Όταν στις 23 Μαρτίου φέτος παρουσίαζα το πρωτότυπο βιβλίο «Shock doctrine», για τη θεωρία που ανέπτυξε η Καναδή δημοσιογράφος Νάομι Κλάιν δεν γνώριζα ότι ήδη οι εκδόσεις Λιβάνη είχαν βάλει μπροστά για την ελληνική έκδοση σε μετάφραση του Άγγελου Φιλιππάτου.
Κατά βάθος όμως, ήλπιζα ότι κάποιος σοβαρός εκδοτικός οίκος θα το εξέδιδε και στα Ελληνικά, διότι έχοντας διαβάσει το βιβλίο το θεωρούσα πολύ ενδιαφέρον. «Ίσως το πιο σημαντικό βιβλίο του 21ου αιώνα για την οικονομία», όπως αναφέρθηκε και στο «Dow Jones Business News».
Στο βιβλίο αυτό, η συγγραφέας υποστηρίζει ότι οι νεοφιλελεύθεροι -που κυριαρχούν τις τελευταίες δεκαετίες στη διεθνή οικονομική σκέψη και πρακτική- χρησιμοποιούν κάθε λογής κρίσεις και καταστροφές, από πολέμους και τρομοκρατικές επιθέσεις μέχρι σεισμούς, φτώχια και οικονομική χρεοκοπία για να επιβάλουν τη ριζική αλλαγή της χώρας που έχει πληγεί.
Είναι μια άποψη που είχε εκφράσει πριν περίπου πενήντα χρόνια, ο θεωρητικός του νεοφιλελευθερισμού Μίλτον Φρίντμαν, γράφοντας τότε: «Μόνο μια κρίση παράγει πραγματική αλλαγή» και μπορεί να οδηγήσει σε απελευθέρωση από την τυραννία του status quo». Όταν, δε, μιλάνε για αλλαγή, οι νεοφιλελεύθεροι ιδεολόγοι εννοούν την «αγία τριάδα» που λατρεύουν: Ιδιωτικοποιήσεις, περιορισμός του κράτους και περικοπές των κοινωνικών δαπανών.
Υπάρχουν δε πολλά παραδείγματα, κατά τη δημοσιογράφο κ. Κλάιν. Στις ΗΠΑ η καταστροφή της Νέας Ορλεάνης από τον τυφώνα Κατρίνα, έκανε πραγματικότητα αυτό που η κυβέρνηση Μπους επιχειρούσε για χρόνια: Μέσα σε μερικούς μήνες όλα τα δημόσια σχολεία της πόλης καταργήθηκαν και αντικαταστάθηκαν από ιδιωτικά. Το ίδιο και η κοινωνική ασφάλιση. Μετά από το Μεγάλο Τσουνάμι στις ακτές της Νοτιοανατολικής Ασίας, οι παρθένες παραλίες δημοπρατήθηκαν σε τουριστικά θέρετρα.
Το 1989, η σφαγή στην πλατεία Τιεν Αν Μεν του Πεκίνου, επέτρεψε στην κινεζική ηγεσία να ξεκινήσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που μετέτρεψαν ένα κλειστό κομμουνιστικό καθεστώς σε καπιταλιστικό Δυτικού τύπου.
Στη Ρωσία, μετά το 1991, το σοκ από την πτώση του κομμουνισμού έκανε δυνατή την εφαρμογή της «θεραπείας σοκ» που ιδιωτικοποίησε την κρατική οικονομία.
Άλλα παραδείγματα, είναι ο πόλεμος στα Φώκλαντ το 1982, η ασιατική δημοσιονομική κρίση του 1997 και ο τυφώνας Μίτσι του 1998.
Στην περίπτωση της Χιλής μετά το 1973, όπου το νεοφιλελεύθερο πείραμα εφαρμόστηκε για πρώτη φορά, η κοινωνία ήταν τραυματισμένη από το πραξικόπημα του Πινοσέτ και την οικονομική κρίση που είχε προηγηθεί. Μάλιστα, η συγγραφέας του «Δόγματος Του Σοκ» υποστηρίζει ότι στη Χιλή τα απάνθρωπα βασανιστήρια χρησιμοποιήθηκαν για να επιβληθεί η… «ελεύθερη αγορά».
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της νεοφιλελεύθερης αυτής συνταγής είναι να δημιουργηθεί ένα είδος συλλογικού τραύματος, ενός είδους δυνατού σοκ της κοινωνίας – πειραματόζωο.
(Έκδοση Λιβάνη / Μετάφραση: Άγγελος Θεοτοκάτος / ISBN: 978-960-14-2265-7 / Αρ. σελίδων: 717 / Τιμή: 19,90 ευρώ)
