Tο Cine- Δράση συνεχίζει τις προβολές του την Πέμπτη 23 Απριλίου στις 20.15 στο ΤΥΠΕΤ ((Υμηττού & Πλαταιών ) με την ταινία «Chile ’76» («1976») της Manuela Martelli.
Η δραστήρια κινηματογραφική λέσχη επισημαίνει:
«Πέρασαν κιόλας 59 χρόνια από εκείνη την θλιβερή Παρασκευή του 1967, όταν μια βάρβαρη δικτατορία επιβλήθηκε στη χώρα μας. Δυο μέρες μετά τη θλιβερή επέτειο προβάλλουμε αυτή την ταινία ως συμβολή στην προσπάθεια να θυμόμαστε τα ιστορικά γεγονότα όπως ακριβώς συνέβησαν, χωρίς να τα θολώνει ο χρόνος ή οι σκοπιμότητες. Στο «1976», πρώτο της μεγάλου μήκους τόλμημα, η Χιλιανή ηθοποιός και σκηνοθέτης αφηγείται με στιβαρότητα μια απλή ιστορία, αλλά πλούσια σε ταξικές και πολιτικές προεκτάσεις. Με μια πρωτότυπη προσέγγιση, λιτή, ελλειπτική και με βάση το παράδειγμα ενός γυναικείου χαρακτήρα που δεν περίμενε, ούτε καν φανταζόταν ότι θα χρειαστεί κάποια στιγμή να έλθει σε αντίθεση με ένα βίαιο καθεστώς, εξετάζει τις συνέπειες του στην καθημερινή ζωή των Χιλιανών και παρουσιάζει εύστοχα τους τρόπους με τους οποίους αυτό υλοποίησε την κουλτούρα του εκφοβισμού και επέβαλλε τον τρόμο σε ολόκληρο τον πληθυσμό».
Η υπόθεση
Η υπόθεση του «1976» εξελίσσεται τρία χρόνια μετά τη βίαιη ανατροπή της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης του Σαλβαδόρ Αλιέντε, από τον Αουγκούστο Πινοσέτ του οποίου η σκοτεινή δικτατορία διήρκεσε 20 ολόκληρα χρόνια. Ο Πινοσέτ δεν αναφέρεται ποτέ σε αυτήν την ταινία, και αυτό συμβαίνει όχι γιατί οι αστοί χαρακτήρες της φοβούνται να τον επικαλεστούν, αλλά γιατί είναι εντελώς αδιάφοροι για τη βία που καθορίζει τις εξελίξεις. Αλλά η Martelli στα πρώτα, κιόλας, πέντε λεπτά της ταινίας παρουσιάζει τρεις σαφείς μεταφορές. Η πρώτη απεικονίζει την Κάρμεν (Aline Küppenheim) μια γυναίκα που ανήκει στην ανώτερη μεσαία τάξη, να στέκεται σε ένα ετοιμόρροπο χρωματοπωλείο όπου ξεφυλλίζει έναν έγχρωμο τουριστικό οδηγό για τη Βενετία και ταυτόχρονα προσπαθεί να επιλέξει το ιδανικό χρώμα για το εσωτερικό του οικογενειακού εξοχικού που σύντομα θα ανακαινίσει. Αρχικά, λίγο χρώμα, -σημάδι αιματοχυσίας, στάζει στο κομψό μαύρο παπούτσι της: το χάος μολύνει μια τακτοποιημένη ζωή. Στη συνέχεια έχουμε μια αναστάτωση απέξω. Κάποιος συλλαμβάνεται. Η αναταραχή μιας από τις «εξαφανίσεις» της χούντας συνοδεύεται από μια δυσοίωνη μουσική και την επίμονη εστίαση της κάμερας στο ροζ-σομόν χρώμα που ανακατεύεται στο μηχάνημα. Ο ιδιοκτήτης του καταστήματος κατεβάζει το μεταλλικό παντζούρι, αποκλείοντας τα γεγονότα. Επιλέγει την εκούσια τύφλωση, δεν θέλει να γνωρίζει. Μόλις φύγει από το κατάστημα, ένα άλλο παπούτσι δίπλα στην πόρτα του αυτοκινήτου της, παραμένει ως ίχνος όσων μόλις συνέβησαν στον πλέον άδειο δρόμο. Οδηγώντας στο σπίτι, ένας επιβάτης στο αυτοκίνητο κρατά ένα ποτήρι γεμάτο νερό και δύο χρυσόψαρα μέσα: ζωή σε φούσκα. Όταν φτάνει στο όμορφο παραθαλάσσιο σπίτι της, η Κάρμεν προσεγγίζεται από τον τοπικό ιερέα, τον πατέρα Σάντσες (Hugo Medina), ο οποίος της ζητά να φροντίσει τον Ελίας (Nicolás Sepúlveda), έναν τραυματισμένο νεαρό άνδρα. Ένας εγκληματίας, συμπεραίνει. «Έκλεβε επειδή δεν είχε τίποτα να φάει. Είναι ένας πεινασμένος Χριστός!» διαμαρτύρεται ο ιερέας. Και όντως αυτό το παιδί με τα μακριά μαλλιά και το αποστεωμένο πρόσωπο δίνει την αίσθηση πεινασμένου Χριστού. Η Κάρμεν που έχει κάποια ιατρική εκπαίδευση θα παίξει υπεύθυνα το νέο ρόλο της και μάλιστα στην προσπάθεια της να βρει κατάλληλα φάρμακα αποδεικνύεται ριψοκίνδυνα επίμονη, κάνει αξιέπαινες πράξεις για χάρη του, αλλά αξιόποινες για τη χούντα. «Δεν είσαι κοινός εγκληματίας», λέει στον Ελίας σε μια από τις πολλές περιορισμένες συζητήσεις τους. Φυσικά, δεν είναι. Είναι αντικυβερνητικός ακτιβιστής. Κάποιος που ο Πινοσέτ θα χαρακτήριζε προδότη, ντόπιο τρομοκράτη και θα τον πετούσε στη θάλασσα από ιπτάμενο ελικόπτερο. «Αν με συλλάβουν, θα με βασανίσουν», λέει εκείνος. Ειλικρινής για τη αδυναμία του, ομολογεί ότι πιθανότατα αν συλληφθεί θα αποκαλύψει το όνομα του ιερέα. Αλλά επειδή δεν γνωρίζει το δικό της, δεν μπορεί να την προδώσει. Η παρουσία του τραυματισμένου νεαρού πυροδοτεί σημαντικές αναταράξεις στον ψυχικό κόσμο της μεσήλικης γυναίκας, η οποία σταδιακά αναλογίζεται τη θέση της απέναντι στα τεκταινόμενα, αδυνατώντας στο εξής να στρουθοκαμηλίζει στο όμορφο παραθαλάσσιο εξοχικό της.
Βραδυφλεγές πολιτικό σινεμά
Το «Chile 76» της Manuela Martelli είναι ένα πυκνό στις αντιφάσεις του και θαρραλέο, βραδυφλεγές ατόφιο δείγμα πολιτικού σινεμά υπόκωφης έντασης. Οι περιβάλλουσες συνθήκες έχουν μεγαλύτερη αξία από τη δράση. Βρισκόμαστε στο απόγειο της δικτατορίας του Πινοσέτ, αλλά δεν βλέπουμε ποτέ σε πρώτο πλάνο τις φρικτές πρακτικές του καθεστώτος. Όλα υπονοούνται από μικρές λεπτομέρειες, διασκορπισμένες αναφορές σε διαλόγους, εικόνες υψηλής σημειολογικής αξίας και μια γενικότερη αίσθηση απειλής που σφραγίζει το φιλμ. Η δικτατορία αποδεικνύεται από τη διάχυτη παρουσία της, τη διείσδυση της σε όλες τις πτυχές της κοινωνίας με απαγορεύσεις κυκλοφορίας και στρατιωτικούς ελέγχους που καλλιεργούν κλίμα επιτήρησης. Σταδιακά, η ατμόσφαιρα της ταινίας παίρνει μια δυσοίωνη τροπή. Οι εντάσεις φουντώνουν στο τραπέζι οικογενειακού δείπνου σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του καθεστώτος. Κάνοντας μια βόλτα με τα εγγόνια της, η Κάρμεν βλέπει το σώμα μιας γυναίκας να ξεβράζεται στην παραλία. Οι εργάτες που ασχολούνται με την ανακαίνιση μιλούν χαμηλόφωνα για εξαφανισμένα άτομα και ένα ραδιοφωνικό πρόγραμμα που ακούει η Κάρμεν στο αυτοκίνητο υποστηρίζει την καταστολή της πολιτικής διαφωνίας. Σε μια εκδρομή με βάρκα, το μπαράζ προπαγάνδας μιας φίλης υπέρ του Πινοσέτ θα την κάνει να αρρωστήσει. Σύντομα θα χρειάζεται ένα κοκτέιλ παυσίπονων, αλκοόλ και τσιγάρων για να βγάλει τη μέρα. Η συνεχής παρουσία των εργατών για τις εργασίες της ανακαίνισης υπογραμμίζει τις ταξικές αντιθέσεις, εμπλουτίζει την αφήγηση και ενισχύει τον συναισθηματικό αντίκτυπό της, μέχρι το αξιοσημείωτο, αινιγματικό φινάλε. Συνεπώς έχουμε να κάνουμε με ένα πολλά υποσχόμενο ντεμπούτο, καμωμένο με θαυμαστή επιμέλεια και επιμονή. Μια προσωπογραφία γοητευτική και απόκοσμη, γεμάτη σιωπές, με αφηγηματικό ρυθμό που μαρτυρά αξιοσημείωτο έλεγχο του υλικού εκ μέρους της δημιουργού. Η μεστή ερμηνεία της Aline Küppenheim η οποία κουβαλά το χαρακτήρα της με όλο το εύρος των αντιφάσεων του και των αποριών που προκύπτουν όσο βαθαίνει η σχέση της με τον Ελίας συνεισφέρει καθοριστικά στο αποτέλεσμα. Η ανατριχιαστική ηλεκτρονική μουσική της Βραζιλιάνας συνθέτριας Maria Portugal λειτουργεί ως ενδιαφέρουσα αντίθεση στη ζεστή χρωματική παλέτα της ταινίας. Η Yarará Rodríguez αποδεικνύεται ειδική στη φωτογράφιση αντικρουόμενων καταστάσεων.
Info
1976/Chile ‘76
Χιλή, Πολιτικό, Δραματικό, Θρίλερ, 2022. Διάρκεια: 95’. Σενάριο: Alejandra Moffat, Manuela Martelli. Σκηνοθεσία: Manuela Martelli. Μουσική: Mariá Portugal. Κινηματογράφηση: Soledad Rodríguez. Πρωταγωνιστούν: Aline Küppenheim, Alejandro Goic, Hugo Medina, Nicolás Sepúlveda, Antonia Zegers, Marcial Tagle, Amalia Kassai, Gabriel Urzúa, Luis Cerda.
