Λίγες εβδομάδες ζωής μετρά ο νέος πολιτικός σχηματισμός υπό της επωνυμία «Το Ποτάμι» και στον αλάνθαστο μπαχτσέ της νεοελληνικής δημοκρατίας δείχνει να φύτρωσε ακόμη ένα μπουμπούκι. Επικεφαλής της νέας πολιτικής κίνησης είναι ο γνωστός δημοσιογράφος Σταύρος Θεοδωράκης, που κέρδισε και κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον του τηλεοπτικού κοινού μέσα από τα ρεπορτάζ του, με τα οποία προσέγγισε με έναν μάλλον άγευστο τρόπο διάφορες αθέατες πτυχές του δημοσίου βίου.
Σε ανύποπτο -δήθεν- χρόνο, ο κύριος Θεοδωράκης αποφάσισε να αναστείλει την αξιόλογη δημοσιογραφική καριέρα του και να κάνει το μεγάλο άλμα στο χώρο της πολιτικής. Μαζί με μια παρέα φίλων και συνεργατών του, λοιπόν, ίδρυσε ένα καινούργιο κόμμα και του έδωσε τον ευφάνταστο τίτλο «Το Ποτάμι». Μας ζήτησε να βουτήξουμε σε αυτό και να συσπειρωθούμε ώστε να σχηματιστεί ένα ισχυρό ρεύμα, μήπως και εξέλθουμε από το κοινωνικοοικονομικό τέλμα. Ο μεταμοντέρνος τίτλος του κόμματος εξάπτει τη φαντασία. Πρόκειται για το ποτάμι της λαϊκής οργής που έρχεται επιτέλους να πνίξει τους διεφθαρμένους πολιτικάντηδες των διαφόρων αποχρώσεων; Είναι ένα ποτάμι ανερμάτιστης ελπίδας; Μήπως είναι το ποτάμι της λήθης, που χρειάζεται να έρθει για να ξεπλύνει τα ανομήματα των πολιτικών και των «κοινών θνητών»;
Δε μπορούμε ακόμη να ξέρουμε με βεβαιότητα. Κι όμως πέρασε κάποιος καιρός από την ίδρυση του κόμματος και τα χαϊδολογήματα του μιντιακού κατεστημένου σε ένα από τα πιο άξια και αγαπημένα τέκνα του άρχισαν σιγά-σιγά να κοπάζουν. Μπορούμε τώρα όλοι να κρίνουμε ψυχραιμότερα αυτό το νέο μόρφωμα.
Αλλά ακριβώς αυτή η «επίθεση αγάπης» από το σύνολο σχεδόν των ΜΜΕ είναι που θα πρέπει να μας κάνει επιφυλακτικούς. Αυτό είναι και το πρώτο πρόβλημα με το «Ποτάμι»: Είναι τόσο κατάφωρα συστημικό, που ουδείς νοήμων άνθρωπος θα επέλεγε να το ψηφίσει προκειμένου να πλήξει ή να εκδικηθεί το ημιθανές πολιτικό σύστημα. Φυσικά, σε τέτοιους χαλεπούς καιρούς, το αντισυστημικό προφίλ μπορεί εύκολα να χτίσει με στοχευμένα επικοινωνιακά τερτίπια και σε αυτά μοιάζει πράγματι να είναι ειδήμων ο ευφυής κύριος Θεοδωράκης. Ξεκινώντας από ένα γαργαλιστικό τίτλο για το φαίνεσθαι, ο αποπροσανατολισμένος ψηφοφόρος παρασύρεται και η ουσία μπορεί να περιμένει επ΄αόριστον…
Πάντως ο κύριος Θεοδωράκης οργάνωσε συνέντευξη Τύπου, όπου κλήθηκε να αναπτύξει τις θέσεις του νεοπαγούς κόμματος κατά τρόπο κατανοητό. Απέφυγε επιμελώς τις μεγαλοστομίες και την καθιερωμένη ξύλινη γλώσσα, κερδίζοντας έτσι την πρώτη μάχη των εντυπώσεων. Ωστόσο, δεν είπε απολύτως τίποτα το συγκεκριμένο. Αρκέστηκε σε μια χλιαρή καταγραφή ορισμένων παθογενειών της κοινωνίας και της οικονομίας χωρίς να τολμήσει να υποβάλει τεκμηριωμένες πολιτικές προτάσεις. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς, αφού η ίδια η ιδρυτική διακήρυξη του «Ποταμιού» θυμίζει ημερολόγιο, στο οποίο με μπόλικα δάκρυα σημειώνει τους προβληματισμούς και τις φαντασιώσεις του κάθε υπερσυναισθηματικό κοριτσόπουλο της εφηβικής ηλικίας. Ερωτευμένος, εξάλλου, ο κύριος Θεοδωράκης για το ιδεολογικό στίγμα του κόμματός του δήλωσε πως «δανειζόμαστε ιδέες από την Αριστερά αλλά και φιλελεύθερες ιδέες». Φοβούμενος μη τυχόν και τραυματίσει ανεπανόρθωτα τα ευαίσθητα ψευτοπροοδευτικά όντα των πιο ένθερμων υποστηρικτών του, ο συμπαθής δημοσιογράφος δεν βρήκε το θάρρος να πει πως δανείζεται ιδέες από την επάρατο Δεξιά παρά απλώς «φιλελεύθερες ιδέες». Έτσι, άθελά του και χωρίς καν να υιοθετεί την εμπρηστική ρητορική των άλλων καιροσκόπων, έφτασε να αναπαράγει την παρωχημένη διάκριση των παρατάξεων σε «προοδευτική» και «συντηρητική – φιλελεύθερη», όσο κι αν αυτή συνέτεινε στην κοινωνικοπολιτική παρακμή της χώρας μας.
Μια ακόμη παράμετρος που γεννά εύλογα ερωτηματικά είναι ο χρόνος εμφάνισης του «Ποταμού» στην πολιτική σκηνή. Γιατί τώρα; Αυτή την περίοδο, ο χώρος της Κεντροαριστεράς βιώνει έντονη εσωστρέφεια και ιδιαίτερη ρευστότητα. Το νεότευκτο κόμμα έκανε την εμφάνισή του όταν η «Πρωτοβουλία των 58» εξαϋλώθηκε, η πράσινη «Ελιά» κλαδεύτηκε προτού προλάβει να ριζώσει και η ΔΗΜΑΡ του κυρίου Κουβέλη άρχισε να κατευθύνεται γοργά προς την πόρτα εξόδου του Κοινοβουλίου. Πράγματι, σήμερα η Κεντροαριστερά είναι ακέφαλη, άνευρη και εν πολλοίς σμπαραλιασμένη. Μήπως αυτό το κενό προσδοκά και καλύψει ο κύριος Θεοδωράκης, που ειρήσθω εν παρόδω διατηρούσε ανέκαθεν στενές σχέσεις με τον πρώην πρωθυπουργό, Γιώργο Παπανδρέου;
Όλα τα παραπάνω θα μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητα από τον κάθε απονήρευτο Έλληνα ψηφοφόρο, που αγωνιωδώς ψάχνει κάπου να πιστέψει. Υπάρχει, όμως μια φράση – κλειδί που χρησιμοποίησε ο κύριος Θεοδωράκης και στην οποία αξίζει να σταθούμε: «Το Ποτάμι προχωρά όσο εσείς το στηρίζετε» είπε, δηλαδή με άλλα λόγια «ξεκινάμε και βλέπουμε». Εκ πρώτης όψεως, αυτή η τοποθέτηση μοιάζει να αντανακλά βαθιές δημοκρατικές ευαισθησίες, διότι πράγματι τα κόμματα δεν μπορούν παρά να στηρίζονται στην ελπίδα και στο όραμα της εκλογικής βάσης τους. Όμως, μια προσεκτικότερη ανάγνωση της ατάκας «Το Ποτάμι προχωρά όσο εσείς το στηρίζετε» αποκαλύπτει πόσο θολά είναι τα νερά του «Ποταμιού». Αυτή η πιασάρικη φράση του επικεφαλής του «Ποταμιού» αφενός μαρτυρά την απουσία στέρεου ιδεολογικού υπόβαθρου του κόμματος και την προχειρότητα του όλου εγχειρήματος, αφετέρου δείχνει πως ο κύριος Θεοδωράκης και οι συνεργάτες του δεν έχουν τη διάθεση να έρθουν σε πραγματική ρήξη με τη φαυλότητα του παρελθόντος και να συνεισφέρουν γόνιμα στο δημόσιο διάλογο.
Όπως και να΄χει, περισσότερα κόμματα σημαίνει περισσότερος πλουραλισμός και –υποτίθεται– υγιέστερη δημοκρατία. Με προκλητικά μεγάλη υποστήριξη από το χώρο των ΜΜΕ, το «Ποτάμι» μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από διάττοντας αστέρας του χιλιομπαλωμένου πολιτικού βίου της χώρας μας. Εν πάση περιπτώσει, αν ο κύριος Θεοδωράκης έχει ως χόμπι το ψάρεμα, μπορεί να ψαρέψει πέστροφες σε κάποιο όμορφο ποτάμι της ελληνικής υπαίθρου.
Ποιος ο λόγος να πιάσει χάννους ρίχνοντας δίχτυα στο αμήχανο εκλογικό σώμα;
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ – ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ
