ΕΠΕΑΠΤΕΡΟΕΝΤΑ
Γράφει ο Άγγελος Πολύδωρος
Διάβαζα στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ το άρθρο «Αναβίωση αυτοκρατοριών. Ένας επικίνδυνος αναχρονισμός» που είχε γράψει ο εξαίρετος κ. Πέτρος Γρουμπός (ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών) και ανεξάρτητα από τη θεματική του, αυτό που μου τράβηξε την προσοχή ήταν η επίκληση του Ηράκλειτου για την Αρμονία, η οποία γεννιέται από την Αντίθεση και τη Διαφορετικότητα και όχι από την Ομοιομορφία.
Τονίζει ο κ. Γρουμπός: «Από τα αντίθετα προκύπτει η ομορφότερη αρμονία, (…) Το απόσπασμα 8 (DK 22 B 8) του Ηράκλειτου είναι πολύ επίκαιρο και σύντομο και αφορά την Αρμονία που προκύπτει από τα Αντίθετα. Αρχαίο κείμενο: “Τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίην καὶ πάντα κατ’ ἔριν γίνεσθαι”. Απόδοση στα νέα Ελληνικά: “Το αντίθετο συγκλίνει, και από τα διαφορετικά γεννιέται η πιο όμορφη αρμονία· και όλα γίνονται μέσα από τη σύγκρουση”».
Στην συνέχεια, αναφέρει ο καθηγητής: «Μήπως εδώ βρίσκεται το κλειδί για να καταλάβουμε κάτι από τα σημερινά μας αδιέξοδα;». Δεν είναι οι διαφορές το πρόβλημα και λάθος νομίζουμε ότι για να υπάρξει αρμονία πρέπει να συμφωνούμε. Να έχουμε τις ίδιες αξίες, τις ίδιες προτιμήσεις, τις ίδιες πολιτικές αντιλήψεις, τις ίδιες προσδοκίες. Ο Ηράκλειτος φαίνεται να προτείνει ακριβώς το αντίθετο. Η Αρμονία δεν χρειάζεται την ομοιομορφία. Χρειάζεται τη διαφορά, το διάλογο, τη σύγκρουση. Δεν ακούμε τον άλλο για να δούμε πού μπορεί να έχει δίκιο σε αυτό που λέει, τον ακούμε για να βρούμε το σημείο στο οποίο μπορούμε να τον αντικρούσουμε, έτσι, ώστε η διαφορετικότητα να γίνει πλούτος και όχι αφορμή διαχωρισμού..
Αναφέρω τα πιο πάνω, διότι κάποτε διάβασα την απόφαση ενός Διοικητικού Συμβουλίου και είδα κάτω-κάτω που αναφερόταν: «Το ΔΣ αποφάσισε ομόφωνα (…)». Είχε τύχει όμως να μάθω ότι τρία από τα εννιά μέλη του, είχαν διαφωνήσει διατυπώνοντας άλλη άποψη, η οποία δεν είχε καν συζητηθεί. Έτσι, όταν συνάντησα τον έναν από τους διαφωνούντες εξέφρασα την απορία: «Αφού είχατε διαφωνήσει τρία μέλη, γιατί στην απόφαση γράψατε ότι η ελήφθη ομόφωνα;»
Η απάντηση ήταν: «Για να μη δοθεί η εντύπωση στα μέλη του Συλλόγου ότι δεν υπάρχει αρμονία μεταξύ των μελών του ΔΣ στη λήψη αποφάσεων»!
«Ναι, αλλά δεν θα ήταν πιο σωστό και δημοκρατικό να γνωστοποιήσετε ότι αποφασίσατε κατά πλειοψηφία 6 – 3 και να διατυπωθεί και η άλλη άποψη με τα ονόματα των διαφωνούντων;» Ρώτησα. Ως απάντηση, ανασήκωσε τους ώμους του σαν να μου έλεγε ότι ήταν αναρμόδιος.
Εκ του ελάσσονος αυτού παραδείγματος, συμπεραίνεται και το μείζον στις πολιτικές των κομμάτων, όπου ισχύει το «ό,τι πει ο αρχηγός».
