
** Θερμές ευχαριστίες προς τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών για την παροχή σκηνικών αντικειμένων.
