Γράφει ο Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος
∆ημοσιογράφος – ∆ημοσιολόγος
Mετά την εκλογή του Προέδρου Τραµπ στις ΗΠΑ η Ευρώπη ζει εκ µέρους του έναν πρωτοφανή διασυρµό του κύρους της και της ισχύος της.
Πρωτοφανές είναι και το γεγονός ότι αυτός προέρχεται από τη χώρα, που έως πρόσφατα εθεωρείτο εκείνη που προστατεύει την Γηραιά Ήπειρο από όποιον κίνδυνο, δια µέσου της Ατλαντικής Συµµαχίας. Έως τώρα, αποδεχόµενοι ή ανεχόµενοι την προσβλητική συµπεριφορά των ΗΠΑ οι ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες δείχνουν ότι έχουν παύσει να αποτελούν ισχυρό παράγοντα στην παγκόσµια γεωπολιτική.
Είναι σαφές ότι η κυβέρνηση Τραµπ υπολογίζει πολύ περισσότερο την ισχύ της Κίνας και της Ρωσίας από αυτήν της Ε.Ε. συν του Ηνωµένου Βασιλείου. Όµως το θέµα της Γροιλανδίας φαίνεται να αλλάζει τη στάση της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ και το ερώτηµα είναι µήπως οδηγηθούν σε σύγκρουση οι, έως τώρα, σύµµαχες χώρες;
Είναι γνωστό πως το τελευταίο σύµπτωµα της περιφρόνησης των ΗΠΑ προς τους συµµάχους της στην Ευρώπη είναι η Γροιλανδία. Από το πουθενά ο Ντ. Τράµπ εκδήλωσε µε έντονο τρόπο την πρόθεσή του η Γροιλανδία να αποτελέσει την 51η Πολιτεία των ΗΠΑ! Το µεγάλο αυτό σε έκταση νησί κατοικείται από πολίτες και ανήκει στη ∆ανία – χώρα ιδρυτικό µέλος του ΝΑΤΟ. Ούτε οι Γροιλανδοί ρωτήθηκαν αν δέχονται την απαίτηση του Προέδρου Τραµπ, ούτε η ∆ανία αν συµφωνεί µε την αρπαγή των εδαφικών δικαιωµάτων της.
Το εντυπωσιακό στην περίπτωση είναι πως ο υπουργός των Εξωτερικών της ∆ανίας Λαρς Λόκκε Ράσµουσεν µαζί και µε την υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας (αυτονόµου περιοχής υπαγοµένης στη ∆ανία) Βίβιαν Μότζφελντ υποχρεώθηκαν να µεταβούν στην Ουάσιγκτον προκειµένου να συζητήσουν περί των αυτονοήτων δικαιωµάτων τους! Στον Λευκό Οίκο υποβλήθηκαν σε µια ταπεινωτική διαδικασία εκ µέρους των εχόντων την ευθύνη των Εξωτερικών υποθέσεων των ΗΠΑ και συµφώνησαν ότι διαφωνούν…! Η απαίτηση να καταλάβουν οι ΗΠΑ την Γροιλανδία µοιάζει µε σενάριο παλιού γουέστερν, όπου οι έποικοι «γενναίοι» καουµπόϊδες, µε την ισχύ των όπλων τους, κατακτούν την γη των αυτοχθόνων «κακών» ινδιάνων…
Ο κεραυνός εν αιθρία και ο παραλογισµός της δια της ισχύος απαίτησης κατάσχεσης ξένου εδάφους, προκάλεσαν την παγκόσµια κοινή γνώµη και έβαλαν σε σκέψεις τους υπευθύνους του Λευκού Οίκου, που αναζητώντας δικαιολογία της απαίτησής τους, εφεύραν τον µύθο ότι αν δεν πάρουν εκείνοι το νησί θα το καταλάβουν οι Κινέζοι ή οι Ρώσοι!… Η αλαζονεία της ισχύος τους δεν τους άφησε να σκεφθούν ότι µε το να ισχυρίζονται ότι έδαφος κράτους µέλους του ΝΑΤΟ κινδυνεύει από τρίτους, καταργούν τη δύναµη αποτροπής τέτοιου κινδύνου, που διαθέτει η Συµµαχία… Που φυσικά δεν προβλέπει επίθεση του ενός µέλους κατά του άλλου, κάτι που πάντως ήδη έχει συµβεί στην Κύπρο.
Μπορεί βεβαίως µε τη συµπεριφορά του έναντι των Ευρωπαίων πολιτικών ηγετών και τη στάση του στο θέµα της Ουκρανίας ο Πρόεδρος Τραµπ να θέλει να απαλλαγεί από το άχθος της εκ µέρους των ΗΠΑ στρατιωτικής ενισχύσεως της Ευρώπης. Κατά το κύριο άρθρο της Γαλλικής εφηµερίδας «Le Figaro», της 16ης Ιανουαρίου 2026, «στην Γουάσινγκτον σύµβουλοι, που ασκούν επιρροή στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραµπ, του προτείνουν να κυριεύσουν την Γροιλανδία και να απαλλαγούν από αυτή την γέρικη ξεπερασµένη συµµαχία (Σηµ. Εννοούν το ΝΑΤΟ…)».
Η µε αρκετές πιθανότητες ουσιαστική διάλυση της ∆υτικής στρατιωτικής συµµαχίας θα αποκαλύψει τις αδυναµίες των ενόπλων δυνάµεων των ευρωπαϊκών κρατών και θα τα υποχρεώσει να αυξήσουν σηµαντικά τις στρατιωτικές τους δαπάνες. Το πρόβληµα της ελλείψεως πολεµικής ισχύος των Ευρωπαίων φαίνεται και στον πόλεµο της Ουκρανίας. Πολλά δισεκατοµµύρια Ευρώ ξοδεύθηκαν χωρίς καµία επιτυχία στον τοµέα των πολεµικών επιχειρήσεων… Κατά τον αρθρογράφο της ελβετικής εφηµερίδας “Blick” Richard Werly µπορεί ο Ντ. Τραµπ να απεχθάνεται τους συµµάχους του στην Ευρώπη, αλλά οι ΗΠΑ δεν θα παύσουν να τους πιέζουν για να τους τροφοδοτούν µε υλικό από τις στρατιωτικές βιοµηχανίες τους, µε το αζηµίωτο φυσικά. Άλλο οι διεκδικήσεις και άλλο το συµφέρον της πολεµικής βιοµηχανίας των ΗΠΑ…
Ως παράδειγµα ο ελβετός δηµοσιογράφος αναφέρει την αγορά αεροπλάνων F-35 από την Ελλάδα, την Τσεχία, τη ∆ανία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, ακόµη και την ουδέτερη Ελβετία. Και σηµειώνει: «Μας απεχθάνεται σηµαίνει ότι οφείλουµε να πληρώνουµε. Μετρητοίς και ακριβά».
Η απέχθεια του Προέδρου Τραµπ και των συνεργατών του προς την Ευρώπη φάνηκε µόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του, δια του Αντιπροέδρου του Τζαίι Ντι Βανς. Στην οµιλία του στο Μόναχο, τον Φεβρουάριο του 2025, κατά τη ∆ιάσκεψη για την Ασφάλεια της Ευρώπης, είπε µεταξύ άλλων, ότι δεν τον ανησυχούν τόσο η Ρωσία ή η Κίνα, όσο η αποµάκρυνση της Ευρώπης από τις πιο θεµελιώδεις αξίες της…
Το χάσµα µεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ µεγαλώνει, αφού από την Ευρώπη η Γερµανία, η Γαλλία, το Ηνωµένο Βασίλειο, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Σουηδία και η Νορβηγία έστειλαν στην Γροιλανδία στρατιωτικό προσωπικό και ο Πρόεδρος Τραµπ δήλωσε στις 17 τρ. Ιανουαρίου ότι θα επιβάλει επί πλέον δασµούς 10% από τον Φεβρουάριο 2016 στις χώρες που έστειλαν στρατιωτικές δυνάµεις στην Γροιλανδία και αντιτίθενται στα σχέδιά του για την προσάρτηση της. Αν δεν αλλάξουν άποψη οι Ευρωπαϊκές χώρες, τότε από την 1η Ιουνίου 2026 οι δασµοί των ΗΠΑ θα αυξηθούν στο 25%…
Το δράµα του δυτικού ανθρώπου είναι ακόµη και εκεί που έχει δίκιο, το συνοδεύει µε τον εγωισµό του και πάλι ξεστρατίζει, ίσως και περισσότερο από την προηγούµενη κατάσταση…
Κλασσικό παράδειγµα ο Λούθηρος. Είχε δίκιο στην αγανάκτησή του εναντίον του Πάπα: διαφθορά, ανηθικότητα, εξαγορά συνειδήσεων, συχωροχάρτια. Όµως δεν ταπεινώνεται, δεν ζητάει συχώρεση για τις αµαρτίες της Εκκλησίας, δεν οδηγείται στην Ορθοδοξία, ως θεµατοφύλακα της Κυριακής διδασκαλίας και των αληθειών των Οικουµενικών Συνόδων και των Πατέρων της Εκκλησίας, αλλά ακολουθεί δικό του δρόµο, σύµφωνα µε τον ορθολογισµό του και τις προσωπικές του αδυναµίες. Ο Καλβίνος χειρότερος. ∆ηµιούργησε το νέο πρότυπο χριστιανού, που είναι πετυχηµένος όταν έχει χρήµατα, όπως και αν τα απέκτησε…
Ο Πρόεδρος Τραµπ πριν αναλάβει τα καθήκοντά του πήγε στην προτεσταντική Εκκλησία και προσευχήθηκε. Στη συνέχεια εξέφρασε απόψεις ορθές για το ήθος και τις αρετές του χριστιανού δυτικού ανθρώπου και είχε δίκιο στην παρακµή που παρουσιάζει η Ευρώπη σε θέµατα ανθρωπίνων δικαιωµάτων, πολιτικών ελευθεριών, ελευθερίας του Τύπου, θεµάτων βιοηθικής. Όµως όλα αυτά τα εξέφρασε χωρίς ίχνος ταπείνωσης, χωρίς ίχνος αυτοκριτικής, χωρίς να αναλογισθεί ότι πολλά από τα όσα κατηγορεί την Ευρώπη ξεκίνησαν από τις ΗΠΑ…
Επίσης είναι λάθος ότι θέλει να επιβάλλει τις απόψεις του µε τη δύναµη της ισχύος της χώρας του και όχι µε τους κανόνες του δικαίου.
Είναι πρόβληµα για την πλανητική ισορροπία ότι ο Πρόεδρος Τραµπ αντί να έχει πρότυπό του τον Χριστό, στον οποίο λέγει ότι πιστεύει, να έχει επιλέξει ως στρατηγικούς καθοδηγητές του τον Μακιαβέλλι και τους υπεύθυνους της Ιεράς Εξέτασης. Έτσι προσπαθώντας να διορθώσει την προφανή παρακµή των Ευρωπαίων µηδενιστών και ηδονιστών πέφτει σε τραγικά για την ανθρωπότητα σφάλµατα. ∆ιόρθωση της κατάστασης δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Μάλλον προς το χειρότερο βαδίζει η ∆ύση και µάλλον σε συγκρούσεις οδηγούνται οι ΗΠΑ. Μόνο µε ένα θαύµα θα καταλάβουν οι Ευρωπαίοι και οι Αµερικανοί πολιτικοί ηγέτες πως η διόρθωση των σφαλµάτων και το σταµάτηµα της παρακµής δεν έρχεται µε τον ορθολογισµό, αλλά µε τη µετάνοια και µε τη συναίσθηση της αιωνιότητας. Έως τότε θα βολοδέρνει ο δυτικός κόσµος µεταξύ πολέµων, ανταγωνισµών, και αφανισµού.
