Παρέμβαση για τη συμπλήρωση 76 χρόνων από τη Μάχη της Αθήνας έκανε το Παράρτημα Χαλανδρίου της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ), «ξετυλίγοντας» το χρονικό του Δεκέμβρη 1944 και τα συμπεράσματα από την έκβαση της ένοπλης σύγκρουσης. «Όσα κι αν γραφτούν, κατευθυνόμενα ή ανιστόρητα, θα μένει ζωντανό το πύρινο σύνθημα του πανό που κρατούν οι μαυροφορεμένες κοπέλες της ιστορικής φωτογραφίας: ‘’Όταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας, διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα’’», σημειώνει η Διοικούσα Επιτροπή της οργάνωσης, στην ανακοίνωσή της που έχει αναλυτικά ως εξής:
Το χρονικό της μάχης
«Κατά τους τελευταίους μήνες της κατοχικής περιόδου είχαν διαμορφωθεί στη χώρα μας συνθήκες επαναστατικής κατάστασης, που η κορύφωσή της συντελέστηκε κατά το διάστημα Οκτώβρη – Δεκέμβρη 1944. Ο ΕΛΑΣ κυριαρχούσε στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, ενώ ο σμπαραλιασμένος κρατικός μηχανισμός δεν ελεγχόταν από καμία «επίσημη» αστική κυβέρνηση. Η κυβέρνηση Παπανδρέου παρέμενε θεατής από το Κάιρο και, παρά τις συμφωνίες που είχαν προηγηθεί με το ΕΑΜ, δεν είχε ακόμα εξασφαλίσει τις κατάλληλες συνθήκες για την επιστροφή της στην Ελλάδα.
Ο λαός πανηγύριζε την απελευθέρωση, ελπίζοντας σε ένα καλύτερο μέλλον και σε ομαλές δημοκρατικές εξελίξεις. Στις 18 Οκτώβρη ήρθε από το Κάιρο η λεγόμενη «κυβέρνηση εθνικής ενότητας» του Γ. Παπανδρέου, που είχε δημιουργηθεί με τη Συμφωνία του Λιβάνου. Σε αυτήν, εκτός από τους αστούς πολιτικούς, τους απόντες της Κατοχής, συμμετείχαν το ΚΚΕ και το ΕΑΜ. Ο Άγγλος στρατηγός Σκόμπυ ορίσθηκε, βάσει της Συμφωνίας της Καζέρτας, διοικητής όλων των στρατιωτικών οργανώσεων, μαζί και του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜικού στρατού, ενώ στις 15 Οκτώβρη είχαν φτάσει τα πρώτα αγγλικά στρατεύματα.
Το σχέδιο των Εγγλέζων και των Ελλήνων αστών πολιτικών ήταν ο αφοπλισμός του ΕΛΑΣ και γενικά το χτύπημα του ΕΑΜικού κινήματος, για να ανακόψουν κάθε φιλολαϊκή πορεία και να εδραιώσουν την εξουσία τους. Πέρα από τους μαυραγορίτες πήραν υπό την προστασία τους και τους συνεργάτες των Γερμανών. Την 1η του Δεκέμβρη 1944 ο Σκόμπυ ανακοίνωσε με διαταγή του τη διάλυση του ΕΛΑΣ και του ΕΔΕΣ, σε 20 μέρες. Αυτό σήμαινε μονόπλευρο αφοπλισμό του ΕΑΜ. Γιατί μπορεί να διαλυόταν και ο ΕΔΕΣ, αλλά δεν διαλύονταν και τα άλλα αστικά στρατιωτικά σώματα, δηλαδή η Ορεινή Ταξιαρχία και ο Ιερός Λόχος, που μαζί με την Αστυνομία και τη Χωροφυλακή αριθμούσαν πάνω από 6.000 καλά οπλισμένους άντρες. Παράλληλα η κυβέρνηση και οι Εγγλέζοι εξόπλιζαν κρυφά περισσότερους από 12.000 Ταγματασφαλίτες, ενώ συνέχιζαν να τρομοκρατούν οι Χίτες του Γρίβα.
Το ΚΚΕ και το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ απέρριψαν ασυζητητί τη διαταγή του Σκόμπυ. Ζητούσαν αποστράτευση όλων των στρατιωτικών σωμάτων και στη θέση τους έναν Εθνικό Στρατό, με κανονική στρατολογία και ξεκαθαρισμένο από τους δοσίλογους. Αυτό δεν έγινε δεκτό. Την ίδια μέρα παραιτήθηκαν 5 υπουργοί και ο ένας υφυπουργός του ΕΑΜ και αποφασίστηκε συλλαλητήριο στο Σύνταγμα για την Κυριακή 3 Δεκέμβρη και γενική απεργία για τη Δευτέρα 4 Δεκέμβρη. Παρά την απαγόρευση του συλλαλητηρίου, εκατοντάδες χιλιάδες λαού συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα. Ξαφνικά οι κρυμμένοι και ακροβολισμένοι χωροφύλακες του Έβερτ πυροβόλησαν στο συγκεντρωμένο πλήθος. Οι πρώτοι 21 νεκροί και 140 τραυματίες ήταν γεγονός. Ωστόσο το συλλαλητήριο πραγματοποιήθηκε, περνώντας ο λαός ανάμεσα στους πυροβολισμούς και στα εγγλέζικα τανκς.
Η 3η του Δεκέμβρη 1944 έμεινε στην ιστορία ως η ματωμένη Κυριακή. Στις 4 του μήνα κανένα εργοστάσιο δεν κινήθηκε, κανένα μαγαζί δεν άνοιξε. Ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά, σε μια συγκλονιστική ατμόσφαιρα πένθους και μαχητικότητας, συνόδευσε τους ηρωικούς νεκρούς του της προηγούμενης μέρας. Όταν ο όγκος της πένθιμης πομπής έφτασε στο Σύνταγμα, οι διαδηλωτές γονάτισαν, ορκίστηκαν στη μνήμη των νεκρών και έψαλαν το «πένθιμο εμβατήριο». Το πανό, που κρατούσαν οι μαυροφορεμένες κοπέλες στην κεφαλή της πορείας, έγραφε: «Όταν ο λαός βρίσκεται μπροστά στον κίνδυνο της τυραννίας διαλέγει ή τις αλυσίδες ή τα όπλα. ΕΑΜ». Η πομπή δέχτηκε νέα δολοφονική επίθεση και σφαγή στη συμβολή Αιόλου και Σταδίου, με αποτέλεσμα το θάνατο 40 και τον τραυματισμό 70 ακόμη αγωνιστών. Το ίδιο και την επόμενη, με 30 νεκρούς και 100 τραυματίες. Άρχισε έτσι ο νέος ένοπλος λαϊκός αγώνας, που κράτησε 33 μέρες».
Ο ηρωισμός και η αυτοθυσία έφτασαν πολύ ψηλά, όπως γίνεται από κάθε μαχόμενο λαϊκό κίνημα που έχει το δίκιο με το μέρος του. Μαζί με την ένοπλη χρησιμοποιήθηκαν όλες οι μορφές πάλης (διαδηλώσεις, συλλαλητήρια, εισβολή σε αστυνομικά τμήματα, οδοφράγματα, απεργίες, σαμποτάζ κ.α.). Μετά από 33 μέρες μαχών που δόθηκαν στην Αθήνα και τον Πειραιά οι δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν κάτω από την πίεση των βρετανικών δυνάμεων που διέθεταν συντριπτική υπεροπλία (τανκς, πυροβόλα, αεροπορία κλπ)».
Επίκαιρα τα διδάγματα
«Οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ δεν είχαν προετοιμαστεί για την επερχόμενη σύγκρουση, και για να δώσουν ανάλογες στρατιωτικές μάχες. Ο κύριος όγκος των δυνάμεών του έμεινε έξω από την Αθήνα, συμμετέχοντας σε στρατιωτικές επιχειρήσεις δευτερεύουσας σημασίας. Ο Δεκέμβρης του ’44 αποτέλεσε μια κρίσιμη ταξική σύγκρουση, μία από τις κορυφαίες στιγμές της ταξικής πάλης του λαού μας, ενάντια στις αντιδραστικές δυνάμεις και τα βρετανικά στρατεύματα.
Η κρίσιμη ώρα έφτανε, για να ξεκαθαρίσει το ανοιχτό, άλυτο ζήτημα, που όμως ήταν το κυρίαρχο μετά την απελευθέρωση. Το ζήτημα της εξουσίας. Ποια τάξη θα κυριαρχούσε; Οι κεφαλαιοκράτες, ή η εργατική τάξη με τους συμμάχους της, ο λαός, που απελευθέρωσε την Ελλάδα από την ξένη ιμπεριαλιστική κατοχή; Θα άφηναν το λαό να ανοίξει το δρόμο για τη λαοκρατούμενη Ελλάδα, να γίνει αφέντης στον τόπο του, οικοδομώντας τη δική του κοινωνία ή θα τσάκιζαν με κάθε μορφή και με την ένοπλη βία το κίνημά του;
Η αντίθεση κεφαλαίου – εργασίας, που εξ αντικειμένου διαπερνούσε την ελληνική κοινωνία και τα προηγούμενα χρόνια, το Δεκέμβρη αναδείχθηκε με μεγαλύτερη οξύτητα, καθώς είχε φύγει από τη μέση ο παράγοντας της ξένης κατοχής. Ο λαός μας, καθώς βρέθηκε μπροστά στο φάσμα της τυραννίας, διάλεξε τα όπλα αντί τις αλυσίδες. Είπε όχι στην υποταγή και την απαίτηση της εγχώριας αστικής τάξης και των Βρετανών να υποταχτεί στην αστική τυραννία.
Μαζικά ο λαός της Αθήνας συστρατεύτηκε και έδωσε ηρωικές μάχες μαζί με τον ΕΛΑΣ, με το όπλο στο χέρι, δίνοντας κάθε βοήθεια στους μαχητές του ΕΛΑΣ. Στις μάχες των 33 ημερών, πρωταρχικά αναδείχθηκαν η μαζική λαϊκή οργάνωση και αυτενέργεια, η συλλογικότητα, η αλληλεγγύη και η πολιτική επαγρύπνηση, μαζί με την αυτοθυσία, σε έναν αγώνα που δόθηκε με πρωταγωνιστή την εργατική τάξη και το Κόμμα της, το ΚΚΕ.
Η Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, οι Αντιστασιακοί αγωνιστές που βρέθηκαν μπροστά με το όπλο στο χέρι τον ηρωικό Δεκέμβρη, οι απόγονοι και φίλοι της Αντίστασης και του ΔΣΕ, οι Επαναπατρισμένοι Πολιτικοί Πρόσφυγες και τα παιδιά τους, τιμούμε όλους τους μαχητές του Δεκέμβρη, το λαό της Αθήνας που πολέμησε με το όπλο δίπλα στους μαχητές του ΕΛΑΣ, είτε βοήθησε πολύμορφα συμμετέχοντας στο στήσιμο οδοφραγμάτων στους δρόμους της Αθήνας και του Πειραιά ενάντια στα βρετανικά τανκς και στρατεύματα, είτε μεταφέροντας και περιθάλποντας τους τραυματίες, είτε οργανώνοντας λαϊκά συσσίτια κλπ.
Τα μηνύματα εκείνου του αγώνα παραμένουν και σήμερα επίκαιρα, ακριβή παρακαταθήκη για το λαϊκό ταξικό κίνημα, ακριβή παρακαταθήκη για τους αγώνες των εργαζομένων που παλεύουν ενάντια στη βάρβαρη αντιλαϊκή πολιτική σε συνθήκες δύσκολες λόγω της πανδημίας, αλλά και ενάντια στη συμμετοχή της χώρας μας στα ιμπεριαλιστικά σχέδια ΕΕ – ΗΠΑ – ΝΑΤΟ που εγκυμονούν τεράστιους κινδύνους για το λαό μας και τους άλλους λαούς της περιοχής και στηρίζουν την επιθετικότητα της τούρκικης αστικής τάξης.
Η ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ συνεχίζει και συμμετέχει στους αγώνες του λαού μας με την πείρα εκείνων των αγώνων, του απελευθερωτικού αγώνα του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ, του ηρωικού Δεκέμβρη, της τρίχρονης Εποποιίας του ΔΣΕ, την πείρα των αγώνων της δεκαετίας 1940-1949. Από τους αγώνες αυτούς της ένοπλης ταξικής πάλης διδασκόμαστε πως εθνική ενότητα ανάμεσα στην εργατική τάξη και τις άλλες λαϊκές δυνάμεις με την αστική τάξη δεν μπορεί να υπάρξει. Διδασκόμαστε, επίσης, πως όταν ο λαός συνειδητοποιήσει τη δύναμή του και το αποφασίσει μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω και να οικοδομήσει τη δική του εξουσία μαζί με το τιμημένο ΚΚΕ που πρωτοστάτησε στους προηγούμενους αγώνες και σήμερα συνεχίζει στις νέες συνθήκες».
Δείτε επίσης: Διαλεκτική οπτική
