Α) Κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των Περιφερειών
Τα τελευταία 30 χρόνια έγιναν σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της ενδυνάμωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο «Καλλικράτης» σηματοδότησε το ξεπέρασμα χρόνιων αναστολών της εκτελεστικής εξουσίας και επέτρεψε τελικά το θετικό βήμα της διοίκησης των τοπικών υποθέσεων από την αιρετή Περιφέρεια αν και παραμένει ζητούμενο η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, δηλαδή η ισχυροποίηση του θεσμού.
Η αποτελεσματική άσκηση πολιτικής έχει ως προϋπόθεση τη βαθιά γνώση. Στην Περιφέρεια τη γνώση για τις τοπικές ανάγκες, αλλά και τη δημοκρατική νομιμοποίηση για τη λήψη των αποφάσεων, την έχει το συλλογικό πολιτικό όργανο που δεν μπορεί να είναι άλλο από ένα ισχυρό Περιφερειακό Συμβούλιο, που έχει κατακτήσει την περιφερειακή συναντίληψη και την περιφερειακή συνείδηση του χώρου αναφοράς του.
Ο ρόλος της Περιφέρειας στο χωροταξικό σχεδιασμό και τον αναπτυξιακό προγραμματισμό και η δυνατότητα έκδοσης κανονιστικών πράξεων εξειδίκευσης και εφαρμογής της νομοθεσίας που αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι μόνο αυτονόητος αλλά επιβάλλεται σήμερα πολύ περισσότερο μέσα στην οικονομική κρίση.
Για να γίνει αυτό η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας ζητά διεύρυνση του ρόλου των Περιφερειών στο σχεδιασμό και την εφαρμογή των συγχρηματοδοτούμενων επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 2014-2020.
Β) Θεσμική ολοκλήρωση του ρόλου των Περιφερειών στον αναπτυξιακό προγραμματισμό και τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις
Η χώρα μας βρίσκεται για πέμπτη χρονιά σε κατάσταση ύφεσης. Αυτό προκαλεί τεράστια οικονομική και κοινωνική κρίση. Αποκορύφωμα η στρατιά του 1.500.000 ανέργων, με την παρουσία στον πυρήνα της ανεργίας του 60% των νέων ανθρώπων.
Είναι πλέον φανερό σ’ όλους πως η συνέχιση της περιοριστικής πολιτικής με τη συνεχή μείωση των εισοδημάτων και την υπερφορολόγηση, όχι μόνο δεν δίνει διέξοδο αλλά ενισχύει την ύφεση και την ανεργία.
Διατυπώνεται από όλους πως η μόνη διέξοδος είναι μία νέα αναπτυξιακή διαδικασία για την οικονομία. Παρ΄όλο που αυτή η διαπίστωση υπογραμμίζεται από όλους τους πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, εσχάτως και από μέρος των πιστωτών μας, τίποτα ουσιαστικό και συγκεκριμένο δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια.
Διαπιστώνεται δε και συμφωνία των πολιτικών και κοινωνικών φορέων και σ’ άλλα κεντρικά θέματα που αφορούν μία νέα αναπτυξιακή πορεία για την οικονομία, όπως η επένδυση στην πρωτογενή παραγωγή, η εξωστρέφεια, η επένδυση στην καινοτομία, η συμβολή επί τέλους των τραπεζών, η αξιοποίηση κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις της δημόσιας περιουσίας, οι ριζικές αλλαγές στις αναπτυξιακές δομές που ενισχύουν την γραφειοκρατία.
Το ότι παραμένουν διαφωνίες μικρότερες ή και μεγαλύτερες δεν σημαίνει πως πρέπει να αποστούμε της προσπάθειας ευρύτερης συνεννόησης για την αναστροφή της δυσάρεστης κατάστασης που βιώνει η χώρα. Αντίθετα η ανάδειξη και των διαφωνιών καθιστούν τον διάλογο και την προσπάθεια συνεννόησης ακόμα πιο ουσιαστική και αναγκαία.
Η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση αποτελεί κατά τη γνώμη μας ζωτικό χώρο ανάπτυξης αυτού του διαλόγου και των πρωτοβουλιών. Παρά την εξαφάνιση από το Κεντρικό Κράτος κρίσιμων πόρων, αποτελεί ακόμα και σήμερα βασικό εργαλείο ανάπτυξης.
Χρειαζόμαστε ένα περιφερειακό πρόγραμμα ανασυγκρότησης και ανάπτυξης, που θα αξιοποιεί το σύνολο των διαθέσιμων πόρων που υπάρχουν σε κάθε περιφέρεια.
Ζητούμε την συγκρότηση ολοκληρωμένων πολυτομεακών και πολύ-ταμειακών περιφερειακών προγραμμάτων με την ενσωμάτωση στα ΠΕΠ των χρηματοδοτήσεων του Αγροτικού Τομέα, του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής ώστε να κατευθυνθούν οι πόροι της νέας προγραμματικής περιόδου στις Περιφέρειες και παράλληλα τον περιορισμό της παρέμβασης των κεντρικών – τομεακών προγραμμάτων που θα αφορούν αμιγώς παρεμβάσεις εθνικού ενδιαφέροντος.
Κάθε Περιφέρεια να έχει ένα δικό της πρόγραμμα που να το διαχειρίζεται σε περιφερειακό επίπεδο, να γίνονται τα προγράμματα που πράγματι αφορούν τις Περιφέρειες και να μην επιχειρούν τα Υπουργεία να τις υποκαθιστούν και τα προγράμματα να είναι πολυταμειακά και πολυτομεακά, έτσι ώστε η προσπάθεια για την ανάπτυξη να είναι συγκροτημένη και σφαιρική.
Θέλουμε να καταστεί σαφές με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, ότι πρέπει να υποστηριχθεί η διαδικασία εφαρμογής των όρων των νέων Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την πολυταμειακότητα των υπό κατάρτιση νέων Επιχειρησιακών Προγραμμάτων.
Άλλωστε ένα χρήσιμο συμπέρασμα της ανάλυσης των επιπτώσεων της κρίσης στον ευρωπαϊκό χώρο, είναι ότι ο συγκεντρωτισμός επιβάρυνε τις συνέπειες, ενώ η αποκεντρωμένη λειτουργία σε χώρες όπως οι σκανδιναβικές βοήθησε στην άμβλυνση των συνεπειών.
Στόχος αυτών των αλλαγών είναι η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια και η ριζική αναστροφή του κλίματος.
Όσο οι υποτιθέμενες αλλαγές αποτελούν εμπνεύσεις και χειρισμούς της Κεντρικής Κυβέρνησης, δεν θα φέρουν κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, όπως δεν έχουν φέρει μέχρι σήμερα.
Οι δεκάδες αναπτυξιακοί νόμοι που έχουν ψηφιστεί τις τελευταίες δεκαετίες, μάλλον έχουν δημιουργήσει την στρέβλωση στο μοντέλο της οικονομίας παρά την βελτίωσή του.
Το νέο αναπτυξιακό μοντέλο πρέπει να στηρίζεται:
Στην αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε Περιφέρειας, μέσω του περιφερειακού σχεδιασμού.
Στην παραμονή της Κεντρικής Κυβέρνησης στον εποπτικό και ελεγκτικό ρόλο και όχι σε φορέα έγκρισης επενδύσεων.
Στην δημιουργία των κατάλληλων δομών που θα υπηρετούν την νέα αυτή στρατηγική, με βασικό στόχο την εξαφάνιση των γραφειοκρατικών στρεβλώσεων και την πλήρη διαφάνεια.
Στην επείγουσα και κατά προτεραιότητα ενίσχυση της επιχειρηματικότητας των νέων.
