Γράφει ο Νίκος Αναγνωστάτος
* Μια σύντομη ιστορική περιγραφή της Γροιλανδίας θα είναι αναγκαία στην ενημέρωση
Η Γροιλανδία, η παγωµένη και αποµακρυσµένη γη του βορρά µε τους χιλιάδες ψαράδες, καλυµµένη το 80% µε πάγους που φθάνουν µέχρι 4 χιλιόµετρα ύψος και τις 55.392 γηγενείς κατοίκους της, τους Ινουίτ, Εσκιµώους της Αλάσκας, έχει βρεθεί τους τελευταίους µέρες στο επίκεντρο του παγκόσµιου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος και ως είναι φυσικό, αξίζει να εξεταστεί και να αναλυθεί από πλευράς, γεωγραφικής, φυσικής και γεωπολιτικής, µε την προσδοκία να γνωρίζει ο πολύς κόσµος, πόση είναι η όποια αξία του µεγαλύτερου αυτού νησιού της γης µας.
Εισαγωγικά να θυµηθούµε ότι ολόκληρη η ήπειρος της Αµερικής, όλα τα κράτη που σήµερα γνωρίζουµε, κανένα από αυτά δεν κατέχει τον γεωγραφικό χώρο που βρίσκεται, σύµφωνα µε το ∆ιεθνές ∆ίκαιο, που όλοι έχουν κατά κόρον επικαλεστεί οι Μεγάλοι ∆ηµοκράτες της Οικουµένης. Ο κάθε εξερευνητής του Μεσαίωνα, όπου έφθανε, το θεωρούσε δική του χώρα, αφού εξόντωνε τους άτυχους ιθαγενείς.
Αν θεωρήσουµε νόµιµη αυτή την κτήση, ο Νορβηγός εξερευνητής Ερρίκος Ερυθρός ανακάλυψε την Γροιλανδία το 982 π.χ. Μεσολάβησαν οι Βίκινγκς και πέρασε στα χέρια των ∆ανών όταν χώρισαν την κρατική υπόσταση και συµφωνία τα δύο κράτη, αλλά ουδέποτε σκέφτηκε να εκµεταλλευθεί το πλούσιο υπέδαφός της, λόγω των πάγων. Τελικά µόνο το 1953 η ∆ανία ενσωµάτωσε τη Γροιλανδία, της έδωσε αυτονοµία το 1979.
Η σκοτεινή ιστορία της κυριαρχίας των ∆ανών στη Γροιλανδία, εντοπίζεται σε δύο περιπτώσεις. Η πρώτη όταν τη δεκαετία του 1950, περί τα 20 παιδιά Ινουίτ, ηλικίας µεταξύ πέντε και εννέα ετών, αποµακρύνθηκαν από τις οικογένειές τους και στάλθηκαν στη Κοπεγχάγη για να µάθουν δανικά. Πέρασαν δύο χρόνια στη ∆ανία και όταν επέστρεψαν, µερικά από αυτά δεν µπορούσαν πλέον να µιλήσουν µε τους γονείς τους, έχοντας ξεχάσει τη µητρική τους γλώσσα.
Επέστρεψαν στη χώρα τους αλλά όχι στα χωριά τους. Τοποθετήθηκαν σε ένα είδος ορφανοτροφείου για περαιτέρω επανεκπαίδευση για αρκετά χρόνια. Η δεύτερη, µεταξύ του 1960 και του 1970, χιλιάδες γυναίκες και κορίτσια Ινσουίτ, υποβλήθηκαν σε τοποθέτηση ενδοµήτριου σπειράµατος (IUD) από δανούς γιατρούς – οι περισσότερες δεν γνώριζαν τίποτα, ούτε τους ζητήθηκε η άδεια ούτε ενηµερώθηκαν σχετικά.
Ο στόχος, σύµφωνα µε αρκετές µελέτες, ήταν να περιοριστεί η αύξηση του πληθυσµού στη Γροιλανδία, ώστε να αποφευχθεί η ανάλογη αύξηση του οικονοµικού βάρους για τη ∆ανία. Η υπόθεση έγινε γνωστή ως «υπόθεση Spiral», από το σχήµα του σπειροειδούς «εργαλείου», το οποίο, σύµφωνα µε ορισµένα θύµατα, ήταν αρκετά επώδυνο. Πολλές από αυτές τις γυναίκες το είχαν για χρόνια χωρίς να γνωρίζουν τον λόγο και ποτέ δεν κατάλαβαν γιατί δεν µπορούσαν να κάνουν παιδιά.
Όλοι οι κάτοικοι της Γροιλανδίας γνωρίζουν αυτές τις δύο περιπτώσεις, όπως γνωρίζουν, µια Τρίτη περίπτωση επίσης, την ιστορία των ψαράδων από τα παράκτια χωριά που, τη δεκαετία του 1970, µετακινήθηκαν σχεδόν µε τη βία µετά την καταστροφή της οικονοµίας τους.
Μεταφέρθηκαν σε πολυκατοικίες στα περίχωρα του Νουούκ, σε µια προσπάθεια αναδιοργάνωσης των αλιευτικών δραστηριοτήτων και βελτίωση της αποδοτικότητάς τους.
Αποπροσανατολισµένοι και χαµένοι, πολλοί από αυτούς τους Ινουίτ στράφηκαν στο αλκοόλ ή έπεσαν στην κατάθλιψη.
Η κοινή ιστορία της Γροιλανδίας και της ∆ανίας είναι περίπλοκη και έχει αφήσει πίσω της πληγές που είναι δύσκολο να επουλωθούν. Μέχρι το 1953, η Γροιλανδία ήταν, στην πραγµατικότητα, δανική αποικία. Από εκείνο το έτος και µετά, έγινε κοµητεία της ∆ανίας.
Το 1979 απέκτησε αυτονοµία και το 2009 οι κεντρικές της εξουσίες επεκτάθηκαν σε όλους τους τοµείς, εκτός από τις διεθνείς σχέσεις και την άµυνα.
Οι περισσότεροι από τους 57.000 κατοίκους της Γροιλανδίας επιθυµούν την ανεξαρτησία τους, εν µέρει λόγω των αδικιών που έχουν υποστεί όλα αυτά τα χρόνια, Ωστόσο πολύ λίγοι επιθυµούν την ανεξαρτησία αυτή την στιγµή, καθώς η ∆ανία στέλνει περίπου 600 εκατοµµύρια ευρώ ετησίως για να υποστηρίξει µεγάλο µέρος του κοινωνικού συστήµατος του νησιού.
Το ερώτηµα που προκύπτει αβίαστα, είναι γιατί η ∆ανία αρνείται πεισµώνως να απαλλαγεί από την Γροιλανδία, όταν µόνο έξοδα έχει και θα έχει για πολλά χρόνια µέχρι να λιώσουν οι πάγοι και να µπορέσουν να αξιοποιήσουν το υπέδαφος.
Από την άλλη πλευρά, ο Τράµπ που την θέλει κυρίως για γεωστρατηγικούς λόγους, θα µπορούσε να ικανοποιήσει τη ∆ανία µε το όποιο µελλοντικό όφελος θα είχε η ∆ανία και να εκλείψουν οι διαµάχες οι οποίες έχουν πάρει διαστάσεις ρήξης µε τις ΗΠΑ, τη στιγµή που οι Ευρωπαίοι δεν έχουν κανένα επιχείρηµα πέραν την θεωρητική επίκληση του ∆ιεθνούς ∆ικαίου, που όλοι γνωρίζουµε στο πεδίο πλέον την όποια αξία και σηµασία του. Με έναν επιπρόσθετο λόγο, ότι πράγµατι η Γροιλανδία κατέχει ζωτικό χώρο γεωστρατηγικής αξίας, τον οποίο η Ευρώπη ολόκληρο, δεν δύναται να υπερασπιστεί, αν χρειαστεί.
Για την ιστορία, η διεκδίκηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, χρονολογείται από τη δεκαετία του 1940 µε σειρά Προέδρων των ΗΠΑ. Μάλιστα ο Τζον Χίκερσον, αξιωµατούχος του Στέιτ Ντιπάρτµεντ, έγραψε σε ένα σηµείωµά του, η περιοχή ήταν «εντελώς άχρηστη για τη ∆ανία», και «απαραίτητη για την ασφάλεια των ΗΠΑ».
Κατά την ταπεινή µου γνώµη, ο Προέδρος Τραµπ, αντί φωνών και παληκαρισµών, να στείλει στη Γροιλανδία, έξυπνους διπλωµάτες να πείσουν τους κατοίκους της, υπόσχοντάς τους, µε στοιχεία και αριθµούς ενδεχοµένως, ότι θα έχουν και προσωπικό όφελος ο καθένας Ινουίτ, αν ενταχθεί η Γροιλανδία στις ΗΠΑ. Το αποδεικνύει η αξία που δίνουν οι Γροιλανδοί στην επιχορήγηση της ∆ανίας.
* nanagnostatos@gmail.com
