Γράφει ο
Νίκος Καρούσος
Πολιτικός Μηχανικός
Η ιστορία δεν θα είναι ποτέ αντικειμενική. Ως θεωρητική επιστήμη, η ιστορία θα υποκύπτει πάντοτε στην υποκειμενικότητα των ερευνητών και των πηγών της. Η αντίληψη του ιστορικού ερευνητή, όσο αποστασιοποιημένος και αν θέλει να είναι από τα γεγονότα που μελετά, θα είναι πάντα συνδεδεμένη με τα βιώματα και τις εμπειρίες του. Η ιστορία είναι πάντα μια ερμηνεία του παρελθόντος, επηρεασμένη από την οπτική γωνία, τις προκαταλήψεις και τις επιλογές του ιστορικού, καθώς και από τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής του.
Σε μια αναδρομή στα ιστορικά γεγονότα της προδοσίας της Κύπρου, παραθέτω κάποιες πηγές που κατά τη γνώμη μου διαφωτίζουν πολλές πλευρές του ζητήματος, και μάλιστα από διαφορετικές οπτικές. Στόχος μου είναι, να προβληματίσω τους αναγνώστες που θέλουν να υποβληθούν στον κόπο να μάθουν τι συνέβη την περίοδο εκείνη, αφού ο φάκελος της Κύπρου, 51 χρόνια μετά, παραμένει ερμητικά κλειστός.
1. Ο έγκριτος δημοσιογράφος Αλέξης Παπαχελάς στο βιβλίο του «ΕΝΑ ΣΚΟΤΕΙΝΟ ΔΩΜΑΤΙΟ», διερευνά την περίοδο 1967-1974, αλλά δεν υπεισέρχεται στην προηγούμενη κρίσιμη περίοδο, που οδήγησε στα γεγονότα που ακολούθησαν. Περιλαμβάνει ένα μικρό απόσπασμα από την συνέντευξη που πήρε από τον στρατηγό Γεώργιο Καρούσο.
Ο Καρούσος διαδέχτηκε τον Γρίβα στην αρχηγία της ΕΟΚΑ Β μετά τον θάνατό του, και παρέμεινε σε αυτήν για μικρό χρονικό διάστημα. Αποχώρησε, όταν διαπίστωσε ότι δεν ήταν σε θέση να την ελέγξει, αφού στις τάξεις της είχαν εισέλθει άνθρωποι της χούντας των Αθηνών. Ο Αλ. Παπαχελάς, έμπειρος δημοσιογράφος, στη συνέντευξη αυτή θα του έκανε ασφαλώς πολλές ερωτήσεις και μπορούμε να υποθέσουμε πως θα πήρε απαντήσεις και για πολλά άλλα «καυτά» ζητήματα, που θα είχαν ενδιαφέρον για την Ιστορία και για τους αναγνώστες. Γιατί άραγε δεν περιέλαβε κάποια από αυτά, έστω και ακροθιγώς στο βιβλίο του;
2. Ο καθηγητής και ιστορικός Βασίλης Φούσκας στο βιβλίο του «ΤΟ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ» αναφέρει το απόσπασμα από το βιβλίο του Παπαχελά που αναφέρεται στον στρατηγό Γ. Καρούσο. Το βιβλίο του Βασίλη Φούσκα πραγματεύεται το όλο θέμα διαχρονικά, επισημαίνοντας τα σφάλματα των πολιτικών ηγεσιών Ελλάδος και Κύπρου, που οι εξελίξεις οδήγησαν στην τραγωδία και την τουρκική εισβολή.
3. Πολύ σωστά ο Βασίλης Φούσκας αναδεικνύει τις ευθύνες των Κωνσταντίνου Καραμανλή και Ευάγγελου Αβέρωφ, που πιστοί στο ΝΑΤΟικό δόγμα, έθεσαν τα εθνικά συμφέροντα κάτω από τα συμμαχικά. Είναι εντυπωσιακό πως η χούντα και ο Παπαδόπουλος ακολούθησαν την ίδια γραμμή, με εξαίρεση τον ολιγοφρενή Ιωαννίδη που δεν αντελήφθη πού τον οδηγούσαν.
4. Ο Βασίλης Φούσκας στην εισαγωγή του βιβλίου του, διευκρινίζει πως αυτό είναι ένα μικρό ξεχωριστό πόνημα από μια μεγάλη έρευνα για την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, που ετοίμασε για αγγλικό εκδοτικό οίκο. Αυτός ίσως, είναι ο λόγος που δεν υπεισέρχεται στα γεγονότα της 20ής Δεκεμβρίου 1963, στη δημιουργία θυλάκων, στον καθορισμό πράσινων γραμμών, στη συγκρότηση εθνικής φρουράς και στις επιχειρήσεις Τυλληρίας.
5. Το Περιοδικό ΕΛΛΟΠΙΑ είχε δημοσιεύσει στα τεύχη 38-42, την περίοδο 1998-1999, μια συνέντευξη σε συνέχειες του στρατηγού ε.α. Γεωργίου Καρούσου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, καλύπτει μεταξύ των άλλων και την περίοδο 1963-64, κάνει μια διαχρονική επισκόπηση του προβλήματος και τέλος κάνει μια ανάλυση των γεγονότων και κάποιες εκτιμήσεις για το μέλλον.
6. Ενδιαφέροντα στοιχεία έχουν οι δημοσιεύσεις της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ, με το οποίο τότε συνεργαζόταν ο Αλέξης Παπαχελάς, όταν με αφορμή δικό του άρθρο https://www.tovima.gr/2008/11/24/politics/i-eoka-b-ithele-na-skotwsei-ton-kisingker/, παρενέβησαν με γράμματα προς την εφημερίδα:
• ο Γεώργιος Καρούσος https://www.tovima.gr/2008/11/24/politics/i-eoka-b-o-kisingker-kai-i-ekthesi-tis-cia/,
• ο Πάτροκλος Σταύρου https://www.tovima.gr/2008/11/24/archive/o-makarios-o-gribas-kai-i-tragwdia-tis-kyproy/ και
• ο στρατηγός Γεώργιος Τσουμής, που είχε υπηρετήσει επί πολλά έτη ως Αξιωματικός Πληροφοριών στη Μεγαλόνησο (στο κλιμάκιο της ΚΥΠ στην Κύπρο) του οποίου το κείμενο αποτελεί ουσιαστική μαρτυρία για το δράμα της Κύπρου, https://www.tovima.gr/2008/11/24/opinions/epistoles-pros-to-bima-175/ και https://geopolitico.gr/2009/07/15-65/.
Είναι φανερό ότι ο Αλέξης Παπαχελάς γνωρίζει περισσότερα από όσα κατά καιρούς έχει δημοσιοποιήσει στα βιβλία του, στις εφημερίδες και στα ντοκιμαντέρ που έχει γυρίσει για την Κύπρο.
7. Ενδιαφέρον επίσης είναι το άρθρο του geopolitico «Αποκαλύψεις για το ρόλο της ΕΟΚΑ Β’ στο προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου» https://geopolitico.gr/2009/07/15-65/
8. Η ομιλία του Μακαρίου στον ΟΗΕ στις 19/7/1974, που θεωρείται αμφιλεγόμενη, σε πολύ κακή μετάφραση. https://m.youtube.com/watch?v=kc_ Jy4SqBTQ&fbclid=IwQ0xDSwLkPhlleHRuA2FlbQIxMQABHkf5jUQBGLvEJ9TGedWrWtl0AKnZEndSdClmBTw9Rm-1MWqn7Ng4thee4JAf_aem_2YxNddVTiM5WpET69HbNuw&d=n
Όταν ανοίξει ο Φάκελος της Κύπρου από την Ελληνική Βουλή και δημοσιευτούν τα αρχεία των εμπλεκόμενων μερών, θα αποκαλυφθούν πολλά άγνωστα στοιχεία. Τότε θα υπάρξει μια πληρέστερη καταγραφή των ιστορικών γεγονότων, θα φωτιστούν άγνωστες πτυχές και θα είναι δυνατός ένας καταμερισμός ευθυνών για τους πρωταγωνιστές εκείνης της περιόδου.
Καλό είναι να ενθυμούμαστε πάντα τι γράφει Θουκυδίδης στις «Ιστορίες»: «Διότι οι άνθρωποι αποδέχονται εξ ίσου αβασανίστως όσα εξ ακοής μανθάνουν περί των παρελθόντων πραγμάτων, και όταν ακόμη αναφέρονται εις την ιδικήν των χώραν… Τόσον απρόθυμοι είναι οι περισσότεροι άνθρωποι να υποβάλλονται εις κόπον προς αναζήτησιν της αληθείας και τρέπονται μάλλον προς ό,τι ευρίσκουν έτοιμον». (μετάφραση Ελ. Βενιζέλου).
