Γράφει η Μαρία Μ. Μόσχου
Αριστούχος διδάκτωρ Τμήματος Μουσικών Σπουδών Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μουσικοκριτικός αντιπρόεδρος Ενώσεως Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών
Aκόμα και στην περίοδο των διακοπών, ο απόηχος της μουσικής αύρας ακούγεται απ’ άκρη σ’ άκρη στα ελληνικά νησιά μας και μάλιστα στην υψηλότερη καλλιτεχνική μορφή της.
Έτσι είχαμε την ευτυχή συγκυρία να παρευρεθούμε στο 22ο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Σύρου και συγκεκριμένα να παρακολουθήσουμε στο περίφημο θέατρο «Απόλλων», τη συναυλία μουσικής δωματίου των νικητών του διαγωνισμού: «Ακούμε τους Νέους» στους οποίους είχαμε αναφερθεί και σε προηγούμενο άρθρο, επιβεβαιώνοντας έτσι και την πρόβλεψή μας για την ολοένα ανοδική πορεία τους στην τέχνη που υπηρετούν.
Η τέχνη τους αυτή δεν θα μπορούσε να βρει ιδανικότερο χώρο έκφρασης από το εμβληματικό αυτό θέατρο της Ερμούπολης. Η κατασκευή του διήρκησε μόλις δύο έτη (1862-1864) σε σχέδιο του αρχιτέκτονα Πιέτρο Σαμπό με ξεκάθαρες επιρροές από ιταλικά θέατρα όπως: το Θέατρο του Μιλάνο, το θέατρο «San Carlo», το «Teatro della Pergola» της Φλωρεντίας και το ακαδημαϊκό θέατρο Castelfranco, και εγκαινιάστηκε στις 20 Απριλίου 1864, με την όπερα Rigoletto του Giuseppe Verdi (Τζουζέπε Βέρντι 1813-1901). Το θέατρο ήκμασε ακολουθώντας την πλούσια ζωή της Ερμούπολης, φιλοξενώντας μεγάλους θίασους της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Σύρο υπήρξε και ο πρώτος μουσικοκριτικός στην Ελλάδα, ο Ιωάννης Φουστάνος (1856-1933), διακεκριμένος ιατροφιλόσοφος της εποχής, δείγμα της μεγάλης πολιτιστικής άνθισης, της αρχοντιάς και του εκλεπτυσμένου γούστου που έζησε η Σύρος σε όλες τις εκφάνσεις της, όπου διέτρεχαν όλες τις κοινωνικές τάξεις του νησιού. Με την πάροδο των ετών και πολεμικών συγκυριών το θέατρο αποκαταστάθηκε και ολοκληρώθηκε το 2000 με επικεφαλής τον αρχιτέκτονα Πέτρο Δ. Πικιώνη και με υπέροχες οροφογραφίες του ζωγράφου Δημήτρη Φόρτσα.
Σε αυτό το μοναδικό και φιλόξενο θέατρο, ο Στέλιος Μαστρογιάννης (βιολί), ο Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος (τσέλο) και ο Φίληβος Γκάτζιος (πιάνο), άφησαν το αποτύπωμα της τέχνης των ήχων να «χαϊδεύει» απαλά κάθε τι έμψυχο και άψυχο άγγιζε την ώρα της ερμηνείας τους. Το πρόγραμμα, απαιτητικό και ιδανικά επιλεγμένο, περιλάμβανε: Trio elegiaque No.1 σε σολ ελάσσονα του Sergei Rachmaninov (Σεργκέι Ραχμάνινωφ: 1873-1943), τη Σονάτα για βιολί και τσέλο σε λα ελάσσονα του Maurice Ravel (Μορίς Ραβέλ: 1875-1937) και το Trio No. 1 σε Σι μείζονα για βιολί, τσέλο και πιάνο του Johannes Brahms (Γιόχαν Μπραμς:1833-1897).
Ειδικά, στο έργο του Ραχμάνινωφ, ο επισκέπτης του νησιού που είχε ήδη περιηγηθεί στους δρόμους του, «ένιωθε» εσωτερικά να ξαναακούει άλλοτε το πρωινό γλυκόφαντο ξημέρωμα με το τιτίβισμα των πουλιών πάνω στις ανθισμένες βοκαμβύλιες και άλλοτε τον νυχτερινό παφλασμό των κυμάτων.
Αισθήματα που δεν μπορούν να εξηγηθούν με λογικοφανείς – επιστημονικούς και ορθολογικούς υπολογισμούς, παρά μόνο με τη συναισθηματική γλώσσα των συνειρμών που κάνει η καρδιά όταν εμπνέεται και αφήνεται ελεύθερη στην αγάπη και την ηρεμία της φύσης και ξαναζωντανεύει στην μουσική απεικόνηση αυτής!
Η άρτια και υψηλή τεχνική των ερμηνευτών στα εξαιρετικά γρήγορα και δύσκολα «περάσματα» σε συνδυασμό με την αισθαντική και εκφραστική αποτύπωση των λυρικών μερών των έργων, με τρόπο που αποπνέει το πνεύμα των συνθετών, δίχως να αντιλαμβάνεται ο ακροατής τον βαθμό δυσκολίας, φανερώνουν αφενός το έμφυτο ταλέντο των νέων αυτών καλλιτεχνών και αφετέρου την άοκνη προσήλωση, μελέτη, αγάπη και αφοσίωση στη μουσική και στα όργανα που κάθένας εχει επιλέξει και αποδίδει με τόση λεπτότητα, δυναμισμό, επαγγελματισμό και ενάργεια.
Θερμά συγχαρητήρια στο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Σύρου που συνεχίζει να προωθεί τον πολιστισμό στην υψηλότερη μορφή του, προβάλλοντας και δίνοντας βήμα σε νέα ταλέντα και σε προσκεκλημένους επιφανείς καλλιτέχνες, ώστε να αναδειχθεί το ανώτερο πολιτιστικό υπόβαθρο που ενυπάρχει στην πατρίδα μας!
Εξάλλου δεν είναι τυχαίο ότι το Διεθνές Φεστιβάλ Σύρου έχει βραβευθεί το 2012 με την «Τιμητική Διάκριση σε Πολιτισμικό Οργανισμό που δραστηριοποιείται στην Περιφέρεια για το έτος 2011» από την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών.
Τέλος, ευχαριστίες τόσο στους νέους μας μουσικούς όσο και στο πρόγραμμα «Ακούμε τους νέους 2025» το οποίο χάρη στις συνεργασίες του Καλογεροπούλειου Ιδρύματος Κορίνθου, του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, του Τρίτου Προγράμματος, των Κρατικών Ορχηστρών Αθηνών και Θεσσαλονίκης, την Underground Orchestra, το Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Κυκλάδων SYRREO με την ευγενική υποστήριξη των χορηγών/εταιρικών μελών Ίδρυμα Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου, Vinci/Ολυμπία Οδός, Αερολιμένας Αθηνών και Περιφέρεια Πελοποννήσου, που στηρίζουν και προωθούν τον πολιτισμό και τα νέα ταλέντα μας παγκοσμίως!
