Το βιβλίο της σκηνοθέτιδος-συγγραφέος Ελισάβετ Χρονοπούλου «Επί Σκοπώ Πλουτισμού» (εκδόσεις ΠΟΛΙΣ, 2026) παρουσιάζει η Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine -Δράση.
H παρουσίαση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 3 Ιουλίου στις 20.00 στο στέκι της «Δράσης για μια Άλλη Πόλη» (Πάρνηθος 21, 2111165797)
Με τη συγγραφέα θα συζητήσει ο δάσκαλος και ιστορικός Δημήτρης Μαριόλης. Θα ακολουθήσει συζήτηση και κέρασμα με το κοινό.
Ελισάβετ Χρονοπούλου
Γεννήθηκε το 1961 στην Αθήνα. Σπούδασε κινηματογράφο. Από το 1985 εργάζεται ως σκηνοθέτης, σεναριογράφος και μοντέζ. Έχει σκηνοθετήσει τις κινηματογραφικές ταινίες: «Μικρή Άρκτος» (2015), «Ο Αννίβας προ των Πυλών» (2011), «Ένα τραγούδι δε φτάνει» (2003), «Χτες το απόγευμα» (1998), «Να που γίνεται» (1995). Από τις τηλεοπτικές σκηνοθεσίες της ξεχωρίζει το ντοκιμαντέρ «Πολιτικός εγκλεισμός στην Ελλάδα του 20ού αιώνα» (Παρασκήνιο, ΕΡΤ 1998). Το πρώτο της βιβλίο ήταν η συλλογή διηγημάτων «Φοράει κοστούμι» (εκδ. Πόλις, 2013). Ακολούθησαν τα: «Ο έτερος εχθρός» (εκδ. Πόλις, 2017) και «Γιώργος Αρβανίτης: Μια ζωή στο φως» (εκδ. Πατάκη, 2024).
Δημήτρης Μαριόλης
Ο Δημήτρης Μαριόλης είναι εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ασχολείται με ιστορικά θέματα και μελέτες.
Το βιβλίο
Με τις παραπάνω δύο συλλογές διηγημάτων και μια βιογραφία στις συγγραφικές της αποσκευές δοκιμάζεται για πρώτη φορά στο μυθιστόρημα. Στην αφήγηση της, σε αυτό, δύο οικογένειες θα βρεθούν σε αντίπαλες πλευρές της Ιστορίας. Το παρελθόν θα εισβάλει στο παρόν διεκδικώντας ορατότητα.
Έχει πολλές φορές -κάποιες από αυτές με έντονη διάθεση κριτικής- διατυπωθεί η άποψη πως η ελληνική πεζογραφία επιστρέφει συνεχώς και αναλώνεται στα ιστορικά γεγονότα του εμφυλίου. Ότι μοιάζει εγκλωβισμένη στην επανεξέταση του ίδιου τραύματος που γεννήθηκε από την περίοδο της Κατοχής. Η πρόσφατη εμφάνιση του φωτογραφικού υλικού των διακοσίων εκτελεσθέντων της Καισαριανής συνέπεσε με την κυκλοφορία του μυθιστορήματος Επί σκοπώ πλουτισμού της Ελισάβετ Χρονοπούλου, φέρνοντας στη δημόσια συζήτηση τους τρόπους διαχείρισης όχι μόνο του διαγενεακού τραύματος αλλά της ίδιας της Ιστορίας, σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο.
Αυτό που διαφοροποιεί το Επί σκοπώ πλουτισμού και δεν το καθιστά ένα ακόμα βιβλίο για τον Εμφύλιο ή την Κατοχή, είναι η επιλογή –που δηλώνεται εξ αρχής από τον τίτλο του– να διερευνηθεί η ιστορία του δωσιλογισμού, και κυρίως όσων πλούτισαν συνεργαζόμενοι με τους ναζί, καταδίδοντας συμπολίτες τους. Όπως δηλώνει η συγγραφέας, αναζητώντας μια μικρή πληροφορία στα αρχεία του Ειδικού Δικαστηρίου Δωσιλόγων Αθηνών της περιόδου 1945-1949, βρέθηκε αντιμέτωπη με αποτρόπαιες μαρτυρίες, με ακραίες συνθήκες και συμπεριφορές που έγραψαν τις μαύρες σελίδες τόσο των πρακτικών από τις δίκες των δωσίλογων όσο και της Ιστορίας. Οι ιστορίες της στοχοποίησης που έζησαν οι κομμουνιστές για τις ιδέες τους συναρθρώνουν την περίπλοκη πραγματικότητα.
Στην ιστορία που συνθέτει η συγγραφέας, η προδοσία διαποτίζει οικογενειακές και φιλικές σχέσεις είτε λόγω εμπιστοσύνης στους λάθος ανθρώπους είτε για την προστασία αγαπημένων προσώπων. Μια ερωτευμένη γυναίκα αρνείται να αναγνωρίσει στο πρόσωπο του συντρόφου της την τερατώδη φύση του δωσίλογου-βασανιστή. Ένας πατέρας, για να προστατεύσει το γιο του, αποκηρύσσει την κομμουνίστρια κόρη του. Μια σύζυγος διαγράφει την ύπαρξη του δωσίλογου συζύγου της από την οικογενειακή παρακαταθήκη. Πρόκειται για αποφάσεις που αποπνέουν τραγικότητα και απορρέουν από τη δράση των δωσίλογων-συνεργατών του ναζιστικού καθεστώτος κατά την περίοδο της Κατοχής. Η συγγραφέας μέσω αυτών διερευνά την ύπαρξη του Κακού στην ανθρώπινη φύση. Μπροστά στη θηριωδία ανθρώπου προς άνθρωπο ο νους σαστίζει. Όταν αυτή διαπράττεται με πλήρη επίγνωση, όταν συνειδητά βασανίζονται άνθρωποι, όταν η βαναυσότητα έχει σκοπό τον πλουτισμό, ο ανθρώπινος νους καταρρέει. Η ατιμωρησία του δωσιλογισμού, με το 98% των κατηγορουμένων στις Ειδικές Δίκες να απαλλάσσεται, αποτελεί μελανό σημείο της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας που μόλις τελευταία έχει αρχίσει να αποκαλύπτεται στην πραγματική διάστασή του.
Η συγγραφέας συναρθρώνει διαφορετικά αφηγηματικά μέσα –επιστολές, αρχειακό υλικό από τις δικές των δωσίλογων, ημερολογιακές καταχωρήσεις, ποιήματα, βιωματική διήγηση– ώστε μέσα από αυτή την πολυσύνθετη αφήγηση να γεφυρώσει κενά, να συνδυάσει πραγματικά γεγονότα με μυθοπλασία, προσδίδοντας ρεαλισμό. Παρατηρούμε μια διαδοχική εξιστόρηση, μια μεταφορά μαρτυριών εν είδει σκυταλοδρομίας, από τον έναν αφηγητή στον επόμενο.
