Στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελίδης» της Θεσσαλονίκης από τις 14 έως και τις 16 Οκτωβρίου πραγματοποίησε ομιλία – εισήγηση για θέματα Πολιτικής Προστασίας ο πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας και αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και πρόεδρος του ΣΠΑΠ Βλάσσης Σιώμος.
Στην τοποθέτηση του ο Βλάσσης Σιώμος αναφέρθηκε στην Μελέτη για την δημιουργία μηχανισμού άμεσης απόκρισης της ΚΕΔΕ για τη διαχείριση κινδύνων, καταστροφών και κρίσεων και έκανε σύντομο απολογισμό των δράσεων της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας της ΚΕΔΕ.
Μεταξύ των άλλων ανάφερε για τις δράσεις της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας:
«Η ΚΕΔΕ και η Επιτροπή μας, η Επιτροπή Πολιτικής Προστασίας όλη αυτή τη δύσκολη περίοδο της covid 19 και λειτουργώντας ταυτόχρονα στη δίνη γεγονότων, φυσικών καταστροφών βρέθηκε κοντά στους φορείς της αυτοδιοίκησης μέσα από διαδικτυακές συνεδριάσεις , συσκέψεις και συνεργασίες όπως αυτή με την Ελληνογερμανική Συνέλευση και τη Παγκόσμια Τράπεζα, διαμόρφωσε θέσεις και προτάσεις με στόχο την θεσμική ενίσχυση και την επιχειρησιακή ικανότητα των Δήμων της χώρας στα ζητήματα της πολιτικής προστασίας.
Παρακολουθήσαμε όλες τις περιφερειακές διασκέψεις που οργάνωσε τη ΚΕΔΕ, καταγράψαμε και κωδικοποιήσαμε ζητήματα και προτάσεις που έθεσαν οι Δήμοι απ’ όλη την Ελλάδα. Ενδεικτικά ν’ αναφέρω ζητήματα που έχουν να κάνουν με τους καθαρισμούς των ρεμάτων, τη διαχείριση του αστικού πρασίνου και την εμπλοκή των Δασαρχείων, τα εγκαταλελειμμένα κτήρια και τη τραγική εμπειρία στο σεισμό της Σάμου. Μαζί με ζητήματα που προέκυψαν από τη κακοκαιρία με τη κωδική ονομασία ‘’Μήδεια’’ και το θέμα των εναέριων δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και άλλα.
Τα θέματα της οργάνωσης των μηχανισμών πολιτικής προστασίας, οι αρμοδιότητες, οι πόροι, τα έξυπνα συστήματα, ο εξοπλισμός, τα πρωτόκολλα ενεργειών και συνεργασίας μεταξύ όλων των επιπέδων της διοίκησης αποτέλεσαν πεδία διαλόγου και διαμόρφωσης της πρότασής μας στα πλαίσια της σχεδιαζόμενης διοικητικής μεταρρύθμισης.
Παρά το γεγονός ότι είχαμε μια θεμελιακή αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της πολιτικής προστασίας με το Νόμο 4662/2020 η έναρξη εφαρμογής του Νόμου αυτού συνέπεσε με την έναρξη της πανδημίας με αποτέλεσμα πολλές διατάξεις να ανασταλούν ή να μετατεθεί χρονικά η εφαρμογή τους μέσω των ΠΝΠ που ρύθμιζαν επείγοντα ζητήματα αντιμετώπισης της Covid-19.
Με βάση αυτά τα δεδομένα και το γεγονός ότι στο επόμενο διάστημα σταδιακά επιστρέφουμε σε μια κανονικότητα είναι η ώρα να περάσουμε στο επίπεδο ουσιαστικού εκσυγχρονισμού και εφαρμογής ενός νέου και αποτελεσματικού συστήματος πολιτικής προστασίας.
Και για να γίνει αυτό θα πρέπει να κινηθούμε σε δύο ουσιώδεις κατευθύνσεις και επίπεδα:
-Στο θεσμικό: Με βάση το Νόμο 4662/2020 να συμπληρωθούν και επιλυθούν επιμέρους ζητήματα που έχουν εντοπιστεί αλλά και όσα προέκυψαν μέσα από τη διαχείριση της πανδημίας και τα οποία στα πλαίσια μιας πολυεπίπεδης διακυβέρνησης θα πρέπει να πάρουν το χαρακτήρα ρύθμισης.
Εκτιμούμε ότι σήμερα δεν απαιτείται ένα νέο κανονιστικό πλαίσιο με πρόσθετες αρμοδιότητες εξειδικευμένου χαρακτήρα, αλλά η συμπλήρωση του ισχύοντος εκεί που παρουσιάζεται σύγχυση ή επικάλυψη αρμοδιοτήτων και ταυτόχρονα η διεύρυνση του ρόλου των ΟΤΑ στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της δημόσιας πολιτικής Πολιτικής Προστασίας, η δημιουργία ισχυρών τοπικών δομών και μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας και η διασφάλιση της χρηματοδότησής τους που θα ενισχύσει την επιχειρησιακή τους ικανότητα για την άσκηση του ρόλου αυτού.
-Στο επιχειρησιακό: με την εκπόνηση και εφαρμογή ενός τριετούς Επιχειρησιακού Σχεδίου Συλλογικής Υποστήριξης των Φορέων του Συστήματος Διακυβέρνησης της δημόσιας πολιτικής προστασίας για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης.
Το Εθνικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας
Το τριετές Εθνικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας είναι απολύτως αναγκαίο να περιλαμβάνει τα ακόλουθα έργα και δράσεις όπως:
-Την εκτίμηση πλημμυρικού κινδύνου που θα περιλαμβάνει τον προσδιορισμό και την οριοθέτηση των περιοχών που κινδυνεύουν με διαβάθμιση του κινδύνου.
-Την κατασκευή κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων και καθαρισμός των κοιτών των υδατορεμάτων
-Το προσεισμικό έλεγχο και αντισεισμική ενίσχυση όλων των δημοτικών κτιρίων , δημοσίων κτιρίων και των κτιρίων που χρησιμοποιούν οι δημόσιες υπηρεσίες ανεξάρτητα του ιδιοκτησιακού τους καθεστώτος.
-Τη συντήρηση του οδικού δικτύου και των γεφυρών και γενικότερα όλων των Κρίσιμων Υποδομών της χώρας, όπως αυτές ορίζονται με την Κοινοτική Οδηγία 2008/114/ΕΚ του Συμβουλίου της 08-12-2008, που ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με το Π.Δ. 39/2011.
-Τη συσχέτιση γεωπεριβαλλοντικών, υδρογραφικών, υδρολογικών, υδρογεωλογικών, μορφολογικών δεδομένων και δεδομένων βλάστησης, κρίσιμων υποδομών και ανάγλυφου για την ανάλυση του σχεδιασμού δράσεων πρόληψης στα πλαίσια της πυροπροστασίας
-Το σχεδιασμό από τη ΚΕΔΕ και τα συναρμόδια Υπουργεία Εσωτερικών, Υποδομών και Μεταφορών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού και Αθλητισμού ενός ειδικού προγράμματος καταγραφής, κτιριολογικού ελέγχου και χρηματοδότησης των απαιτούμενων παρεμβάσεων για τα ετοιμόρροπα και εγκαταλελειμμένα κτήρια σε όλη τη χώρα που αποτελούν πηγή κινδύνου, εστίες ρύπανσης ή στη καλύτερη των περιπτώσεων επιβαρύνουν αισθητικά ολόκληρες περιοχές στα αστικά κυρίως κέντρα.
-Το σχεδιασμό δράσεων για την πρόληψη δασικών πυρκαγιών, και σύσταση τρόπων επέμβασης προσαρμοσμένων στα δεδομένα και στις συνθήκες της κάθε περιοχής με παράλληλη οργάνωση των σχεδίων ασφαλούς εκκένωσης και απομάκρυνσης πολιτών
-Τη δημιουργία μηχανισμού άμεσης παρέμβασης για την αποκατάσταση ζημιών από πλημμυρικά φαινόμενα αλλά και αντιμετώπισης άλλων έκτακτων καιρικών φαινομένων όπως της αντιμετώπισης των χιονοπτώσεων και του παγετού.
-Τη δημιουργία σε όλο τον ελλαδικό χώρο ενός GIS , στο οποίο θα αποτυπώνονται οι εγκαταστάσεις για πιθανά τεχνολογικά ατυχήματα που εμπίπτουν στην Οδηγία SEVESO .Στις περιοχές των Δήμων που φιλοξενούνται εγκαταστάσεις ικανές να προκαλέσουν Τεχνολογικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης απαιτείται ο σχεδιασμός μέτρων πρόληψης του κινδύνου αυτού.
-Την εξειδίκευση εφαρμογών Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) που μπορούν να συμβάλλουν στην έγκαιρη ειδοποίηση και τη πρόληψη κινδύνου και μάλιστα ανά κατηγορία κινδύνου .
-Τη δημιουργία ενός εγχειριδίου για το Σχεδιασμό και τη Διεξαγωγή Ασκήσεων Πολιτικής Προστασίας κατά κατηγορία κινδύνου που θ’ απευθύνεται σε όλο το προσωπικό των επιχειρησιακά εμπλεκομένων φορέων σε δράσεις πολιτικής προστασίας.
-Την εφαρμογή σχεδίου εκπαίδευσης του κοινού , ειδικών πληθυσμιακών ομάδων καθώς και των στελεχών των Δήμων για την αντιμετώπιση κινδύνου από φυσικές, τεχνολογικές ή και άλλες καταστροφές με βάση τις προαναφερόμενες κατηγορίες κινδύνου.
Εκτιμούμε ότι το τριετές Εθνικό Σχέδιο Πολιτικής Προστασίας θα μπορέσει να χρηματοδοτηθεί από τα Αναπτυξιακά Προγράμματα και τα λοιπά χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης προγραμματικής περιόδου (ΕΣΠΑ 2021–2027, Ταμείο Ανάκαμψης, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021–2025, Πράσινο Ταμείο κλπ).
Και αν αυτά αποτελούν αναγκαίες και ικανές δράσεις για την ενίσχυση της πρόληψης και τη καλύτερη οργάνωση σε τοπικό επίπεδο θεωρούμε ότι ο μηχανισμός άμεσης απόκρισης της ΚΕΔΕ για τη διαχείριση κινδύνων, καταστροφών και κρίσεων που σήμερα συζητάμε αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για να μπορέσει αυτός ο σχεδιασμός να έχει απόκριση και ταυτόχρονα να ενεργοποιήσει, συντονίσει και να παράσχει ουσιαστική τεχνική βοήθεια στις δομές και τους μηχανισμούς των Δήμων στο συν καταστροφικό και στο μετακαταστροφικό στάδιο.
Θεωρούμε ότι το ιδιαίτερα φιλόδοξο και καινοτόμο αυτό εγχείρημα για να πετύχει θα πρέπει να προετοιμαστεί και να αναπτυχθεί αφού προηγηθεί :
1ο) Η αποσαφήνιση σε κάθε κατεύθυνση του διακριτού και υποστηρικτικού προς
τους ΟΤΑ ρόλου δίχως παρερμηνείες ή λαθεμένες προσδοκίες
2ο) Η καταγραφή και δικτύωση όλων των εμπλεκόμενων σε τοπικό επίπεδο δομών, μηχανισμών, αρμόδιων αντιδημάρχων πολιτικής προστασίας και των υπηρεσιακών μονάδων της πολιτικής προστασίας όπου τουλάχιστον υπάρχουν
3ο ) Η κατάλληλη εκπαίδευση αυτού του δυναμικού και η διάχυση της πληροφόρησης τουλάχιστον στο σύνολο και εντός των φορέων της αυτοδιοίκησης
4ο) Η δημιουργία σταθερών και κοινά αποδεκτών κανόνων λειτουργίας του, καθορισμού προτεραιοτήτων, χρόνου παρέμβασης μέσα από πρωτόκολλα δομημένων ενεργειών
5ο) Η πλήρης αξιοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών και των εφαρμογών ΤΠΕ για την επιτάχυνση των υποστηρικτικών ενεργειών αλλά και την απομακρυσμένη τεχνική βοήθεια όπου αυτό επιβάλλεται από ειδικές συνθήκες.
Με αυτές τις σκέψεις αγκαλιάζουμε αυτή τη πολλά υποσχόμενη και καινοτόμα πρωτοβουλία και είμαστε έτοιμοι ως Επιτροπή Πολιτικής Προστασίας να τη στηρίξουμε, να την ανατροφοδοτήσουμε με δεδομένα, μέσα από τη διάγνωση αναγκών και προτάσεις που καταθέτουν στη ΚΕΔΕ και στην επιτροπή μας οι φορείς της αυτοδιοίκησης ιδίως μετά την εμφάνιση ενός καταστροφικού φαινομένου ή μιας κρίσης.
Στόχος μας είναι να προτείνουμε και να δούμε να υλοποιούνται στη πράξη λύσεις ξεκάθαρες λειτουργικές αλλά και βιώσιμες, λύσεις που θα δίνουν στο συντομότερο δυνατό χρόνο αποτελέσματα και ανακούφιση των πληγεισών περιοχών.
Παρεμβάσεις που θ’ αποτρέπουν κάθε είδους διοικητική και γραφειοκρατική εμπλοκή και θα ενισχύουν την επιχειρησιακή μας ικανότητα στη διαχείριση του κάθε κινδύνου και των επιπτώσεων τους στις τοπικές κοινωνίες».
