Γράφει η Αδαμαντία Τριάρχη – Μακρυγιάννη: Φιλόλογος
«Οι άγγελοι στον Παράδεισο μιλούν ελληνικά», είχε γράψει συγκινημένος και συγκινητικός ο ζωγράφος – ποιητής Νίκος Εγγονόπουλος. Αλλά ξαφνικά είδαμε, στις τηλεοπτικές οθόνες και «αγγέλους», όπου Γης, κυρίως ελληνικής καταγωγής καθώς και άλλης εθνικότητας, να μιλούν ελληνικά, κατά τη διαδικτυακή επικοινωνία, που θέλησε να έχει ο Έλληνας πρωθυπουργός με μικρά παιδιά και δασκάλους 16 σχολείων, από τις 5 ηπείρους, στις 22 Ιουνίου 2020.
Το ξεκίνημα
Όλα ξεκίνησαν από το όραμα, που προέτρεπε την ανάληψη μιας καινοτόμου πρωτοβουλίας, με σκοπό την ευρεία διάδοση της ελληνικής γλώσσας και τη γνωριμία με τον ελληνικό πολιτισμό, μέσω των δυνατοτήτων του διαδικτύου. Με απεύθυνση προς τη νεότητα της ελληνικής διασποράς, αλλά και προς νεαρούς φίλους μας χωρίς ελληνικές ρίζες, από τον Καναδά και τις ΗΠΑ μέχρι κάποιο μακρινό τόπο της Ευρώπης, της Ασίας, της Αυστραλίας και της Αφρικής. Η συνεργασία της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού του Υπουργείου Εξωτερικών με το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Simon Fraser του Βανκούβερ, έχοντας την οικονομική υποστήριξη του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος», έθεσε σε πιλοτική εφαρμογή την πρώτη φάση της διαδικτυακής πλατφόρμας staellinika.com, πρώτα για αγγλόφωνα παιδιά.
Ο σχεδιασμός πέρασε στην πράξη τον περασμένο Απρίλιο, νωρίτερα από την προκαθορισμένη ημερομηνία, διότι το διεθνές lockdown ήταν πρόσφορο για την υποδοχή του προγράμματος. Mε συντονιστή τον Γενικό Γραμματέα Απόδημου Ελληνισμού κ. Ιωάννη Χρυσουλάκη και υπό την ευθύνη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών, ομάδα παιδαγωγών, γλωσσολόγων, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνών, από τη χώρα μας ή το εξωτερικό, ανέλαβε την επιστημονική υποστήριξη του έργου, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η καταλληλότητα, η αποτελεσματικότητα και η αισθητική αρτιότητα του εκπαιδευτικού υλικού.
Τα αποτελέσματα του εγχειρήματος έγιναν σύντομα ορατά. Στις 22 Ιουνίου 2020, την ημέρα της τηλεδιάσκεψης, η 
πλατφόρμα είχε ξεπεράσει τις 11.000 εγγραφές μεμονωμένων μαθητών από 110 χώρες, ενώ είχε ήδη ανακοινωθεί και η πιλοτική έναρξη της συγκεκριμένης ψηφιακής διδασκαλίας σε επιλεγμένα σχολεία της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής, υπό την υψηλή εποπτεία του εξαίρετου Αρχιεπισκόπου κ. Ελπιδοφόρου.
Από την τηλεδιάσκεψη
Τα πάντα υποδεχτήκαμε με ενδιαφέρον. Ο κ. Πρωθυπουργός παρακολούθησε, μεταξύ άλλων τον εφτάχρονο Λάζαρο Παναγόπουλο, που μαθαίνει και μιλά ελληνικά στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Συγκίνησε η ελληνική λαλιά δύο έγχρωμων αγοριών, του Νικόλα και του Βενέδικτου από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Διδάσκονται τη γλώσσα μας μαζί με άλλα 80! παιδιά στέλνοντας, άθελά τους, και το μήνυμα της ομορφιάς, όταν είναι εξαφανισμένες οι παράλογες φυλετικές διακρίσεις. Γενικά η διαδικτυακή επίσημη επικοινωνία λειτούργησε ενισχυτικά για την ψηφιακή λύση της διάδοσης των
ελληνικών και επέτρεψε να φανταστούμε τη σταδιακή τελειοποίηση της προσφοράς staellinika.com μέχρι τον προσεχή Σεπτέμβριο. Όταν θα συμπληρώνεται, με τη διάθεση της πλατφόρμας στην ισπανική, γαλλική και γερμανική γλώσσα και θα δημιουργηθούν επιπλέον εκπαιδευτικές ενότητες. Θα έχουμε και συμμετοχή παιδιών μας, από μακρινά σημεία του πλανήτη, στις εκδηλώσεις τιμής προς την Ελλάδα το επόμενο έτος, για την επέτειο των 200 χρόνων από την έναρξη της Μεγάλης Ελληνικής Επανάστασης.
«Παίζοντας μάλλον παρά σπουδάζοντας»
Κατ’ αρχήν, το ελληνικό εγχείρημα φέρει τα χαρακτηριστικά της ανιδιοτέλειας και του πνευματικού ενδιαφέροντος. Οι δημιουργοί το παρέχουν δωρεάν, ενώ οι συμμετέχοντες, παιδιά και νέοι, δεν αποβλέπουν να συμπεριληφθεί στο μελλοντικό βιογραφικό τους. Δεν αποτελεί ένα ψυχρό εργαλείο μάθησης. Προσφέρει πρόσβαση ελκυστική στη γλώσσα, τους μύθους στον πολιτισμό και στην ιστορία της Ελλάδας.
Στον Σωκράτη αποδίδεται το γεγονός ότι «παίζων μάλλον ή σπουδάζων ελυσιτέλει τοις συνδιατρίβουσιν» (Ο Σωκράτης περισσότερο παίζοντας παρά σπουδάζοντας ωφελούσε τους μαθητές του). Τηρουμένων των αναλογιών, αυτήν την παιδαγωγική μέθοδο παρακολουθούμε. Σε μικρά, εκφραστικά video, παιδιά με χαριτωμένες μορφές κινούμενων σκίτσων, τραγουδώντας ρυθμικά στα ελληνικά, «διδάσκουν», ανεπαίσθητα και μαζί αποτελεσματικά τα ελληνικά μας. Μπορούν να αρχίζουν από την Άνοιξη με τις πεταλούδες, άλλοτε επιστρατεύουν τα χειμωνιάτικα ρούχα, ή φτάνει η μετάδοση και ως το μυθικό Δαίδαλο, την ώρα που ετοιμάζει τα φτερά του Ίκαρου, για την κατάκτηση του Ουρανού. Αιχμαλωτίζουν το παιδικό κοινό -και όχι μόνο- κινήσεις, χρώματα, ήχοι ακόμη και από τη θάλασσα: «Τσούκου τσούκου, τσούκου τσούκου» κάνει το νοσταλγικό καράβι, που ξεκινά για την Πάρο ή την Κρήτη. Εννοείται ότι η ψηφιακή πρωτοβουλία επιμελείται το έργο της διαφοροποιημένο, κατά ηλικιακές κατηγορίες, περιλαμβάνοντας την προσχολική ηλικία, αρχικά, καθώς και ενήλικους, κατά την εξέλιξή του.
Πραγματικά, αξίζει ένα μεγάλο ευχαριστώ η οργανωτική ομάδα της προσπάθειας. Έβαλαν στο τραπέζι της δουλειάς τους, έμπνευση, ευρηματικότητα, μεράκι, εργατικότητα και έφτιαξαν ένα πρωτοποριακό σύνολο. Προσφέρουν μαθήματα παιδαγωγικής, μιας τέχνης δύσκολης, σύνθετης, αλλά ωραίας και με θεμελιακή αξία για την ανθρώπινη ζωή.
Γιατί η ελληνική γλώσσα;
Δύο οι κυριότερες απαντήσεις. Η πρώτη εύλογη. Πρώτα οι γενιές των Ελλήνων της διασποράς, είναι ανάγκη να έχουν δεσμό με τις προγονικές ρίζες τους, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους η γνώση και η ομορφιά της ελληνικής κληρονομιάς. Βέβαια το ελληνικό έθνος ζει και έξω από τα μητροπολιτικά σύνορα, κατά αρκετά εκατομμύρια, αλλά ουδείς περισσεύει και ουδείς πρέπει να χάνεται για την Ελλάδα επειδή δεν θα γνωρίζει την ελληνική γλώσσα.
Στο σημείο αυτό αναδύεται ένας ορθός στοχασμός. Σίγουρα, πατρίδα δεν είναι μόνον η πατρώα γη. Πρώτη πατρίδα είναι η γλώσσα του ανθρώπου. Η έκφραση της ψυχής, του νου, της λύπης ή της χαράς του. Και χωρίς σχέση με τον σωβινισμό, μη διστάζουμε να λέμε την αλήθεια: Πνευματική μητέρα – γλώσσα του κόσμου είναι η ελληνική. Αυτή που μιλάμε, σε μια παραλλαγή της αρχαίας ελληνικής γλώσσας. Η ελληνική γλωσσική έκφραση περιέβαλλε τις μεγάλες ανθρώπινες κατακτήσεις στον τόπο της
πραγματοποίησής τους. Την Ισονομία, τον Διάλογο, τη Δημοκρατία, τη Φιλοσοφία και τόσες άλλες, που ελαφρά τροποποιημένες, έχουν εγγραφεί στις γλώσσες όλου του πολιτισμένου κόσμου. Η Ελλάδα με τον πολιτισμό της, την Οικουμένη «πεπαίδευκεν» και η γλώσσα της, ως οικουμενική γλώσσα, πρέπει να προσφέρεται σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους της Γης, ομογενείς και αλλογενείς.
Για να γνωρίσουν την πολιτισμική πατρίδα τους, με τον άνθρωπο ως κέντρο της πανανθρώπινης ζωής. Παράλληλα θα δουν και τη σύγχρονη Ελλάδα, τις παραδοσιακές αξίες και τα πνευματικά της επιτεύγματα. Συγχαρητήρια επομένως, αρχίζοντας από τον κ. Πρωθυπουργό και τους επί γης «αγγέλους» που είδαμε και ακούσαμε.
Συγχαρητήρια στον Γενικό Γραμματέα Απόδημου Ελληνισμού και στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Simon Fraser. Ένα ευχαριστώ μεγάλο στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, διότι καλύπτει οικονομικά το σπουδαίο έργο. Και μια εκ βαθέων ευχή: Καλή συνέχεια στο πλανητικό ταξίδι σου, ελληνική γλώσσα του Ωραίου και του Ανθρωπισμού. Ιδιαίτερα σε έχει ανάγκη ο σύγχρονος, πολυταραγμένος κόσμος.
