Γράφει ο Φώτης Καρύδας
Δημοσιογράφος – Αναλυτής
Το ημερολόγιο έγραφε 12 Νοεμβρίου 2021 όταν ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στον εορτασμό για την 75η Επέτειο από την Ίδρυση της UNESCO, έθεσε μετ΄ επιτάσεων το ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Ακριβώς δύο μήνες μετά, οι Times, σε βασικό τους άρθρο τάσσονται υπέρ της επιστροφής. Μάλιστα, όπως αναφέρουν, ύστερα από 50 χρόνια που στήριζαν την κυβέρνηση και το Βρετανικό Μουσείο αλλάζουν στάση γιατί «Τα γλυπτά ανήκουν στην Αθήνα. Τώρα πρέπει να επιστρέψουν».
Τι μεσολάβησε για αυτή την αλλαγή; Σίγουρα δεν είναι το «υπέροχο μουσείο» καθώς το Μουσείο της Ακρόπολης έχει ανοίξει τις πύλες του στο κοινό από τις 20 Ιουλίου 2009. Μπορεί να παίζει και αυτό τον ρόλο του αλλά ο βασικός πρωταγωνιστής αυτής της μεταστροφής των Times – και όχι μόνο- δεν είναι άλλος από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος, ο οποίος δούλεψε με όλες του τις δυνάμεις προς αυτή την κατεύθυνση. Προς την κατεύθυνση της «επανένωσης των Μαρμάρων», όπως έχει, χαρακτηριστικά, αναφέρει.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που ένας Έλληνας Πρωθυπουργός πήρε πάνω του, στο ανώτατο επίπεδο, το θέμα της διεκδίκησης των Γλυπτών του Παρθενώνα. Και αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς αλλά το έχουν αναφέρει κορυφαία ευρωπαϊκά -και όχι μόνο- ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα του «Guardian»: «Λίγοι Έλληνες ηγέτες έχουν δώσει τόσο μεγάλη προτεραιότητα στον επαναπατρισμό των γλυπτών όπως ο Μητσοτάκης, ο οποίος περιέγραψε την άρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να συμμετάσχει σε συνομιλίες ως «χαμένη μάχη», αναφέρει, μεταξύ άλλων, η βρετανική εφημερίδα.
Η απόφαση του Πρωθυπουργού να μπει, όπως θα έλεγαν στην πατρίδα του την Κρήτη, «μπροστάρης» σε αυτή τη διεκδίκηση δεν ήταν κάτι που έγινε τυχαία. Η «επανένωση» αποτελεί ένα όραμά του για το οποίο έχει δουλέψει, αρχικά αθόρυβα στο παρασκήνιο, και όταν έκρινε ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου τα διεκδίκησε και από το βήμα της UNESCO.
Ελάχιστες ημέρες μετά την Επέτειο από την Ίδρυση της UNESCO, ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφτηκε τον Βρετανό ομόλογό του Μπόρις Τζόνσον. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης των δύο ανδρών, ο Έλληνας Πρωθυπουργός έθεσε το θέμα της «επανένωσης». «Εάν υπάρχει θέληση είμαι σίγουρος ότι μπορούμε να βρούμε μία λύση», είπε, μεταξύ άλλων.
Φυσικά, σε αυτή τη συνάντηση δεν είχε πάει απροετοίμαστος. Είχε μαζί του και ένα δώρο για τον Βρετανό Πρωθυπουργό. Αυτό δεν ήταν άλλο από μία ασπρόμαυρη φωτογραφία του 1986, στην οποία ο φακός έχει «συλλάβει» τον Μπόρις Τζόνσον και τη Μελίνα Μερκούρη. Η, τότε, υπουργός Πολιτισμού είχε προσκληθεί εκείνη τη χρονιά από τον νυν Βρετανό πρωθυπουργό προκειμένου να μιλήσει γα το συγκεκριμένο αίτημα, του οποίου, τότε, και ο ίδιος ήταν φανατικός υποστηρικτής.
Μπορεί ο Έλληνας Πρωθυπουργός σε αυτή τη συνάντηση να μην άκουσε από τον ομόλογό του αυτό που επιθυμούσε αλλά, ήδη, η ζυγαριά είχε αρχίσει να γέρνει. Η Telegraph, λίγες ημέρες μετά, δημοσίευσε δημοσκόπηση στην οποία το 56% των ερωτηθέντων ήταν υπέρ της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα.
Τα προαναφερόμενα δείχνουν μία, όπως έχει πει και ο κ. Μητσοτάκης, «δυναμική που οικοδομείται» και έχει ως στόχο τον επαναπατρισμό των γλυπτών που έκλεψε ο 7οςΚόμης του Έλγιν. Τα γλυπτά που τόσα χρόνια η πλειοψηφία των Ελλήνων τα αποκαλεί (και) «Ελγίνεια» όχι γιατί τα «βάφτισε» με το όνομα του ανθρώπου που τα άρπαξε αλλά γιατί δεν ήθελε να ξεχάσει τον κλέφτη και, φυσικά, την κλεμμένη κληρονομιά.
Η «δυναμική που οικοδομείται» αποδίδει καρπούς. Το Μουσείο του Παλέρμο αποφάσισε, πριν από λίγες ημέρες, να επιστρέψει στην Ελλάδα και στο Μουσείο της Ακρόπολης το «θραύσμα Fagan», το οποίο προέρχεται από την ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα και βρισκόταν στη Σικελία για δύο αιώνες. Άλλο ένα κομμάτι από το… παζλ μπήκε στη θέση του.
Με «δυναμική που οικοδομείται» επιτυγχάνεται σιγά σιγά η «επανένωση» της ελληνικής κληρονομιάς, η οποία, εξαιτίας της αρχαιοελληνικής λατρείας της Δύσης, από τα τέλη του 17ου αιώνα μέχρι και τις αρχές του 19ουμετατράπηκε σε… παζλ. Πριν από λίγα χρόνια φάνταζε ανέφικτο τα ελληνικά εκθέματα να φύγουν από το Βρετανικό Μουσείο και να ακολουθήσουν μία διαδρομή αντίστροφη από αυτή που τους χάραξε πριν από δύο αιώνες ο Έλγιν. Σήμερα υπάρχουν ελπίδες. Και, όπως έχει πει και ο Μέγας Αλέξανδρος «Δεν υπάρχει τίποτε αδύνατο γι΄αυτόν που θα προσπαθήσει».
