Παρέμβαση για το θέμα δίχρονης υποχρεωτικής προσχολικής αγωγής κάνει η πρωτοβουλία πολιτών «Χαλάνδρι Ενάντια». Η δημοτική κίνηση, με επικεφαλής τον Σωτήρη Λαπιέρη, ασκεί κριτική στην Πολιτεία και τον Δήμο για τις συνθήκες στέγασης νηπίων και προνηπίων, αρχής γενομένης στην περιοχή από τον προσεχή Σεπτέμβρη, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Είναι νομίζουμε προφανές ότι εφόσον η Πολιτεία θέσπισε τη δίχρονη υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση για τα νήπια οφείλει (έχει τη συνταγματική υποχρέωση) να προσφέρει τη δυνατότητα σε όλα τα 4χρονα προνήπια να φοιτήσουν στο δημόσιο νηπιαγωγείο. Θα μπορέσει αλήθεια να συμβεί αυτό για το σχολικό έτος 2019-2020 στο Δήμο Χαλανδρίου και σε τι συνθήκες; Στο Δήμο Χαλανδρίου υπάρχουν 16 νηπιαγωγεία, τουλάχιστον 2θέσια. Μέχρι να θεσπιστεί ο 2ος χρόνος υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης, το κάθε τμήμα νηπιαγωγείου δεχόταν όλα τα 5χρονα που έκαναν αίτηση και ελάχιστα 4χρονα (που σπανίως ξεπερνούσαν τα 5), αν παρέμεναν κενές θέσεις μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου των 25 μαθητών ανά τμήμα. Είναι προφανές λοιπόν ότι οι ανάγκες για νέες αίθουσες νηπιαγωγείων και νέες οργανικές θέσεις νηπιαγωγών, είναι περίπου οι διπλάσιες από τις υπάρχουσες μέχρι σήμερα (δηλ. περίπου άλλες 30 αίθουσες και άλλες τόσες τουλάχιστον νηπιαγωγοί).
Τι προγραμματισμός έχει γίνει μέχρι σήμερα; Δυστυχώς, ο προγραμματισμός αυτός, απ ότι φαίνεται, είναι της τάξης του 10%. Προβλέπεται δηλ. σύμφωνα με το σχετικό ΦΕΚ (18-6-2019) να τοποθετηθούν 3 (!!) ολόκληρες λυόμενες αίθουσες στις αυλές υπαρχόντων δημοτικών σχολείων, με αποτέλεσμα να μένουν ακάλυπτα περίπου 700 4χρονα προνήπια και οι οικογένειές τους. Τι θα συμβεί αλήθεια μ’ αυτά τα προνήπια; Θα πεταχτούν άραγε εκτός σχολείου; Είναι παράνομο… Θα στοιβαχθούν ανά 40-50 αντί για 25 σε κάθε αίθουσα νηπιαγωγείου; Και πάλι παράνομο… Θα υπάρχει τουλάχιστον σ’ αυτήν την περίπτωση και 2η νηπιαγωγός; Θα στοιβαχτούν καμιά 30αριά νήπια σε κάθε νηπιαγωγείο στον προθάλαμο του κτιρίου, μετατρέποντάς τον σε τάξη; Σε κάθε περίπτωση αντιλαμβάνεται κανείς τις ακραία αντίξοες και αντιπαιδαγωγικές συνθήκες που δημιουργούνται για νήπια που πολύ συχνά ουσιαστικά για πρώτη φορά απομακρύνονται για κάποιες ώρες από την οικογενειακή εστία. Και το βάρος γι’ αυτές τις συνθήκες καλούνται, εντελώς αδίκως βέβαια, να επωμιστούν οι νηπιαγωγοί.
Για να συνειδητοποιήσουμε το τεράστιο και επικίνδυνο χάος που θα δημιουργηθεί, εκτός απ’ τα περίφημα πολυδιαφημισμένα και ελάχιστα λυόμενα, καμιά άλλη ενέργεια δεν έχει γίνει. Καμία αίθουσα δεν έχει ενοικιαστεί, αλλά επίσης και κανένα οικόπεδο δεν έχει αναζητηθεί για αγορά, ώστε να καλυφθούν έστω μελλοντικά οι ανάγκες, σύμφωνα με ανακοίνωση συλλόγου εκπαιδευτικών Π.Ε. ‘ο Περικλής’ που καλύπτει σειρά δήμων της περιοχής μας. Είναι αλήθεια ότι αυτά δεν οφείλουν να είναι υποχρέωση των δήμων, αλλά του κράτους, τόσο από άποψη σχεδιασμού (μέσω της ΚΤΥΠ Α.Ε.), όσο και από άποψη οικονομικής κάλυψης (μέσω κρατικού προϋπολογισμού), διότι διαφορετικά οδηγείται -κατ’ αρχήν η προσχολική και αργότερα ολόκληρη η πρωτοβάθμια και η δευτεροβάθμια- εκπαίδευση σε σταδιακή πορεία ιδιωτικοποίησης: δηλαδή, για να το πούμε απλά, με τελική χρέωση των οικογενειών των νήπιων. Μια τέτοια πορεία μπορεί να ξεκινήσει με την επιβολή τροφείων. Σε δεύτερο στάδιο, με αύξηση της δημοτικής φορολόγησης, αρχικά από τους πιο εύπορους δήμους (αν και κανένας δήμος δεν έχει αποκλειστικά εύπορους δημότες!), και σταδιακά και στους υπόλοιπους.
Στη συνέχεια, με το πρόσχημα του δικαιώματος «ελευθερίας επιλογής σχολείου», μπορεί να υιοθετηθεί το σύστημα των κουπονιών (voucher) ως επιδότηση για όσους προτιμούν ένα ιδιωτικό σχολείο από ένα δημόσιο. Αλλά τα κουπόνια δεν είναι τίποτε διαφορετικό από διοχέτευση δημόσιου χρήματος σε ιδιωτικά σχολεία. Κι επειδή το δημόσιο χρήμα που απαιτείται για τα vouchers θα προέλθει από την αύξηση της δημοτικής φορολογίας, όπως είπαμε, δεν θα χρειαστεί και πολύς καιρός μέχρι να αρχίσει να ακούγεται: «Γιατί να πληρώνουμε όλοι για τα παιδιά μερικών; Όποιοι έχουν παιδιά να αναλάβουν και το βάρος της εκπαίδευσής τους, αυτό είναι το δίκαιο!». Και κάπως έτσι οι δημόσιες εκπαιδευτικές ανάγκες θα μετατραπούν σε ιδιωτικές «αρετές», δηλαδή κέρδη για τους σχολάρχες των ιδιωτικών σχολείων… Έτσι σταδιακά πετάγονται συνολικά έξω από την εκπαίδευση και εξωθούνται στην παρανομία (αφού η προσχολική εκπαίδευση είναι υποχρεωτική) τα πιο αδύναμα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα.
Ωστόσο ο Δήμος Χαλανδρίου δεν έχει εκφράσει κανέναν τέτοιου είδους προβληματισμό, απλώς φαίνεται να αδιαφορεί πλήρως για το θέμα (?). Διαφορετικά θα ηγείτο κάποιου κινήματος, ζητώντας από την όποια κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της. Και αν τυχόν το κάνει από δω και μπρος που πιθανόν θα αλλάξει η κυβέρνηση, αυτό απλά δημιουργεί την υπόνοια, ότι όλα γίνονται υποκριτικά. Μετά από όλα αυτά -που οι εκπαιδευτικοί πιθανόν γνωρίζουν και οι περισσότεροι γονείς τουλάχιστον διαισθάνονται- είναι εύκολα κατανοητό γιατί συνήθως αυτές οι (έστω ελάχιστες) λυόμενες αίθουσες που προσφέρονται, αντιμετωπίζονται ως δώρο. Θα γίνουν όμως πραγματικά; Μετά τα προμηνύματα των πρόσφατων δημοτικών εκλογών και ευρωεκλογών, η σημερινή κυβέρνηση φαίνεται να αναβάλλει την όποια ενέργεια τουλάχιστον για μετά τις 7 Ιούλη, ώστε αν προκύψει άλλη κυβέρνηση, να μπορεί να φορτωθεί εκείνη το κόστος. Σε κάθε περίπτωση, δεν πειράζει και να γίνουν τα λίγα λυόμενα καθυστερημένα…. Τόσα έχουν ανεχτεί οι ενδιαφερόμενοι, αν ανεχτούν και λίγα ακόμα, μικρό το κακό…. Και αν προκύψει άλλη κυβέρνηση θα μεταχειριστεί το επιχείρημα ότι για όλα έφταιγε η προηγούμενη … Τι ‘χες Γιάννη μ’ τι χα πάντα….
Αλλά ας δούμε και κάτι ακόμα. Είναι πραγματικά η λύση των λυόμενων, αν όχι η καλύτερη, τουλάχιστον υποφερτή; Τι ακριβώς είναι αυτά; Πρόκειται για κατασκευές με τοίχους από πάνελς (μεγάλα κομμάτια ‘τοίχου’) με επιφάνειες από μελαμίνη -δηλ. νοβοπάν με εξωτερική στρώση λεπτού συνθετικού φύλλου- και μονωτικό στο εσωτερικό τους. Αυτά τα πάνελς στηρίζονται σε σκελετό από αλουμίνιο, με ‘πηχάκια’ από αλουμίνιο που κουμπώνουν. Μια τέτοια κατασκευή δίνει ωραία επιφάνεια που καθαρίζεται εύκολα, όμως εάν πέσουν κάποια παιδιά πάνω της παίζοντας, μπορεί να ‘ξεκουμπωθούν’ τα πηχάκια και να φύγει από τη θέση της, με κίνδυνο τραυματισμού των παιδιών, χρειάζεται συνεπώς επιπλέον ενίσχυση που δεν φαίνεται να υπάρχει. Η αντοχή στο χρόνο και τη φθορά είναι περιορισμένη, ιδιαίτερα εάν βρέχονται, είτε από το σφουγγάρισμα, είτε από τη βροχή οι εξωτερικές επιφάνειες, οπότε φουσκώνουν, σπάει και διαλύεται η επιφάνειά τους και απαιτείται αντικατάστασή τους. Θέλουν κατά συνέπεια ένα κόστος συντήρησης αρκετά αυξημένο και συνεχές, ενώ η διάρκεια της ζωής τους είναι πάντα πολύ μικρότερη από μια συμβατική κατασκευή, ή από προκατασκευή βαρέως τύπου (με κομμάτια από μπετόν αρμέ – οπλισμένο σκυρόδεμα). Με χρήση από πολλά άτομα (σχολείο, κοινόχρηστες αίθουσες κλπ) δύσκολα επιβιώνουν για μια 5ετία.
Οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις περνούν μέσα από τα πάνελς και τον αλουμινένιο σκελετό και χρειάζεται επιμελής και συνεχής έλεγχος στεγανότητας, για να μην υπάρχει κίνδυνος βραχυκυκλώματος και πυρκαγιάς με ιδιαίτερα τοξικές αναθυμιάσεις (διοξίνες). Η θερμομόνωση τέτοιων κατασκευών είναι πάντα πολύ μικρότερη από έναν τοίχο, ακόμα κι αμόνωτο, καθώς ο αλουμινένιος σκελετός έχει τεράστιες απώλειες θερμότητας, ενώ αν χρησιμοποιηθεί το λεγόμενο ‘μονωτικό αλουμίνιο’, δηλ. διατομές αλουμινίου χωρισμένες σε όλο τους το μήκος στο εξωτερικό μισό και στο εσωτερικό μισό με λάστιχο ανάμεσά τους, αυτό πέραν του πολύ ψηλού κόστους, έχει και μειωμένη αντοχή σε καταπόνηση ή στο χρόνο. Το απαιτούμενο κόστος θέρμανσης (ή ψύξης τους θερμούς μήνες) είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με τις αίθουσες κλασσικού σχολικού κτιρίου.
Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι τέτοιες κατασκευές πρέπει να χρησιμοποιούνται σαν προσωρινή λύση ανάγκης (μετά από σεισμό, εκτεταμένη πυρκαγιά, για πρόσφυγες) με πλάνο τη σύντομη αντικατάστασή τους και όχι για 4χρονα νήπια, έστω και αν εξαγγέλλεται η εντός 5ετίας αντικατάστασή τους (σύμφωνα με τις απόψεις συντρόφων μας τεχνικών, που έχουν σχετική εμπειρία). Πιστεύει στ’ αλήθεια κανείς ότι θ’ αντικατασταθούν εντός 5ετίας όπως εξαγγέλλεται; Είναι παντελώς απίθανο. Αν δει κανείς πόσα χρόνια πέρασαν (13) από το 2006 που εξαγγέλθηκε ότι θα γίνει η προσχολική εκπαίδευση υποχρεωτική (κάτω από την πίεση της τότε μεγάλης απεργίας των εκπαιδευτικών) μέχρι να υλοποιηθεί αυτή η εξαγγελία το 2019, θα το καταλάβει. Τι εμπόδισε στ’ αλήθεια όλες τις κυβερνήσεις αυτών των 13 χρόνων να κάνουν έναν προγραμματισμό για κτιριακές εγκαταστάσεις που να δημιουργούν ανθρώπινες συνθήκες για 4χρονα νήπια; Και αφού δεν μπόρεσαν να το κάνουν τα 13 προηγούμενα χρόνια, γιατί θα μπορέσουν τα επόμενα 5, όταν απογυμνώνουν συστηματικά από το -έμπειρο στο συγκεκριμένο αντικείμενο- στελεχικό δυναμικό του τον κρατικό φορέα (ΚΤΥΠ Α.Ε.) που είναι υπεύθυνος γι’ αυτόν τον σχεδιασμό και ορισμένοι από τους επίδοξους μελλοντικούς κυβερνήτες τάζουν και προκαταβολικά τον αφανισμό των κρατικών υπηρεσιών;
Και αν δεν μπορεί να γίνει ένας τέτοιος σχεδιασμός σε επίπεδο χώρας, μπορεί να τον κάνει ο Δήμος Χαλανδρίου (ή ο οποιοσδήποτε δήμος); Πως; Θα συγκροτηθούν μήπως αντίστοιχες τεχνικές υπηρεσίες, προσλαμβάνοντας τους απαραίτητους υπαλλήλους (τεχνικούς και όχι μόνον); Με τι χρήματα; Ή θα αναθέσει το έργο σε κάποια ιδιωτική εταιρεία; Για τέτοιες αναθέσεις βέβαια πάντα βρίσκονται χρήματα. Και η ιδιωτική εταιρεία που θα αρπάξει τα χρήματα πολύ ευχαρίστως, γιατί να πραγματοποιήσει οποιονδήποτε σχεδιασμό-προγραμματισμό ή και κατασκευή κτιρίου νηπιαγωγείου, αν δεν υπάρχει καμία πίεση και κανένας δημόσιος (ή δημοτικός) φορέας που θα ελέγξει την υλοποίησή τους; Φίλοι γονείς, μην σας χαϊδεύουν τ’ αυτιά με ψεύτικες υποσχέσεις. Δεν είστε μόνοι σας, όλοι οι δήμοι της χώρας βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση, άρα όλοι οι γονείς της χώρας. Η Ομοσπονδία Γονέων και Κηδεμόνων Αττικής ήδη έχει κινητοποιηθεί για το θέμα και πολλοί σύλλογοι εκπαιδευτικών της Αττικής (το θέμα εξάλλου αφορά τουλάχιστον εξίσου και τους εκπαιδευτικούς). Ο μόνος δρόμος είναι αυτός των δικών μας κινητοποιήσεων. Κανένας δεν πρόκειται να έρθει να μας σώσει. Όταν αφήνουμε τις ζωές μας στα χέρια κάποιων σωτήρων, οι ζωές μας και οι ζωές των παιδιών μας γίνονται χειρότερες».
