Τυφλή βία, αλλά με στόχο

Η ανατολή της νέας χρονιάς αφήνει την ίδια πικρή γεύση με εκείνη της δύσης του 2008. ∆ύο γεγονότα, ένα τοπικό κι ένα παγκόσμιο, που ξεκίνησαν πέρσι, συνεχίζονται στις πρώτες ημέρες του 2009, για να επιβεβαιώσουν τραγικά προηγούμενο σημείωμα των «Ενυπόγραφων», ότι τίποτε δεν αλλάζει με «από μηχανής Θεούς».

Ελλάδα 2009: Ο θάνατος του 15χρονου μαθητή Μιχάλη, τον ∆εκέμβριο του 2008, ακολουθείται -εκτός των άλλων- από τον βαρύτατο τραυματισμό του 20χρονου αστυνομικού ∆ιαμαντή, που χαροπαλεύει στο νοσοκομείο.

Γάζα 2009: Η φωτιά που άναψε στο τελείωμα της περσινής χρονιάς, ακολουθείται από τη σφαγή που έχει εξαπολυθεί σε τούτη την πολύπαθη γωνιά του πλανήτη μας.

∆ύο γεγονότα φαινομενικά διαφορετικά μεταξύ τους, μα τόσο όμοια. ∆ύο τραγωδίες, που έχουν ωστόσο έναν κοινό παρονομαστή. Την τυφλή βία, που όμως καθοδηγείται μεθοδικά και συντονισμένα από συγκεκριμένα κέντρα. Ποια είναι αυτά, η στήλη δεν διαθέτει τις… βαθύτερες εκείνες πληροφορίες που θα της επέτρεπαν να τα περιγράψει με ακρίβεια. Μπορεί, ωστόσο, να πιθανολογήσει για τις επιδιώξεις τους. Κι αυτές δεν είναι άλλες από το να δημιουργήσουν ένα κλίμα φοβίας, υπερβολικής ανασφάλειας -σχεδόν τρόμου- στον πολίτη, προκειμένου αυτός να είναι έτοιμος να δεχθεί την επιβολή οποιουδήποτε κατασταλτικού μηχανισμού, δήθεν για την ασφάλειά του.

Την ίδια στιγμή, ο χρόνος εκδήλωσης κάποιων γεγονότων δεν μπορεί παρά να βάζει σε σκέψεις ακόμη και τον πλέον καλόπιστο πολίτη.

Την ώρα που η Ελλάδα -ή σωστότερα η κυβέρνηση- συγκλονίζεται από το σκάνδαλο του Βατοπεδίου και την εσωτερική της αστάθεια, αλλά και από τα προεόρτια της οικονομικής κρίσης, ένας ασήμαντος αστυνομικός επιλέγει να δολοφονήσει έναν μαθητή. Σε ελάχιστη ώρα το νέο «ταξιδεύει» σε όλη τη χώρα και ένα κύμα γνωστών κι… αγνώστων ξεχύνεται στους δρόμους, βάζει φωτιές, κατεβάζει βιτρίνες, συγκρούεται με την αστυνομία. Τα ελληνικά πρωτοσέλιδα, οι τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί συντονίζονται αναλόγως και τα σκάνδαλα-κρίση περνούν σε δεύτερη και τρίτη μοίρα.

Από την άλλη, την ώρα που η παγκόσμια κοινότητα προσπαθεί απεγνωσμένα να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση, που οι ίδιοι οι μηχανισμοί της δημιούργησαν, αυτήν την ώρα επιλέγουν και οι Ισραηλινοί να «ξεθάψουν το τσεκούρι του πολέμου». Τα παγκόσμια μέσα μαζικής επικοινωνίας αλλάζουν κι αυτά θεματολογία, αφήνοντας τα οικονομικά γι’ αργότερα…

Τα παραπάνω θα μπορούσαν να αποτελούν απλώς συμπτώσεις. Θα μπορούσαν και όχι. Ίσως να χρειασθεί να περάσουν κάμποσα χρόνια για να πληροφορηθούν κάποιοι -ίσως τα παιδιά μας ή τα παιδιά των παιδιών μας- τι πραγματικά συμβαίνει σήμερα, τι ακριβώς συνέβη στους «δίδυμους πύργους», στο Ιράκ, στη Σερβία και όπου αλλού επενέβη η διεθνής κοινότητα για να επιβάλλει το δίκιο της σε αυτούς που, προφανώς, δεν έχουν τον τρόπο να το διεκδικήσουν για λογαριασμό τους…

Στις ημέρες των γιορτών, είχα την ευκαιρία να βρεθώ σε μία μεγάλη επαρχιακή πόλη, που συγκλονίσθηκε κι αυτή από τα «νέα ∆εκεμβριανά». Σε κάποια από τις φιλικές παρέες βρέθηκα μ’ έναν άνδρα της Ασφάλειας, που είχε έναν γιο στην ηλικία του Μιχάλη. Για αρκετή ώρα δεν επιδίωξα να του μιλήσω, αν και τον είχα συναντήσει κάποιες φορές στο παρελθόν. Τον άφησα να κάθεται οκλαδόν και να παίζει με τα πιτσιρίκια που ήταν στο σπίτι, όση ώρα εγώ προσπαθούσα να τον φανταστώ να βγάζει το περίστροφο και να πυροβολεί ένα 15χρονο ή να σέρνει από τα μαλλιά και να κλοτσά ένα μικρό κορίτσι.

Όταν ήρθε στην παρέα των μεγάλων, του εκμυστηριεύθηκα τις σκέψεις μου. Κούνησε το κεφάλι του σκεπτικός και μου απάντησε, χαμογελώντας: «∆εν μ’ εκπλήσσεις. Αντίστοιχες σκέψεις κάνω κι εγώ όταν ακούω για πολιτικούς και δημοσιογράφους. Έχω στο μυαλό μου την εικόνα που φτιάχνουν τα ΜΜΕ για κάποιους από αυτούς και με βάση αυτή απορρίπτω όποιον πολιτικό ή δημοσιογράφο συναντώ».

Με λίγα λόγια, ο συνομιλητής μου είχε πει μια μεγάλη αλήθεια. Ότι, δηλαδή, αντιμετωπίζουμε τους άλλους με βάση την εικόνα που έχουν «κατασκευάσει» για εμάς κάποιοι μηχανισμοί. ∆ύσκολα μπορούμε να ξεφύγουμε από το «κλισέ», σχεδόν αδυνατούμε να δούμε με τα δικά μας μάτια ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Κι έτσι, οι περισσότεροι αρκούμαστε στο να «καταναλώνουμε» αυτό που μας «σερβίρουν» και «ν’ αλλάζουμε πιάτο» και πάλι όταν κάποιοι αποφασίσουν ότι έτσι πρέπει να γίνει.

Είχα υποσχεθεί στον εαυτό μου, ότι το νέο έτος θα γκρινιάζω λιγότερο στα γραφτά μου, θα γίνω περισσότερο αισιόδοξος, θα περιορίσω τον καταγγελτικό λόγο. Φοβούμαι ότι τα γεγονότα επιβάλλουν να πράξω το αντίθετο. Πώς μπορείς να είσαι διαλλακτικός με τις εικόνες των σκοτωμένων ή σακατεμένων παιδιών στη Γάζα; Πώς μπορείς να μην οργίζεσαι με τη δολοφονική υποκρισία της διεθνούς κοινότητας; Πώς μπορείς, τέλος, να μην ντρέπεσαι με το δικό σου βολικό ενδιαφέρον, που περιορίζεται στα λίγα λεπτά που κρατά η τηλεοπτική εικόνα;

Το 2009 ξεκίνησε με βία. ∆εν γνωρίζω εάν είναι στο χέρι μας να το αλλάξουμε. ∆εν ξέρω εάν το μικρό μπόι του καθενός, στην περίπτωση που ενωθεί με του διπλανού του, μπορεί να σχηματίσει το κρίσιμο μέγεθος που ενδεχομένως να ανατρέψει τα σημερινά δεδομένα. Το μόνο που ξέρω είναι ότι, εάν δεν αντιδράσουμε με κάποιον τρόπο, κάθε νέο έτος θα αποδεικνύεται χειρότερο από το προηγούμενο…

Θάνος Σταθτόπουλος