Τo Cine -Δράση ολοκληρώνει τις χειμερινές προβολές του στο ΤΥΠΕΤ την Πέμπτη 11 Ιουνίου με την ταινία «Τυχερή και ευτυχισμένη» του Mike Leigh. Αυθεντικό, πρωτότυπο, βαθιά ανθρώπινο φιλμ, αέρινη περιπέτεια απόδρασης και γοητευτική μελέτη χαρακτήρων. Ο σκηνοθέτης που δημιούργησε τα «Μυστικά και ψέματα» μέσα από ένα αυτοσχεδιαστικό, αναρχοανατρεπτικό στυλ κωμικής αταξίας και ήρεμου χάους προβληματίζεται για επίκαιρα ζητήματα όπως η πολυπολιτισμικότητα, η μετανάστευση, η παιδεία, οι ατομικές σχέσεις των μελών μιας κοινωνίας, η συνύπαρξη, η ανοχή, η αποδοχή. Αργυρή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου.
H υπόθεση
Η Πόπι είναι μια ιδιόρρυθμη, δασκάλα δημοτικού στο Βόρειο Λονδίνο. Έξυπνη, τίμια, ελκυστική, αστεία, ένα άτομο που τα βγάζει πέρα χωρίς να παίρνει τα πράγματα στα σοβαρά. Χαρούμενη, ξέγνοιαστη, χαλαρή δείχνει να μην ανησυχεί για το μέλλον. Δέχεται τη ζωή όπως έρχεται, πιστεύει ότι τα πράγματα θα πάνε καλά και σπάνια αγχώνεται για σχέδια και στόχους. Συγκατοικεί με την Ζόι την καλύτερή της φίλη και συνάδελφό της, κάνει παρέα με την αδελφή της Σούζι, έχει σπαρταριστές κόντρες με τους μικρούς μαθητές της και αρχίζει να νιώθει «κάπως» για τον Τιμ, τον σχολικό σύμβουλο που βοηθά με ένα προβληματικό αγοράκι. Μοιράζει το χρόνο της ανάμεσα σε άσκοπες οικογενειακές συγκεντρώσεις, «πρωτότυπα» μαθήματα οδήγησης και χορού φλαμένκο. Γυρίζει με το ποδήλατό της στο Λονδίνο, χαμογελώντας συνέχεια. Υπάρχει ένα χαμόγελο στο πρόσωπό της για σχεδόν ολόκληρη την ανθρώπινη φυλή. Θέλει να διαδώσει τη χαρά της. Σταματάει σε ένα βιβλιοπωλείο και δοκιμάζει να φτιάξει τη διάθεση του σκυθρωπού ιδιοκτήτη. Δεν επιδιώκει να τον αλλάξει, απλώς να τον μολύνει με την ακαταμάχητη καλή της φύση. Της κλέβουν το ποδήλατό της. Το αντιμετωπίζει με ψυχραιμία. Όταν συναντά έναν άστεγο άντρα τον ακούει, μιλάει μαζί του, ρωτάει αν πεινάει. Δεν φοβάται. Ανησυχεί γι’ αυτόν. Εκείνος το νοιώθει και αυτό τον ηρεμεί.
Παρακολουθώντας την, μας παρασύρει τόσο πολύ η χαρά της για τη ζωή που περνάει κάποιο διάστημα μέχρι να αναρωτηθούμε πότε θα έρθει η τιμωρία της. Γιατί, σίγουρο αυτό, κάποια στιγμή θα έρθει. Τουλάχιστον στον κόσμο των ταινιών κανείς δεν μπορεί να παραμείνει χαρούμενος για τόσο πολύ καιρό. Ο κίνδυνος φαίνεται να παραμονεύει παντού, κυρίως στον δάσκαλο οδήγησης με τον οποίο αρχίζει μαθήματα. Ο Σκοτ -τον υποδύεται μαγευτικά ο Eddie Marsan, Άγγλος ηθοποιός που συχνά συναντάμε σε σκυθρωπούς, ανήσυχους ρόλους- είναι ένας θυμωμένος άντρας ανασφαλής με έντονη δόση αυτοαπέχθειας και ακόμα πιο έντονες προκαταλήψεις. Παραδόξως για εκπαιδευτή οδήγησης διοχετεύει την οργή του στο δρόμο. Οργή που διογκώνεται λόγω της άρνησης της Πόπι να πάρει οτιδήποτε στα σοβαρά. «Γιορτάζεις το χάος!» της φωνάζει, σαν να ήταν κάτι κακό. Οποιοσδήποτε άλλος θα σταματούσε τα μαθήματα μαζί του. Όχι η Πόπι. Νομίζει ότι μπορεί να τον βοηθήσει; Ή συμβαίνει κάτι άλλο;
Εκ πρώτης όψεως, αυτό το αφήγημα φαίνεται να αρκεί για να είναι το «Τυχερή και ευτυχισμένη» μια feelgood ταινία. Αλλά ο σκηνοθέτης δεν ενδιαφέρεται να διηγηθεί απλά την ιστορία μιας καλής γυναίκας. Μιλάει για πολύ περισσότερα πράγματα και πηγαίνει πολύ πιο βαθιά από αυτό. Με ευφυές, ποιοτικό, φλεγματικό χιούμορ, έξυπνους διαλόγους, σεβασμό και ειλικρίνεια περιγράφει το κοινωνικό στάτους και τα προβλήματα επικοινωνίας στον μικρόκοσμο της ηρωίδας του. Δίνει στο θεατή πρόσβαση στον εσωτερικό κόσμο της. Η δουλειά της με το προβληματικό αγόρι είναι αποτελεσματική και όχι επιφανειακή. Η Πόπη περπατάει, δεν τρέχει. Δεν κοιτάει μόνον, αλλά βλέπει. Δεν είναι ανόητη, ανεύθυνη, θεόμουρλη αλλά υπερευαίσθητη και αξιαγάπητη. Κρατά πάντα τη ζωή στα χέρια της, αναβλύζει συνεχώς ενέργεια. Ακούει, παρατηρεί, δείχνει ενσυναίσθηση και πάντα βρίσκει τη δίνει την απάντηση της στη σωστή νότα. Έχει το χάρισμα να διαβάζει την κατάσταση, να καταλαβαίνει τους άλλους και να ενεργεί βοηθητικά, αν δεν τους εμψυχώνει. Πιθανόν η αδιάκοπη ευθυμία της να φανεί απίστευτη ή ενοχλήσει κάποιους. Αλλά όλοι μα όλοι θα θέλαμε να πιστέψουμε σε μια γυναίκα σαν αυτή που προσεγγίζει τη ζωή από μια τόσο ασυμβίβαστα χαρούμενη οπτική γωνία.
Η σκηνοθεσία
Ο Mike Leigh κάνει την πιο κωμική ταινία του με το «Happy Go Lucky». Και πάλι όμως δεν πρόκειται για μια καθαρή κωμωδία, καθώς υπάρχουν σκηνές που δεν είναι καθόλου αστείες. Το αντίθετο. Υπάρχουν πάντα υπόγεια ρεύματα και παραδοξότητες που ξεδιπλώνει αυθόρμητα. Αποκαλύπτει σταδιακά τους χαρακτήρες του. Εξασφαλίζει αξιοσημείωτες ερμηνείες, εν μέρει επειδή επιλέγει ηθοποιούς, όχι σταρ και εν μέρει επειδή αυτός και το καστ κάνουν πρόβες για εβδομάδες, ημι-αυτοσχεδιάζοντας στους διαλόγους, επινοώντας ιστορίες, ανακαλύπτοντας την προέλευση και τον προορισμό των ηρώων που υποδύονται. Μεγάλο μέρος της επιτυχία του οφείλονται στις ερμηνείες των πρωταγωνιστών, ιδιαίτερα των Sally Hawkins και Eddie Marsan. Η πρώτη η οποία είχε ήδη αρχίσει να κάνει αίσθηση σε φιλμ όπως τα «Vera Drake» (2004) και «Cassandra’s Dream» (Γούντι Άλεν, 2007), εδώ εμφανίζεται ως ένα μεγάλο ταλέντο, κουβαλώντας ολόκληρη την ταινία στους ώμους της με έναν ρόλο που πολύ λίγες γυναίκες θα μπορούσαν να παίξουν (ίσως η Στριπ να μπορούσε να διατηρήσει αυτό το επίπεδο χαράς, αλλά η Μέριλ όλα μπορεί να τα κάνει εξαιρετικά). Η Πόπι είναι ένας από τους πιο δύσκολους ρόλους που θα μπορούσε να ανατεθεί σε μια ηθοποιό. Πρέπει να χαμογελάει και να είναι ζωηρή και αισιόδοξη (σχεδόν) πάντα, και να το κάνει φυσικά και πειστικά, σαν να έρχεται η ηλιοφάνεια από μέσα της. Η Hawkins το πετυχαίνει και κατακτά, δίκαια, το βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού στο Βερολίνο (2008). Η Πόπι της είναι η απόλυτη έκφραση της άποψης ότι η ζωή είναι αυτό που την κάνεις ο ίδιος: μπορείς να είσαι χαρούμενος ή μπορείς να είσαι θυμωμένος, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα, εκτός από το πόσο απολαμβάνεις την καθημερινότητα. Αν μπορείτε να αφήσετε τον εαυτό σας να παγιδευτεί στον κόσμο της, θα έχετε ζήσει μια συναρπαστική εμπειρία. Λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη την άθλια κατάσταση του κόσμου σήμερα, αυτή είναι μια υπέροχη ευκαιρία να αρχίσετε να βλέπετε τη ζωή σας ανατρεπτικά .
Εδώ το trailer: https://www.youtube.com/watch?v=7NuJLOrrjgQ
Μεγάλη Βρετανία, Δραματική Κομεντί, 2008. Διάρκεια: 118΄. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Mike Leigh.
Πρωταγωνιστούν: Sally Hawkins, Eddie Marsan, Alexis Zegerman, Andrea Riseborough, Samuel Roukin. Φωτογραφία: Dick Pope.
