Το Cine -Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 26 Μαρτίου στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ με τη «Βροχή» του Ιρανού Majid Majidi. Μετά το αριστουργηματικό «Χρώμα του Παραδείσου» ο σκηνοθέτης, με ύφος συγκρατημένο και νηφάλιο, απλό και πικρά λυρικό μιλά υπαινικτικά, αλλά ουσιαστικά για την εργασιακή εκμετάλλευση, τη θέση της γυναίκας και τον έρωτα στην ιρανική κοινωνία. Η προβολή είναι μια συμβολή στην προσπάθεια να κατανοήσουμε όσα αυτή την περίοδο συμβαίνουν γύρω μας. Πώς είναι αυτοί εκεί στο Ιράν; Είναι όλοι φανατικοί που αγανακτούν και σιγοβράζουν από δυσαρέσκεια για την Δύση και μηχανεύονται σχέδια για την καταστροφή του δυτικού ανθρώπου; Ποια είναι η δική μας εικόνα για μια χώρα μακρινή, άγνωστη που χαρακτηρίζεται εχθρός; Χωρίς αμφιβολία, οι Ιρανοί είναι τόσο ικανοί να σκεφτούν άσχημα για εμάς όσο και εμείς για όλους τους «ξένους». Το «Baran» δίνει ανθρώπινα πρόσωπα σε αυτούς τους «άλλους» και λειτουργεί ως χρήσιμο εργαλείο κατανόησης τους. Αληθινό, συγκινητικό και ανθρώπινο, το φιλμ αποτελεί ένα εξέχον δείγμα του ιρανικού νέου κύματος κινηματογράφου που κερδίζει ολοένα τα τελευταία χρόνια αναγνώριση και θεατές.
H υπόθεση
Η «Βροχή» μας σεργιανίζει στον κόσμο του Ιρανού Λατίφ, ενός ατίθασου και νευρικού ερωτευμένου έφηβου (Hossein Abedini), που βρίσκει το νόημα της ζωής και μεταμορφώνεται από τον έρωτα. Είναι το παιδί για όλες τις δουλειές, ετοιμάζει το κολατσιό και το τσάι των εργατών, σε εργοτάξιο που απασχολεί βασικά Αφγανούς μετανάστες. 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες από το Αφγανιστάν αναζητούν στο γειτονικό Ιράν τα μέσα για την επιβίωση τους και μια σχετική ελευθερία. Οι συνεχείς πόλεμοι, ο αυταρχισμός των Ταλιμπάν και η οικονομική δυσανεξία που μαστίζουν τη χώρα τους τους έχει διώξει από εκεί. Παράνομοι οικονομικοί μετανάστες στη χώρα υποδοχής γίνονται αντικείμενο σκληρής εκμετάλλευσης. Περιθωριοποιημένοι και αποκλεισμένοι εργάζονται σε βαριές, χαμηλόμισθες, ανασφαλείς συνθήκες και στερούνται νομικής προστασίας.
Το εργατικό ατύχημα του Νατζάφ στην οικοδομή είναι μια ολοκληρωτική καταστροφή για την οικογένεια του καθώς έχει πέντε παιδιά να θρέψει. Ο εργοδηγός Μεμάρ για να τον βοηθήσει προσλαμβάνει τον γιο του Ραχμάτ (Zahra Bahrami) στη θέση του. Αλλά αυτός είναι μικρός, αδύναμος και παραπατάει κάτω από το βάρος των τσιμεντένιων σάκων. Έτσι, ο Μεμάρ, που πληρώνει μεν χαμηλούς μισθούς αλλά δεν είναι και ζώο, θα διευκολύνει τον Ραχμάτ αναθέτοντας του την προετοιμασία του τσαγιού και τις πραγματικά δύσκολες τις αναθέτει στον Λατίφ. Τεμπέλης, ανώριμος και μνησίκακος εκείνος αντιμετωπίζει τον νεοφερμένο με εχθρότητα και καχυποψία και κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να δυσκολέψει την ζωή του. Ωστόσο, βρίσκει ενδιαφέρον στον καινούριο εργάτη και απροσδόκητα θα ανακαλύψει το μυστικό: Το αγόρι είναι κορίτσι και ονομάζεται Baran. Η λογοτεχνία της Μέσης Ανατολής είναι γεμάτη ιστορίες για άνδρες και γυναίκες που μεταμφιεσμένοι στο αντίθετο φύλο, περνούν ο ένας από τον κόσμο του άλλου. Θα την ερωτευτεί αστραπιαία και αυτή η εξέλιξη θα γκρεμίσει τα τείχη που υψώνει ανάμεσα τους ο ρατσισμός, η μισαλλοδοξία και η προκατάληψη. Οι ακτίνες του έρωτα θα διαπεράσουν το γκρίζο τοίχο της ψυχής του και θα τον μεταμορφώσουν. Κρατώντας το μυστικό, ο Λατίφ ξεκινά το ταξίδι του προς την ανδρική ενηλικίωση και την ανοχή. Στην πορεία θα τον ερωτευτεί και εκείνη, αλλά τι ελπίδες έχει αυτός ο έρωτας να ανθίσει σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί ο αυστηρός διαχωρισμός αντρών-γυναικών και οι γυναίκες απαγορεύεται αυστηρά να συναναστρέφονται ελεύθερα άνδρες και να απασχολούνται σε τέτοιου είδους εργασίες; Το τεράστιο χάσμα μεταξύ του Λατίφ και του Ραχμάτ-Baran δραματοποιείται από τον τρόπο που ουσιαστικά ερωτεύονται χωρίς να ανταλλάξουν ούτε μια λέξη.
Ένα συγκινητικό φιλμ
Αληθινό, συγκινητικό και ανθρώπινο, το φιλμ αποτελεί ένα εξέχον δείγμα του ιρανικού νέου κύματος, ενός κινηματογράφου που κερδίζει τα τελευταία χρόνια αναγνώριση από θεατές τους οποίους κατακτούν η θεματολογία του, η καταπληκτική σκηνοθεσία και τα φυσικά σκηνικά. Έτσι και εδώ ο Majid Majidi μετά το «Χρώμα του Παραδείσου», που απέσπασε το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, δημιουργεί ένα ακόμα κινηματογραφικό αριστούργημα. Με όχημα αυτόν τον ρομαντικό εφηβικό έρωτα μιλάει για τη δύναμη των συναισθημάτων που μεταμορφώνουν κάθε τι το σκοτεινό στη γη, εν προκειμένω τον σκληρό κόσμο της παράνομης εργασίας μεταναστών και προσφύγων σε κάτι λαμπερό και νηφάλιο. Η ανιδιοτελής βαθιά αγάπη προσφέρει στον έφηβο ήρωα μας ωριμότητα, πνευματική καθαρότητα και τον εξαγνίζει από τη διάχυτη κακία του αληθινού κόσμου. Αυτή είναι η μία διάσταση της ταινίας. Η άλλη, εξίσου σημαντική, είναι η καταγγελία της βάρβαρης εκμετάλλευσης των μεταναστών, που υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και τώρα στη χώρα «φιλοξενίας» τους υποχρεώνονται να δουλεύουν σε άθλιες συνθήκες για ελάχιστα χρήματα. Κάτι ανάλογο που συμβαίνει και σε όλες τις «πολιτισμένες» χώρες. Επιπλέον λειτουργεί ως ευκαιρία να γνωρίσουμε την καθημερινότητα ενός διαφορετικού πολιτισμού, που τελικά δεν απέχει δραματικά από το δικό μας. Ίσως σε κάποιους η παραπάνω περιγραφή δώσει την εντύπωση ότι έχουμε να κάνουμε με κάτι ζοφερό και γκρίζο, καλυμμένο με ένα στρώμα σκόνης από μπετόν. Καθόλου. Ο σκηνοθέτης μας κατακτά με την καταπληκτική σκηνοθεσία και τα απέριττα σκηνικά του, ενώ χρησιμοποιεί το ηλιακό φως, έναν εντελώς δωρεάν φυσικό στοιχείο, ως εκθαμβωτικό ειδικό εφέ. Η συγκινητική, λιτή γραφή του, η χρήση των διαλόγων μόνον εκεί που πραγματικά απαιτείται αποδεικνύουν ότι μπορείς με απλά υλικά να κάνεις ένα φιλμ που μιλάει κατευθείαν στην καρδιά.
Σε μια συνέντευξη, ο Majidi αναφέρει: «Ξέρετε, η ζωή των προσφύγων είναι πολύ δύσκολη, γεμάτη κενά και ανισότητες. Αντιμετωπίζουν κοινωνικές, οικονομικές και ψυχολογικές δυσκολίες. Αυτή η κατάσταση τους καθιστά ευάλωτους στην εκμετάλλευση. Επιπλέον, προκύπτουν προβλήματα και εντάσεις μεταξύ των προσφύγων και του ντόπιου πληθυσμού, που επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου αναδύοντας ένα κλίμα δυσπιστίας μεταξύ της κοινότητας των προσφύγων και της κοινωνίας υποδοχής. Είναι καθήκον μας, ως καλλιτέχνες και μέσα ενημέρωσης, να ασχοληθούμε με αυτό το ζήτημα και να αναλάβουμε ευθύνες. Πρέπει να φέρουμε αυτούς τους αγώνες στο προσκήνιο. Θέλω να υπενθυμίσω σε όλους ότι ένας πρόσφυγας είναι άνθρωπος και πρέπει να προστατεύσουμε όλα τα ανθρώπινα δικαιώματά του και να τον υπερασπιστούμε από κάθε μορφή κακοποίησης. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν τα δικά τους προβλήματα. Δεν μπορούμε να τους επιβαρύνουμε με περισσότερα».
Το «Baran» κέρδισε 13 Βραβεία σε σύνολο 19 υποψηφιοτήτων σε αντίστοιχα εθνικά και διεθνή φεστιβάλ. Σήμερα θεωρείται ορόσημο του ιρανικού κινηματογράφου.
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=T5UGItdsqUI
Ιράν, Δραματική, 2001. Διάρκεια: 94’. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Majid Majidi. Πρωταγωνιστούν: Hossein Abedini, Zahra Bahrami, Mohammad Amir Naji,Hossein Mahjoub, Abbas Rahimi
