Γράφει ο Παναγιώτης Τζανίκος
Πρώην δήμαρχος Αμαρουσίου
Με συγκίνηση και σεβασμό το Μαρούσι αποχαιρέτησε τον Χρήστο Βλάχο, τον Δήμαρχο που άφησε το στίγμα του στην πορεία αυτής της πόλης, τον Δάσκαλο από τα χέρια του οποίου πέρασαν γενιές και γενιές παιδιών αυτής της πόλης.
Αυτές οι σκέψεις δεν γράφονται σαν μια τυπική υποχρέωσή μου στον δήμαρχο που διαδέχτηκα. Είναι μια κατάθεση ψυχής και μια συνεισφορά στην ιστορική μνήμη και την αλήθεια, για τον ρόλο και τη συμβολή του Χρ. Βλάχου στην εξέλιξη και ανάπτυξη του Μαρουσιού.
Πέρασαν πάνω από 40 χρόνια από το 1983 όταν ο Χρ. Βλάχος ανέλαβε τη δημαρχία, διαδεχόμενος τον αείμνηστο Σπύρο Λέκκα, έναν έντιμο και ανιδιοτελή πολιτικό που αγαπούσε το Μαρούσι.
Ήταν μια δύσκολη εποχή, με έντονες κομματικές αντιπαραθέσεις στην κοινωνία αλλά και με τεράστια προβλήματα στην πόλη μας.
Όσοι συμπολίτες μας ήρθαν αργότερα στο Μαρούσι δεν έχουν εικόνα εκείνης της πόλης· αλλά και από αυτούς που ζούσαμε τότε στο Μαρούσι, άλλοι έχουν φύγει αλλά και στους υπόλοιπους εκείνες οι εικόνες έχουν πια ξεθωριάσει.
Το Μαρούσι του ’82 ήταν ένας Δήμος με τη μισή περίπου έκτασή του να είναι εκτός σχεδίου, χωρίς αποχέτευση, με λίγα σχολεία που δούλευαν σε δυο βάρδιες, χωρίς αθλητικούς χώρους, χωρίς πολιτιστικές υποδομές, χωρίς δημοτικά κτήρια.
Δεν θα κάνω μια αναλυτική περιγραφή του έργου του Χρ. Βλάχου. Η σημαντική δουλειά της περιόδου της δημαρχίας του ταξινομείται σε τέσσερις μεγάλες ενότητες.
Α. Στη μεγαλύτερη πολεοδομική παρέμβαση που έγινε ποτέ όχι μόνο στο Μαρούσι αλλά σε όλη την Ελλάδα, με την ένταξη σχεδόν όλων των εκτός σχεδίου περιοχών του στο σχέδιο πόλης. Μια παρέμβαση που επέτρεψε σε χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες να αξιοποιήσουν την περιουσία τους αφού μέχρι τότε η νόμιμη δόμηση ήταν ουσιαστικά απαγορευμένη και που οι κάτοικοι περίμεναν για δεκαετίες. Ήταν μια παρέμβαση η οποία έδωσε στον Δήμο τους απαραίτητους χώρους και επέτρεψε να γίνουν τα βασικά έργα υποδομής που χρειαζόταν τότε η πόλη: δρόμους, πλατείες, πάρκα, αθλητικές εγκαταστάσεις, σχολεία και άλλα δημοτικά κτήρια.
Β. Στο ξεκίνημα και την ολοκλήρωση σε μεγάλο βαθμό του σημαντικότερου έργου που χρειαζόταν τότε το Μαρούσι, το έργο της αποχέτευσης.
Γ. Στη δημιουργία θεσμών πρωτόγνωρων για την εποχή εκείνη όπως το Πνευματικό Κέντρο, το Αθλητικό Κέντρο, το ΚΑΠΗ, τη Δημοτική Χορωδία «Τερψιχόρη Παπαστεφάνου», τους πρώτους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς.
Δ. Στην αλλαγή του τρόπου λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου, με τη δημιουργία νέων θεσμών και διαδικασιών στη λειτουργία του.
Όλα αυτά ήταν σημαντικές παρεμβάσεις που λίγοι μπορούσαν να κατανοήσουν τότε το μέγεθός τους και τη σημασία που θα είχαν στη μελλοντική εξέλιξη της πόλης.
Σήμερα, με την οποία βαρύτητα μπορεί να έχει η γνώμη ενός ανθρώπου που διοίκησε τον Δήμο για 16 χρόνια μετά τον Χρ. Βλάχο, έχω να πω ότι
- Όποιο έργο έγινε μετά την ολοκλήρωση της θητείας του Χρ. Βλάχου και μέχρι το 2020, έγινε πάνω σε χώρους που αποκτήθηκαν ή εξασφαλίστηκαν την περίοδο που δήμαρχος ήταν ο Χρ. Βλάχος.
- Το οδικό δίκτυο της πόλης σχεδόν ολοκληρώθηκε επειδή οι εκτός σχεδίου περιοχές εντάχθηκαν στο σχέδιο πόλης.
- Αποχέτευση έγινε γιατί υπήρξε οδικό δίκτυο.
- Σχολεία χτίστηκαν, κολυμβητήριο και γυμναστήρια κατασκευάστηκαν, δημοτικά κτήρια και δημαρχείο χτίστηκε, γιατί οι απαιτούμενοι χώροι είχαν εξασφαλισθεί επί Χρ. Βλάχου.
- Η πολιτιστική ανέλιξη και η αθλητική πρόοδος που παρατηρήθηκε τα επόμενα χρόνια στην πόλη μας ήταν αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών του Χρ. Βλάχου με την ίδρυση του Πνευματικού και του Αθλητικού Κέντρου.
Λένε ότι στην πορεία μιας πόλης κάθε δήμαρχος βάζει το δικό του λιθαράκι στην εξέλιξη και ανάπτυξη της πόλης. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι αυτό ισχύει για όλους τους δημάρχους αλλά για τον Χρ. Βλάχο ισχύει κατά μείζονα λόγο.
Η πείρα μου από το 1982 που ασχολούμαι με την Τοπική Αυτοδιοίκηση δείχνει ότι οι δήμαρχοι μπορεί να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες:
α. Σε εκείνους τους πρωτοπόρους που το έργο τους, κυρίως σε θεσμούς και υποδομές, είναι τέτοιο που οι πολίτες δεν κατανοούν άμεσα και συνολικά τη σημασία του.
β. Σε εκείνους που είχαν ή είχαμε την τύχη το όποιο έργο τους να είναι ορατό από τους πολίτες.
γ. Σε κάποιους, ευτυχώς λίγους, που δεν τους ενδιαφέρει το όποιο έργο αλλά μόνο η εικόνα τους και η προσωπική εξέλιξή τους.
Ο Χρ. Βλάχος ανήκει στην πρώτη κατηγορία των πρωτοπόρων δημάρχων που δημιούργησαν θεσμούς, υποδομές και προϋποθέσεις για να προχωρήσουν οι επόμενες διοικήσεις.
Όχι σαν μνημόσυνο αλλά ως συμβολή στην ιστορική αλήθεια αυτής της πόλης, θέλω να πω ότι το οποίο έργο έγινε στα χρόνια της δικής μου δημαρχιακής θητείας στηρίχτηκε στις υποδομές και τις παρεμβάσεις που είχαν γίνει την περίοδο της δημαρχίας του Χρ. Βλάχου.
Όσα γράφω σε αυτό το κείμενο δεν τα αναφέρω για πρώτη φορά. Τα έχω πει δημόσια πολλές φορές, τα έχω πει στον ίδιο, τα έχω πει στον γιο του και σημερινό πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Κώστα Βλάχο. Τα γράφω και ως απάντηση σε κάποιους λίγους για την κακοπροαίρετη και ιδιοτελή κριτική τους σχετικά με το έργο του Χρ. Βλάχου.
Κάποιοι τον χαρακτήρισαν συντηρητικό δήμαρχο, ή ότι δεν εκμεταλλεύτηκε για τον Δήμο τις ευκαιρίες εκείνης της περιόδου.
Ο χρόνος απέδειξε ότι ο Χρ. Βλάχος δεν ήταν συντηρητικός, ήταν νεωτεριστής και πρωτοπόρος δήμαρχος. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί ένας άνθρωπος που βάζει ως προτεραιότητά του την πολεοδομική ανασυγκρότηση της πόλης, τις υποδομές της, τον πολιτισμό, την παιδεία· ένας άνθρωπος του έργου και όχι της εικόνας, ένας άνθρωπος που έβαζε μπροστά το καθήκον προς τους συμπολίτες του ακόμα και με προσωπικές του θυσίες.
Βέβαια όσοι ασχολούμαστε ή ασχοληθήκαμε με τα δημόσια πράγματα υποκείμεθα σε κριτική. Η κριτική είναι πάντα χρήσιμη όταν είναι αντικειμενική. Όταν όμως είναι κακόβουλη και ιδιοτελής, μόνο προβλήματα φέρνει στην ανάπτυξη μιας πόλης και συνήθως χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση προσωπικών σκοπών και επιδιώξεων.
Είναι όμως ανθρώπινο τέτοιες κακόβουλες απόψεις να στενοχωρούν κάποιον που προσέφερε.
Πιστεύω ότι απάντηση σε όλους αυτούς τη δίνει πάντοτε ο χρόνος. Είναι αυτός που αναδεικνύει το έργο και σβήνει όχι μόνο τις ψεύτικες εικόνες, αλλά και αυτούς που τις δημιούργησαν.
Την απάντηση δίνουν οι στίχοι του τραγουδιού που μας τραγούδησε ο Χατζής:
«…Όλοι αυτοί που σε πικράνανε
από ψηλά σαν τους κοιτάξεις
θα σου φανούνε τόσο ασήμαντοι
που στη στιγμή θα τους ξεχάσεις…»
Το Μαρούσι αποχαιρέτησε όχι μόνο έναν δήμαρχο αλλά και έναν δάσκαλο.
Έναν δάσκαλο όχι μόνο των Μαθηματικών, και ας ήταν τα Μαθηματικά η αδυναμία του, αλλά ένα δάσκαλο που δίδαξε με το προσωπικό του παράδειγμα πολιτική συμπεριφορά και που δίδαξε ότι ο πολιτικός, σε όποια θέση η βαθμίδα και αν βρίσκεται, πρέπει να έχει:
- Πάθος για δημιουργία
- Ανιδιοτέλεια
- Σεμνότητα
Σήμερα περνάμε μια περίοδο συνολικής πολιτικής παρακμής.
Το έργο και η δημιουργία τείνουν να υποκατασταθούν από την εικόνα· η ανιδιοτέλεια από την προσπάθεια προσωπικής εξέλιξης και η σεμνότητα θεωρείται μειονέκτημα.
Σε αυτή την εποχή, παραδείγματα όπως του Χρ. Βλάχου είναι φάρμακο και θεραπεία που μπορεί να ανακόψει αυτή την παρακμή.
Είχα την τύχη να ήμουν από τους στενούς συνεργάτες του στα χρόνια της δημαρχίας του ως αντιπρόεδρος και προέδρος του Δημοτικού Συμβουλίου αλλά και ο άνθρωπος που είχα την τιμή να τον διαδεχθώ στον Δήμο και με τις ιδιότητες αυτές τον αποχαιρετώ με αυτό το άρθρο.
Τον αποχαιρετώ όχι μόνο με συγκίνηση και σεβασμό αλλά και με ευγνωμοσύνη για τις ευκαιρίες που μου έδωσε στα χρόνια της δημαρχίας του, για τη βοήθειά του στην περίοδο που ήμουν δήμαρχος και για τη φιλία του μέχρι το τέλος του.
Πάνω από όλα τον ευχαριστώ για τα μαθήματα πολιτικής και κοινωνικής συμπεριφοράς που μας δίδαξε.
Η πορεία του μένει κληρονομιά στην οικογένειά του και το παράδειγμά του εύχομαι και ελπίζω να καθοδηγεί όσους θέλουν να ασχοληθούν με τα κοινά της πόλης μας.
Καλό του ταξίδι
