Επειδή βρισκόμαστε ακόμη στη μέση ενός ιδιαίτερα ζεστού καλοκαιριού θα ήταν καλό να μιλήσουμε για τις παρενέργειες της υπερβολικής ηλιοέκθεσης.
Στην πανέμορφη ηλιόλουστη χώρα μας με την έντονη και μακράς διάρκειας ηλιοφάνεια η σωστή έκθεση στον ήλιο την κατάλληλη ώρα, με χρήση αντηλιακών, καπέλων και ομπρέλας κρίνεται όχι μόνο επιτακτική αλλά και ωφέλιμη στις περισσότερες περιπτώσεις.
Για λόγους υγείας
Οι πιο πολλοί από εμάς έχουμε βιώσει το «κάψιμο από τον ήλιο» ύστερα από «ξέχασμα» κάτω από τον ήλιο τις πρώτες συνήθως μέρες του καλοκαιριού.
Αυτό είναι το ηλιακό έγκαυμα που παρουσιάζεται με έντονο κοκκίνισμα, υπερευαισθησία, πρήξιμο, πόνο καθώς και ξεφλούδισμα της επιδερμίδας τις επόμενες ημέρες. είναι η πιο κοινή άμεση παρενέργεια της έντονης και απότομης ηλιοέκθεσης χωρίς μέτρα προστασίας.
Μην ξεχνάμε επίσης ότι πολλά νοσήματα του δέρματος είτε προκαλούνται (π.χ. πολύμορφο εκ φωτός εξάνθημα) είτε χειροτερεύουν μετά από την έκθεση στον ήλιο (π.χ. ερυθηματώδης λύκος).
Η μακροχρόνια, αθροιζόμενη με τα χρόνια υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία είναι γνωστό ότι προκαλεί προκαρκινικές παθήσεις στο δέρμα (υπερκερατώσεις κ.λπ.) καθώς και διάφορες μορφές καρκίνου του δέρματος (βασικοκυτταρικό, ακανθοκυτταρικό, μελάνωμα). Ειδικά για την πιο επικίνδυνη από αυτές τις παθήσεις, το μελάνωμα, έχει βρεθεί ότι ένας παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση του είναι τα ηλιακά εγκαύματα που έχει υποστεί κάποιος κατά την παιδική του ηλικία.
Αισθητική απόψη
Η διαρκής έκθεση στον ήλιο και τα συχνά ηλιακά εγκαύματα προκαλούν μόνιμη βλάβη στο δέρμα, γνωστή σαν φωτογήρανση. Το δέρμα ρυτιδιάζει, ζαρώνει, κιτρινίζει, ξεραίνεται, γερνά. Αυτή την επίδραση του ήλιου την βλέπουμε πιο έντονη στους ανθρώπους που εργάζονται στην ύπαιθρο, τους αγρότες τους ψαράδες, τους οικοδόμους. Πολλοί απ΄αυτούς δείχνουν ηλικιακά μεγαλύτεροι απ΄ότι είναι πραγματικά, ενώ έχουν έντονες χαρακιές – αυλακώσεις στο πρόσωπο και στον αυχένα.
Επίσης η ηλιοέκθεση σε ορισμένα δέρματα μπορεί να είναι μια από τις αιτίες δημιουργίας αντιαισθητικών μελαχρώσεων και μελάσματος κυρίως στο πρόσωπο των γυναικών.
Για όλους λοιπόν αυτούς τους λόγους που με συντομία αναφέραμε, η σωστή με μέτρο έκθεση στον ήλιο και η χρήση αντηλιακού είναι απαραίτητες.
Μην ξεχνάμε επίσης ότι όλοι οι άνθρωποι δεν είναι το ίδιο ευαίσθητοι στον ήλιο. Υπάρχουν πέντε κατηγορίες (φωτότυποι ) χρώματος δέρματος. ξεκινώντας από το τελείως λευκό που ποτέ δεν μαυρίζει αλλά πάντα κοκκινίζει στην ηλιοέκθεση, έως το τελείως μαύρο.
Στην χώρα μας οι πιο πολλοί άνθρωποι έχουν μεσαίους φωτότυπους 2, 3, και σπανιότερα 4. Όσο μικρότερος είναι ο φωτότυπος τόσο πιο ευαίσθητο είναι το δέρμα στις άμεσες αλλά και στις έμμεσες επιπτώσεις από τον ήλιο.
Ως προς την επιλογή και την σωστή χρήση του αντηλιακού είναι καλό να γνωρίζουμε ορισμένα πράγματα, αν και σε αυτό το θέμα η συμβουλή του ειδικού δερματολόγου είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη.
Οι δείκτες προστασίας αρχικά αφορούν την προστασία από την UVB, το «κομμάτι» αυτό του ηλιακού φωτός που είναι το κυρίως υπεύθυνο για όλες τις βλάβες που προαναφέραμε. Οι δείκτες προστασίας λοιπόν υστέρα από σύσταση της ευρωπαϊκής ένωσης φτάνουν μέχρι το 50. O δείκτης μας λέει θεωρητικά, περίπου ποσό πολλαπλάσιο χρονικό διάστημα χρειάζεται να εκτεθούμε στον ήλιο για να παρουσιάσουμε «κοκκινίλα» σε σχέση με αυτόν που δεν έχει βάλλει αντηλιακό. Γενικά μπορούμε να πούμε ότι όσο πιο χαμηλός είναι ο φωτότυπος τόσο πιο μεγάλος δείκτης προστασίας χρειάζεται. Καλό επίσης είναι να βλέπουμε και έναν άλλο δείκτη που συχνά γράφεται με μικρότερα γράμματα και αφορά την προστασία από την UVA ακτινοβολία, ιδιαίτερα για ανθρώπους που πάσχουν από νόσους που επιδεινώνονται από το ηλιακό φως.
Η ποιότητα του δέρματος τώρα, αν δηλαδή είναι λιπαρό, ξηρό η μεικτό καθώς και οι δραστηριότητές μας στον ήλιο (άθληση, εφίδρωση, κολύμπι) καθορίζουν την μορφή που χρειαζόμαστε (κρέμες, λοσιόν, γαλακτώματα, αφροί κ.λπ.).
Στα παιδιά εφαρμόζουμε γενικά ψηλούς δείκτες προστασίας και αντηλιακά που περιέχουν φυσικά φίλτρα.
Ως προς την χρήση τους τα αντηλιακά πρέπει να εφαρμόζονται πάνω σε στεγνό και καθαρό δέρμα, σε αρκετή ποσότητα, περίπου 20 με 30 λεπτά πριν από την ηλιοέκθεση. Γενικά το ανανεώνουμε κάθε 2 – 3 ώρες, ενώ προσέχουμε ιδιαίτερα να καλύψουμε μύτη, χείλια, αυτιά και κυρίως δερματικές ουλές και σημάδια.
Παρότι γνωρίζουμε ότι η με μέτρο έκθεση στο ηλιακό φως είναι απαραίτητη (μετατρέπει σε ενεργό την βιταμίνη D) για να αποφύγουμε όλες τις δυσάρεστες παρενέργειες που περιγράψαμε θα πρέπει από μικρή ηλικία να προσέχουμε και να προστατευόμαστε με κατάλληλα ρούχα, καπέλα και αντιηλιακά, καθώς και κατά το δυνατόν να αποφεύγουμε την έκθεση μεταξύ 11 π.μ. και 3 μ.μ.
Θέλοντας όμως να δώσουμε ένα αισιόδοξο μήνυμα απέναντι στην γενική απαισιοδοξία των καιρών μας θα μπορούσαμε να πούμε ότι με την σύγχρονη τεχνολογία αλλά και με την καλύτερη ενημέρωση των σύγχρονων ελλήνων τα περισσότερα από αυτά τα προβλήματα είναι αντιμετωπίσιμα σε μεγάλο βαθμό. Ο καρκίνος του δέρματος είναι αντιμετωπίσιμος πλήρως ακόμα και το μελάνωμα αν διαγνωστεί έγκαιρα.
Για το αισθητικό μέρος τώρα πολλές σύγχρονες παρεμβάσεις μας δίνουν την δυνατότητα σε μεγάλο βαθμό να βελτιώσουμε το γερασμένο – φωτογηρασμένο δέρμα. Συγκεκριμένα σήμερα εκτός από τα Botox, τα peelings και τα εμφυτεύματα υαλουρονικού, προστέθηκε στο οπλοστάσιο μας ένα πραγματικά δυνατό όπλο, το Fraxel Co2 Laser.
