Αυτό, που είπε ο Αριστοτέλης πως ο άνθρωπος εκ φύσεως είναι πολιτικό ζώο και έχει την ανάγκη της επικοινωνίας και των πληροφοριών, αποδεικνύεται αληθινό μέσα στους αιώνες. Άλλωστε η φράση των αρχαίων «Έστι τι καινόν;» (= υπάρχει τίποτε το νέο;) σηματοδοτεί τη μεγάλη έφεση του αρχαίου προς απόκτηση νέων γνώσεων. Η διέλευση του αρχαίου ανθρώπου το πρωί από την αγορά σ’ αυτό απέβλεπε, να επικοινωνήσει με το συνάνθρωπό του, να γνωρίσει τα νεώτερα και να πράξει «νεωτερίσαι» ανάλογα. Η επικοινωνία πλάταινε τον πνευματικό ορίζοντα, καλλιεργούσε το πνεύμα, συνεργαζόταν, πετύχαινε με το διάλογο να προωθήσει τις υποθέσεις του να συμφιλιώσει τα διεστώτα και τελικά να εξασφαλίσει εδραίωση της ιδέας της ειρήνης και της ομόνοιας ανάμεσά τους.
Σήμερα φυσικά άλλα μέσα προσφοράς επικοινωνίας μάς χαρίζουν γνώσεις. Κορωνίδα όλων αυτών των μέσων είναι όμως ο τύπος. Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ρήμα τύπτω (=χτυπώ), που σημαίνει αποτυπώνω, σταμπάρω. Ο τύπος σχετίζεται με την τυπογραφία. Όμως διαφοροποιείται στη χρησιμοποίησή του. Τυπογραφία σημαίνει τεχνική αναπαραγωγή με την καθιέρωση μελάνης του πιεστηρίου, ενώ με τον όρο τύπο το σύνολο των περιοδικών και των εφημερίδων. Σήμερα έγιναν νεωτερισμοί – επανάσταση στον τύπο. Παλαιότερα είχαμε τα εμπορικά καταστήματα νεωτερισμών – μόδας πρωτοποριακής. Τα ηλεκτρονικά μέσα τυπογραφικής παραγωγής εξουδετέρωσαν παλαιές χρονοβόρες κατασκευαστικές καταστάσεις.
Ο τύπος –βασικά ο ανεξάρτητος– αποτελεί σπουδαίο μέσο για την πνευματική και ηθική ανάπτυξη του λαού. Με την εφημερίδα, το περιοδικό και το βιβλίο συμβάλλει στην άνοδο της πνευματικής στάθμης του λαού και η σημασία του τύπου στη σύγχρονη κοινωνία είναι ουσιαστική και πολύπλευρη. Και δίκαια θεωρείται η τέταρτη εξουσία.
Ο ρόλος του τύπου σήμερα είναι πραγματικά: 1) ενημερωτικός, 2) ηθικοπνευματικός, 3) πολιτικός και 4) κοινωνικός. Η πληροφόρηση σε θέματα κοινωνικά συγκινεί την κοινή γνώμη. Μέσω των εφημερίδων κυρίως εκφράζει η κοινή γνώμη την ευαισθησία της και ζητεί τουλάχιστον για τα κοινωνικά πταίσματα την παραδειγματική τιμωρία των ενόχων.
Ο τύπος αντικατοπτρίζει το βασικό δείκτη της πολιτικής και πολιτιστικής στάθμης μιας χώρας και είναι προϋπόθεση για τη σωστή άσκηση του λειτουργικού ρόλου του. Μέσα απ’ αυτόν διασφαλίζεται η ελευθερία του λόγου των πολιτών.
Και ελευθερία του λόγου διασφαλιζόταν παλαιότερα, όταν οι Μαρουσιώτες ήρεμοι και νηφάλιοι και σε εποχές απέραντης πολιτικής ησυχίας αποδεικνύονταν σοφοί στο καφενείο του Αλημαλά, όταν έλεγαν τη γνώμη τους για την πολιτική κατάσταση, τους πρωθυπουργούς και τους υπουργούς των κομμάτων. Άκουγαν τα νέα από τις προ ολίγου αφιγμένες με το τρένο στο Μαρούσι εφημερίδες «Ακρόπολις», «Πρωία», «Ελεύθερον Μέλλον», «Ρωμιός» και άλλα έντυπα. Ένας, που ήξερε τις αράδες (= τα γράμματα) ήταν του σχολαρχείου, γραμματισμένος «διάβαζε και οι άλλοι άκουγαν», πίνοντας τον καφέ τους. Ιεροτελεστία πραγματική βασίλευε κατά την ανάγνωση. Μετά πήγαιναν στις δουλειές τους, ενώ το απόγευμα σχολίαζαν τα γεγονότα ήρεμα πάλι στο καφενείο.
Επεισόδια ελάχιστα συνέβαιναν. Μαρτυρείται ένα αιματηρό με όργανα της τάξεως του Μαζαράκη και ένα άλλο με οπαδούς του Μανιαδάκη. Το Μαρούσι κατά διαστήματα είχε εμπλακεί σε φατρίες Φιλελεύθερων – Βασιλικών.
Το ενδιαφέρον για νέα ήταν απέραντο. Το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και 20ού έκαναν την εμφάνισή τους στο Μαρούσι τοπικές εβδομαδιαίες και δεκαπενθήμερες εφημερίδες ή και περιοδικά ή δημοσίευαν ανταποκρίσεις από το Μαρούσι και την Κηφισιά (π.χ. εφημερίδα «Αστήρ Αθηναϊκός» (1896). Διακεκριμένοι δημοσιογράφοι κατέφθαναν στο Μαρούσι και δημιουργούσαν στέκια πνευματικών ανθρώπων. Στο Κρυστάλ, στο Σανγκριλά, στου Πενθερουδάκη, στο Τουσκουλούμ. Ο Γιολδάσης με την εφημερίδα του «Αστραπή» (1902). Οι Ταγκόπουλοι Δημήτρης (πατήρ) και Πάνος (υιός) με το περιοδικό «Νουμάς».
Αργότερα το πνευματικό ενδιαφέρον τονώθηκε στο Μαρούσι με έκδοση πολλών άλλων εφημερίδων. Σημειώνουμε τους τίτλους των.
Χρονικά Αμαρουσίου (1955). 15νθήμερη τοπική εφημερίδα. Συντάκτης: Ιωάννης – Στέλιος Πυλιώτης.
Αμαρυσία (1965) Ιδιοκτήτης Διευθυντής Ανδρέας Ζαγκλής. 15νθήμερη αρχικά, έπειτα εβδομαδιαία και καθημερινή πολιτική εφημερίδα Αμαρουσίου και Βορείων Προαστίων. Διαδοχή: Χρήστος Ανδρ. Ζαγκλής.
Πρόοδος του Αμαρουσίου (1981). Μηνιαίο όργανο Εξωραϊστικού Συλλόγου Αμαρουσίου. Συντασσόταν από επιτροπή.
Φωνή του Αμαρουσίου (1982). Μηνιαία ανεξάρτητη τοπική εφημερίδα. Ιδιοκτήτης – Διευθυντής Βασ. Μπέτσος.
Το Μαρούσι μας (1983) πολυγραφημένη έκδοση.
Ενήμερος του Αμαρουσίου (1986) 15νθήμερο πολιτικό περιοδικό. Εκδότης Διευθυντής Γιώργος Ρεκουνιώτης (ομοίως και ως «Ενημερωτική» Εφημερίς).
Το λεκανοπέδιο (1987) εκδότης Αλέξης Κακλαμάνος.
Μαρουσιώτικα και άλλα (1990) εβδομαδιαία πολιτική εφημερίδα. Διευθυντής Α. Ραγκούσης.
Ταχυδρόμος Αμαρουσίου (1991).
Αθμόνιον Βήμα (1993) εβδομαδιαία τοπική εφημερίδα Αμαρουσίου, Πεντέλης, Πεύκης κλπ. Εκδότης Διευθυντής Θεόδωρος Ζέρβας. Διαδοχή: Σοφία Σολοπούλου – Ζέρβα.
Κασταλία (2000) εκδότης Κων. Δραγάτης.
Ερμής κ.ά. εφήμερες εκδόσεις.
Αλλά δε μπορούμε να αγνοήσουμε και τη μηνιαία εφημερίδα «Τα νέα του Ζούμπερι» του επίνειου του Αμαρουσίου, που κυκλοφόρησε από το 1982 και δεκαετία μετά, με συντάκτη τον Κ. Γεωργίου, τον θαυμάσιο κοινωνικό και πρωτοπόρο σε νεωτερισμούς αείμνηστο άνδρα του έξοχου θαλάσσιου θερέτρου της πόλης μας.
Κατά καιρούς -και ιδιαίτερα σε περιόδους εκλογών- τα έντυπα αυτά είχαν πολλαπλές εκδόσεις. Μερικά από αυτά σταμάτησαν από χρόνια να εκδίδονται. Άλλα έδωσαν μάχη με το χρόνο και νίκησαν. Σήμερα η αρχαιότερη εφημερίδα του Αμαρουσίου είναι η «Αμαρυσία». Συμπληρώνει πενήντα χρόνια ζωής και αποτελεί κόσμημα της πόλης μας και ελεύθερο βήμα κατάθεσης απόψεων. Ακούγεται η φωνή της πόλης από όλες τις πλευρές της. Ακολουθεί το «Αθμόνιον Βήμα» (21ο έτος έκδοσης), με το μεγάλο κερδοφόρο μήνυμα ότι ο «τοπικός τύπος πρέπει να ενώνει και όχι να χωρίζει».
Πολλές από τις διάφορες εκδόσεις υπήρχαν στο αρχείο μου, άλλες όμως απολέστηκαν εξαιτίας των πολλαπλών ανά την χώρα – στρόβιλων μετακινήσεών μου. Και από τη θέση αυτή παρακαλώ τους εκδότες εφημερίδων του Μαρουσιού να αποστέλλουν και ένα έντυπο στη Βορέειο Βιβλιοθήκη για το αρχείο εφημερίδων, που εκδίδονται, να εισάγονται εκεί. Οι ερανιστές της τοπικής ιστορίας μας πολλά θα ωφεληθούν, αν τις ερευνήσουν και θα παράσχουν μεγάλο κέρδος στους αναγνώστες. Και να μην είναι μονομερείς στις απόψεις τους.
Αλλά και ο περιοδικός τύπος δεν υστέρησε. Εκδόθηκε ως τριμηνιαίο φυσιολατρικό περιοδικό από τον Εκδρομικό και Περιηγητικό Όμιλο Αμαρουσίου μέλους της Ο.Ε.Σ.Ε. το περιοδικό «Αμαρυσία» (1963) με Διευθυντή τον Γ. Κατσάκο, τον αλησμόνητο παρισινής ευγενείας και ανθρωπιάς έξοχο άνδρα, και το πολύ επιμελημένο «Οδός Θέμιδος» (Λεωφόρος Θέμιδος – Πάροδος Θέμιδος 2012 κε) που εξέδωκε η γεμάτη αγάπη για το Μαρούσι κ. Θέμις Μαυραντή, για το ανεξάντλητο μεταλλείο των πρωτογενών γνώσεών της.
Αλλά και η πολυαγαπημένη πολυγραφημένη μαθητική των ΧΜΟ εφημερίδα από μαθητές και μαθήτριες του 1ου Γυμνασίου (1963) «Ηλιαχτίδα» εμφανίστηκε φροντισμένη.
Βλέπετε η αγάπη για το Μαρούσι είναι μια απέραντη αγκαλιά και ο πόθος να γράφει κανείς γι αυτό είναι πηγαία αδάμαστος.
