Ιδού μερικά μόνο από αυτά:
● Εκνευρίστε τον αντίπαλό σας:
Ο εκνευρισμένος αντίπαλος είναι ανίκανος να κρίνει σωστά και να αντιληφθεί τα ισχυρά του σημεία. Μπορείτε να εκνευρίσετε τον αντίπαλό σας με επανειλημμένες αδικίες σε βάρος του, στρεψοδικώντας και, γενικότερα προσβάλλοντάς τον.
● Ισχυριστείτε πως νικήσατε, παρόλο που έχετε ηττηθεί.
Αυτό το θρασύ κόλπο έχει ως εξής: Όταν ο αντίπαλος έχει απαντήσει πολλές από τις ερωτήσεις σας χωρίς οι απαντήσεις να ευνοούν το συμπέρασμα στο οποίο επιθυμείτε να καταλήξετε, συνεχίστε να υποστηρίζετε τη θέση σας -παρότι δεν έχει αποδειχτεί -σαν να έχει αποδειχτεί, και θριαμβολογήστε.
● Διακόψτε, σταματήστε, εκτρέψτε τη συζήτηση.
Αν παρατηρήσετε ότι ο αντίπαλος έχει υιοθετήσει μια επιχειρηματολογία που θα οδηγήσει στην ήττα σας, μην τον αφήσετε να καταλήξει στο συμπέρασμά του. Διακόψτε τη ροή του διαλόγου έγκαιρα ή σταματήστε την αντιπαράθεση ή στρέψτε το θέμα αλλού. Με άλλα λόγια μετατοπίστε τη συζήτηση.
● Θεωρητικά ισχύει, αλλά πρακτικά είναι αδύνατο.
Ας πούμε: Ναι μεν το κέντρο του Αμαρουσίου έχει μεγάλη ανάγκη από κοινόχρηστους χώρους πρασίνου αλλά δεν υπάρχουν τα χρήματα για να δεσμεύσουμε το οικόπεδο και το αφήνουμε να γίνει πολυώροφο γερμανικό μεγαλομπακάλικο, που δημιουργεί ασφυξία στο κέντρο με τα οχήματα που θα μπαινοβγαίνουν εκεί ολημερίς.
● Υπονοήστε ότι η άποψη του αντιπάλου θίγει το κοινό συμφέρον μιας ομάδας ώστε οι ακροατές να δεχθούν τα επιχειρήματά σας ως ορθά και εύστοχα:
Πες ας πούμε ότι αν απαλλοτριωθεί το οικόπεδο όλοι οι γείτονες θα υποχρεωθούν να πληρώσουν γι αυτό. Αποσιωπείς το γεγονός ότι δεν πληρώνουν μόνο οι γείτονες αλλά ολόκληρη η κοινότητα και κυρίως ο Δήμος, με σκοπό να φοβίσεις τους περιοίκους που δεν γνωρίζουν τον νόμο και να νιώσουν ότι θίγονται προσωπικά!
● Το τελευταίο τέχνασμα:
«Πρόκειται για ένα πολύ δημοφιλές τέχνασμα, αφού ο καθένας μπορεί να το χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά. Έτσι εφαρμόζεται συχνά».
Iσχυρίζεσαι π.χ. ότι οι διαμαρτυρόμενοι περίοικοι κινούνται από ιδιοτελή και ευτελή κίνητρα, θέλουν ας πούμε να αγναντεύουν το πράσινο από το παράθυρό τους, να μην τους κλείνει τη θέα το μεγαθήριο που πρόκειται να ανεγερθεί και να παρκάρουν το αυτοκίνητό τους στον πιθανό χώρο στάθμευσης που θα δημιουργηθεί. Έτσι συνδυάζεις περισσότερα από δύο τεχνάσματα κι αισθάνεσαι δικαιωμένος και ασφαλής.
Μα γιατί αυτή η προσπάθεια της παραπλάνησης και της συνειδητής διαστρέβλωσης της αλήθειας; Την απάντηση τη δίνει ο ίδιος ο Σοπενχάουερ:
«Αν ένας εκ των δύο αντιπάλων στερείται παιδείας, δεν θα μπορέσει να καταλάβει τον άλλον, καθώς δεν βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον ανταγωνιστή του. Εάν στερείται πνευματικής δύναμης, θα πικραθεί, θα οδηγηθεί σε ανέντιμα τεχνάσματα και θα καταλήξει να γίνει αγενής.»
Στην εισαγωγή του βιβλίου ο A.C GRAYLING λέει:
«Ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας μόνο με περιφρόνηση αντιμετώπιζαν αυτήν τη σοφιστική. Θέτοντας ως στόχο των προσπαθειών τους την αλήθεια και το καλό, διέκριναν πάντοτε ανάμεσα σε εκείνο που οι ίδιοι αποκαλούσαν «διαλεκτική» -η οποία συνίσταται σε ειλικρινή έρευνα, διεξαγόμενη με ερωτήσεις, απαντήσεις και συζήτηση- και στα ρητορικά τεχνάσματα και την προσφυγή στο συναίσθημα του συνομιλητή, που χρησιμοποιούσαν οι σοφιστές γνωστά μέχρι και σήμερα ως «σοφιστείες».
Φαίνεται ότι η ανθρώπινη φύση που κινείται ανάμεσα στο καλό και το κακό αντέχει στο χρόνο όσο και ο διαχρονικός, οξυδερκής φιλόσοφος Α. Σοπενχάουερ.
Σοφία Κουρεμέτη
