Γράφει η Ελένη Κονιαρέλλη – Σιακή
ΠΟΛΕΜΟΣ είναι η ένοπλη σύρραξη µεταξύ δύο ή περισσοτέρων κρατών, ή µεταξύ στρατευµάτων του ίδιου κράτους (εµφύλιος πόλεµος), αλλά και γενικότερα ο οποιοσδήποτε γενικευµένος προληπτικός αγώνας, π.χ. κατά επιδηµιών, ναρκωτικών, πυρηνικών όπλων κ.λπ.
Ο πόλεµος περιγράφεται ως η απόλυτη καταστροφή, µια σύγκρουση συµφερόντων, που θυσιάζει ζωές για πολιτικά ή οικονοµικά οφέλη. Σηµαντικές προσωπικότητες τονίζουν ότι ο πόλεµος είναι: «Συµπόσιον γυπών» (Λόρδος Βύρων), «Μία απώλεια ανθρωπότητας» (Τζων Κέννεντυ), και «Η µαµή της Ιστορίας» (Μέγας Ναπολέων).
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ
Η Μυθολογία -από την ελληνική λέξη µύθος που σηµαίνει ιστορία του λαού, και λόγος που είναι η άρθρωση των λέξεων, άρα η προφορική ιστορία ενός λαού- είναι η µελέτη και η ερµηνεία ιστοριών (συχνά ιερών) ή µύθων ενός πολιτισµού. Οι µύθοι αποτελούν µέρος κάθε πολιτισµού στον κόσµο και χρησιµοποιούνται για να εξηγήσουν τα φυσικά φαινόµενα, από πού προέρχεται ένας λαός, και πώς αναπτύχτηκε ο πολιτισµός του, και γιατί τα πράγµατα συµβαίνουν όπως συµβαίνουν. Στο βασικό τους επίπεδο, οι µύθοι παρηγορούν, δίνοντας µια αίσθηση τάξης και νοήµατος σε έναν κόσµο που µερικές φορές µπορεί να φαίνεται και χαοτικός.
∆ιαβάζοντας βιβλία Ιστορίας και Μυθολογίας βρίσκουµε δύο πολύ γνωστούς πολέµους. Είναι: α) Ο Πόλεµος των Τιτάνων ή Τιτανοµαχία, και β) Ο Τρωικός Πόλεµος. Βλέπουµε τα αίτια αυτών των πολέµων, τις εκστρατείες και τις πολιορκίες που έγιναν µε αποτέλεσµα τον θάνατο πολλών ηρώων, την κατάληψη πόλεων, τις σφαγές αθώων, τις αιµατοχυσίες αµάχων αλλά και την ολοσχερή καταστροφή περιοχών και τη βεβήλωση των ιερών.
Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΤΙΤΑΝΩΝ ή ΤΙΤΑΝΟΜΑΧΙΑ
Ο Πόλεµος των Τιτάνων ήταν ένας πόλεµος µεταξύ των Τιτάνων που µάχονταν από το βουνό ΟΘΡΥΣ και των ΟΛΥΜΠΙΩΝ θεών. Οι Τιτάνες που πολέµησαν καθοδηγούνταν από τον Κρόνο. Οι Ολύµπιοι οδηγούνταν από τον ∆ία και στο πλευρό του πολέµησαν και οι: Εστία, ∆ήµητρα, Ήλιος, Ήρα, Άδης / Πλούτων, Ποσειδώνας, οι Εκατόγχειρες, και οι Κύκλωπες. Ο πόλεµος των Τιτάνων κράτησε 10 χρόνια και νίκησαν οι Ολύµπιοι θεοί, οι οποίοι µοίρασαν µεταξύ τους τα λάφυρα, δίνοντας στον ∆ία την εξουσία στον αέρα και τον ουρανό, τη θάλασσα. Όλα τα υδάτινα σώµατα στον Ποσειδώνα, και τον κάτω κόσµο στον Άδη. Η γη, αφέθηκε ως κυριαρχία κοινή όλων των θεών. Έπειτα έκλεισαν τους Τιτάνες στα Τάρταρα…
Έτσι τελείωσε ένας µυθικός πόλεµος τότε, που δεν διαφέρει και πολύ από έναν πόλεµο της Αρχαιότητας -όπως θα δούµε παρακάτω- αλλά και από έναν πόλεµο που συµβαίνει σήµερα.
Ο ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Ο Τρωικός Πόλεµος -Μυθικός Πόλεµος βασισµένος σε πραγµατικά γεγονότα- ήταν µια σύρραξη 10 ετών, µε αντίπαλα στρατόπεδα τους ΑΧΑΙΟΥΣ (ή Αργείους ή ∆αναούς στον Όµηρο, όπως αποκαλούσε τους κατοίκους του Μυκηναϊκού Πολιτισµού), και τους ΤΡΩΕΣ.
Πραγµατοποιήθηκε κάτω από τα τείχη της Τροίας, αλλά και σε γειτονικές πόλεις που συµµαχούσαν µ’ αυτήν. Η κύρια αφορµή του πολέµου ήταν η αρπαγή της Ελένης, της συζύγου του βασιλιά της Σπάρτης Μενελάου, από τον πρίγκιπα της Τροίας Πάρη. Ο πόλεµος αυτός είναι ένα από τα κύρια γεγονότα της εποχής. Οι σηµαντικότερες πηγές του προέρχονται από τα Οµηρικά Έπη (Ιλιάδα και Οδύσσεια), και γενικότερα από την Ελληνική Μυθολογία, ώστε να µη γνωρίζουµε ποια στοιχεία ανταποκρίνονται στην πραγµατικότητα και ποια είναι απλά µύθος.
Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι ο ΤΡΩΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ -όπως και τα περισσότερα γεγονότα της Μυθολογίας που διαβάζουµε- ήταν ένα ιστορικό γεγονός που έλαβε χώρα τον 13ο ή τον 12ο αιώνα π.Χ, και ότι η Τροία βρισκόταν στην ασιατική πλευρά του Ελλησπόντου (∆αρδανέλια), και µόλις το 1870 ο Γερµανός Αρχαιολόγος Ερρίκος Σλήµαν, µετά από πολλές ανασκαφές, ανακάλυψε την µέχρι τότε µυθική πόλη Τροία!
Γράψαµε λίγα λόγια για δύο πολύ γνωστούς πολέµους της Μυθολογίας και της Ιστορίας µας, και βλέπουµε ότι τίποτα (σχεδόν) δεν άλλαξε, ούτε απαντήθηκε στα κρίσιµα ερωτήµατα που βασάνιζαν και τότε και τώρα την ανθρωπότητα, για την τραγική έννοια της λέξης «πόλεµος», και για τις οδυνηρές του συνέπειες. Αντίθετα µάλιστα βλέπουµε µε οργή και µε ντροπή ταυτόχρονα, πολλούς νέους και απρόβλεπτους πολέµους να «ξεπετάγονται» εκεί που δεν τους περιµένει κανείς, ανάµεσα σε χώρες, κράτη, πόλεις, γείτονες, ακόµα και σε συµµάχους… Λες και δεν φτάνει το αίµα των αθώων που ποτίζει αιώνες τώρα τον δρόµο που χάραξε ο πόλεµος… Λες και δεν βρέθηκε ακόµα εκείνη η πολύτιµη σφαίρα που θα στοχεύσει στο στήθος του πολέµου…
Προς το παρόν, «…δειλοί κι άβουλοι αντάµα, προσµένουµε το θάµα…» όπως είπε ο Κώστας Βάρναλης, θα προσµένουµε, διαβάζοντας αποφθέγµατα και φράσεις, που έγραψαν για τον πόλεµο κάποιοι σηµαντικοί άνθρωποι:
– «∆ιά την των χρηµάτων κτήσιν, πάντες οι πόλεµοι γίγνονται» (Πλάτων)
– «Στην ειρήνη, οι γιοι θάβουν τους πατεράδες τους. Στον πόλεµο οι πατεράδες θάβουν τους γιους τους» (Ηρόδοτος)
– «∆εν υπάρχει αξία στον πόλεµο, που να αξίζει το αίµα που κοστίζει» (Ντ. Αϊζενχάουερ)
– «Όλοι οι θεοί είναι νεκροί, εκτός από τον θεό του πολέµου» (Εldridge Cleaver)
– «∆εν υπήρξε ποτέ καλός πόλεµος, ή κακή ειρήνη» (Φραγκλίνος)
– «Ο πόλεµος είναι πόλεµος ανθρώπων. Η ειρήνη είναι πόλεµος ιδεών» (Βίκτωρ Ουγκώ)
– «∆εν ξέρω µε τι όπλα θα διεξαχθεί ο Τρίτος Παγκόσµιος Πόλεµος. Αλλά ο Τέταρτος, θα διεξαχθεί µε ρόπαλα και πέτρες» (Άλµπερτ Αϊνστάϊν)
– «Ο πόλεµος είναι λύκος, και µπορεί να ρθει και στο δικό σου κατώφλι» (Μπέρναρντ Σω).
