Νέα επίθεση κατά του ΙΚΑ για την άρνηση χορήγησης ασφαλιστικής ενημερότητας στους Δήμους και διαγραφής οφειλών των δημοτικών επιχειρήσεων, εξαπέλυσε η ΚΕΔΕ.
Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης έστειλε επιστολή προς τους υπουργούς Εργασίας και Εσωτερικών Γ. Κατρούγκαλο και Π. Κουρουμπλή και τον υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Αν. Πετρόπουλο, με κοινοποίησε και στον διοικητή του ΙΚΑ Δ. Καλαματιανό αποτυπώνοντας αναλυτικά το σχετικό ομόφωνο αίτημα του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ.
Ειδικότερα, στην επιστολή επισημαίνεται πως «παρά τις συνεχείς αιτήσεις και οχλήσεις των Δήμων προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το τελευταίο αρνείται να συμμορφωθεί με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις με αποτέλεσμα να εμφαίνονται για την ίδια οφειλή υπόχρεοι καταβολής τόσο οι Δήμοι όσο και τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα των Δήμων, αν και υπόχρεο πρόσωπο καταβολής των οφειλών αυτών είναι, πλέον, αποκλειστικά και μόνο, ο οικείος Δήμος».
Επιπρόσθετα υπογραμμίζεται ότι, παρά το γεγονός ότι υποχρεούνται από το νόμο, οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΙΚΑ, αρνούνται να παράσχουν ασφαλιστική ενημερότητα προς τους Δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα που λαμβάνουν επιχορηγήσεις από εθνικούς πόρους ή από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για προγράμματα κοινωφελούς σκοπού.
Μάλιστα, σημειώνεται ότιτο ΙΚΑ αρνείται να εφαρμόσει τη σχετική διάταξη παρά το γεγονός ότι προηγήθηκε συνάντηση για το θέμα του προέδρου της ΚΕΔΕ Γ. Πατούλη με τον αρμόδιο υφυπουργό Εργασίας Τ. Πετρόπουλο αλλά και τη ρητή διαβεβαίωση περί του νομίμου, από πλευράς Νομικής Υπηρεσίας της ΚΕΔΕ.
Όπως τονίζεται στο κείμενο της επιστολής του κ. Πατούλη: «Aποτέλεσμα αυτής της παράνομης και καταχρηστικής συμπεριφοράς από πλευράς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είναι να μην δύνανται οι εν λόγω Δήμοι να εισπράξουν χρηματοδοτήσεις τόσο από Εθνικούς όσο και Ευρωπαϊκούς πόρους, να αδυνατούν για το λόγο αυτόν, να καταβάλουν οφειλές σε Αναδόχους χρηματοδοτούμενων έργων, να διαλύονται συμβάσεις εξ αυτού του λόγου, οι Δήμοι να έρχονται αντιμέτωποι με οφειλόμενες αποζημιώσεις εξαιτίας της διάλυσης των συμβάσεων, σειρά σημαντικών έργων να έχει σταματήσει, να επιβαρύνονται οι Δήμοι με επιπλέον δαπάνες και απώλεια εσόδων εξαιτίας της μη ολοκλήρωσης των έργων εντός των εγκριθέντων χρονοδιαγραμμάτων. Επίσης οι Δήμοι εμφανίζονται υπόχρεοι καταβολής ασφαλιστικών οφειλών, που όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν ποινικές ευθύνες προσώπων και κινδυνεύουν να ματαιωθούν κατεπείγοντα έργα που έχουν σχέση με αντιπλημμυρικά έργα με άμεσο κίνδυνο στην υγεία και στην προστασία της περιουσίας των πολιτών».
Και το σπουδαιότερο σε ορισμένες περιπτώσεις ανεπίτρεπτα το ΙΚΑ έχει χορηγήσει τις κατά νόμο προβλεπόμενες κατά παρέκκλιση ασφαλιστικές ενημερότητες, ερμηνεύοντας τη διάταξη στα πλαίσια της διακριτικής του ευχέρειας, με αποτέλεσμα η συντριπτική πλειοψηφία των Δήμων να αντιμετωπίζεται αρνητικά και απαξιωτικά.
Καταλήγοντας στο κείμενο της επιστολής του ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ καλεί τους συναρμόδιους υπουργούς να ενεργήσουν άμεσα και να προβούν σε όλες τις ενέργειες που απαιτούνται, «ώστε άμεσα το ΙΚΑ να υποχρεωθεί σε συμμόρφωση».
Η πλήρης επιστολή Πατούλη
«Κύριοι Υπουργοί,
Γνωρίζετε ότι η ΚΕΔΕ ως φορέας εκπροσώπησης των συλλογικών συμφερόντων των Δήμων έχει από τις αρχές Μαΐου διαμαρτυρηθεί έντονα γιατί το ΙΚΑ δεν συμμορφώνεται με το περιεχόμενο της διάταξης του ά. 10 Ν.4071/2012.
1. Όπως πολύ καλά γνωρίζετε, με το άρ. 10 του ν. 4071/2012 (ΦΕΚ 85/Α’/11.04.2012) ορίζεται ότι:
“Οι οφειλές προς το ελληνικό δημόσιο και το ΙΚΑ των αμιγών δημοτικών επιχειρήσεων, του π.δ. 410/1995 ή των κοινωφελών επιχειρήσεων, των αστικών μη κερδοσκοπικών επιχειρήσεων των ΟΤΑ, καθώς και των επιχειρήσεων των τέως νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων που περιήλθαν στις περιφέρειες, οι οποίες λύθηκαν και τελούν υπό το καθεστώς εκκαθάρισης, βεβαιωμένες ταμειακά ή μη έως και τις 31.12.2010 απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους, πρόστιμα, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και κάθε μορφής επιβαρύνσεις και η εξόφλησή τους γίνεται υποχρεωτικά από τους ΟΤΑ που τις έχουν συστήσει. Από τους ίδιους ως άνω ΟΤΑ γίνεται και η εξόφληση οφειλών προς εργαζόμενους. Στις ανωτέρω οφειλές περιλαμβάνονται και όσες προκύπτουν έπειτα από έλεγχο των αρμόδιων ελεγκτικών οργάνων.”
2. Εν συνεχεία, με το άρ. 79 παρ. 1, 2α και β του ν. 4316/2014, ορίστηκε ότι:
«1. Οι βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες οφειλές των Ο.Τ.Α. και των νομικών τους προσώπων, έως την 30ή Νοεμβρίου 2014, προς το Ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, εφόσον καταβληθούν εφάπαξ εντός εξαμήνου από τη δημοσίευση του παρόντος, απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους, τόκους, πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής, καθώς και κάθε μορφής προσαυξήσεις και επιβαρύνσεις, συμπεριλαμβανομένων αυτών που προέκυψαν ή προκύπτουν από κάθε είδους φορολογικές παραβάσεις του πρώην Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων και νυν Κώδικα Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών και από παραβάσεις των διατάξεων περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας. Στις οφειλές συμπεριλαμβάνονται και όσες έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις ή διευκολύνσεις τμηματικής καταβολής που είναι εν ισχύ, μετά των προβλεπόμενων ως άνω απαλλαγών, επί του εναπομείναντος ποσού».
«2. α) Με αποφάσεις των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, βεβαιωμένες και ληξιπρόθεσμες οφειλές δήμων και περιφερειών στο Ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία, δύναται να συμψηφίζονται με ποσά που αναλογούν σε ποσοστό τουλάχιστον πέντε τοις εκατό (5%) επί των εσόδων τους από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) που προορίζονται για κάλυψη των λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών τους για τους δήμους και επί των εσόδων τους από τους ΚΑΠ που προορίζονται για κάλυψη αντίστοιχων δαπανών των περιφερειών…
β) Οι οφειλές, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και όσες έχουν υπαχθεί σε ρυθμίσεις ή διευκολύνσεις τμηματικής καταβολής που είναι εν ισχύ, επί του εναπομείναντος ποσού, καθώς και όσες τελούν σε αναστολή, απαλλάσσονται κατά ποσοστό από τους πρόσθετους φόρους, τόκους, πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής, καθώς και κάθε μορφής προσαυξήσεις και επιβαρύνσεις…
Στην περίπτωση που δήμος ή περιφέρεια επιλέξει, σε οποιοδήποτε στάδιο της ρύθμισης, να εκχωρήσει προς παρακράτηση και συμψηφισμό τέτοιο ποσοστό επί των εσόδων των ΚΑΠ του, ώστε με το ποσό που προκύπτει να εξοφληθεί εφάπαξ με τη νέα κοινή υπουργική απόφαση το υπόλοιπο ποσό της κύριας οφειλής, τυγχάνει όλων των απαλλαγών επί του εναπομείναντος αυτού ποσού».
Όπως είναι γνωστό, το μεγαλύτερο μέρος των προαναφερομένων οφειλών των Δήμων προς το Ελληνικό Δημόσιο και τα Ασφαλιστικά Ταμεία, προέρχεται απ’την υποχρεωτική αποδοχή των συναφών οφειλών νομικών τους προσώπων, αστικών μη κερδοσκοπικών επιχειρήσεων ΟΤΑ κ.λπ. και αναλαμβάνοντας ο οικείος Δήμος τις υποχρεώσεις αυτές (μετ’ αφαίρεση προσαυξήσεων, προσθέτων φόρων και προστίμων που είχαν επιβαρύνει τις ανωτέρω υποχρεώσεις, όπως ρητά αναφέρεται στις προαναφερόμενες διατάξεις), καθίσταται δυνατή η εκπλήρωσή τους, δεδομένου ότι σε κάθε άλλη περίπτωση αυτή καθίσταται αδύνατη.
Παρά δε τα συναφή αιτήματα των Δήμων και τα οριζόμενα στο νόμο, φέρονται ως οφειλέτες του Ελληνικού Δημοσίου και του ΙΚΑ και για την ίδια οφειλή, τόσο οι άνω πρωτοφειλέτιδες Δημοτικές Επιχειρήσεις κλπ., όσο και οι οικείοι Δήμοι, αν και υπόχρεο πρόσωπο καταβολής των οφειλών αυτών είναι, πλέον, αποκλειστικά και μόνο, ο οικείος Δήμος.
Επί του ανωτέρω θέματος, σημειώνεται και η συναφής περικοπή της με αρ. 49/2014 Γνωμοδότησης του Α’ Τμήματος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με την οποία:
«Αναλαμβάνοντας τις υποχρεώσεις αυτές ο δήμος καθίσταται δυνατή η εκπλήρωσή τους, δεδομένου ότι σε κάθε άλλη περίπτωση αυτή καθίσταται αδύνατη. Για τη διευκόλυνση των δήμων αφαιρούνται οι προσαυξήσεις, πρόσθετοι φόροι και τα πρόστιμα που είχαν επιβαρύνει τις ανωτέρω υποχρεώσεις, δεδομένου ότι η καταβολή της αρχικής οφειλής (χωρίς τις επιβαρύνσεις) είναι υποχρεωτική για το δήμο…
Η διαγραφή των οφειλών στο όνομα των δημοτικών επιχειρήσεων συνεπάγεται και την απαλλαγή των διοικούντων τις δημοτικές επιχειρήσεις από την προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη τους..
Έτσι η διαγραφή του χρέους των δημοτικών επιχειρήσεων και η επαναβεβαίωσή τους στους οικείους ΟΤΑ συνιστά λόγο απόσβεσης της φορολογικής ενοχής συνολικά και αντικειμενικά, υπό την έννοια ότι απαλλάσσονται αυτής και τα δύο φορολογικά υποκείμενα, ήτοι η δημοτική επιχείρηση και ο διοικών αυτήν..»
3. Σε εκτέλεση της ανωτέρω διάταξης του ν. 4316/2014, εκδόθηκε η υπ’ αρ. οικ.11484/3.4.2015 (ΦΕΚ 565/Β’/7.4.2015) Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών & Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με την οποία αποφασίστηκε ότι οφειλές των Δήμων προς το Ελληνικό Δημόσιο και προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, συμψηφίζονται μέχρι εξοφλήσεώς τους με μηνιαία παρακράτηση από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ) που προορίζονται προς κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών. Το μηνιαίο παρακρατηθέν ποσό αναλογεί σε ποσοστό 5% επί των ανωτέρω εσόδων των Δήμων από ΚΑΠ.
Όμως, παρά τις ανωτέρω σαφείς νομοθετικές διατάξεις, το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δεν έχει προβεί στη διαγραφή των πρωτοφειλέτιδων δημοτικών επιχειρήσεων και αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρειών ΟΤΑ, των εν λόγω ασφαλιστικών οφειλών. Παρά τις συνεχείς αιτήσεις και οχλήσεις των Δήμων προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, το τελευταίο αρνείται να συμμορφωθεί με τις διατάξεις αυτές, με αποτέλεσμα να εμφαίνονται για την ίδια οφειλή υπόχρεοι καταβολής τόσο οι Δήμοι όσο και τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα των Δήμων, αν και υπόχρεο πρόσωπο καταβολής των οφειλών αυτών είναι, πλέον, αποκλειστικά και μόνο, ο οικείος Δήμος.
Επιπλέον, παρά τις διατάξεις του άρ. 79 του ν. 4316/2014, το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αρνείται να χορηγήσει στους Δήμους ασφαλιστική ενημερότητα, με αποτέλεσμα την πολύπλευρη οικονομική επιβάρυνση των Δήμων (αδυναμία είσπραξης χρηματοδοτούμενων πόρων, αναστολή εργασιών σημαντικών έργων, οφειλόμενες αποζημιώσεις λόγω διάλυσης συμβάσεων εξαιτίας της μη πληρωμής κ.λπ.).
4 Σύμφωνα με την παρ. 1 του ν.4380/2016 άρθρο πέμπτο, προβλέπονται τα κάτωθι:
«1. Οι επιχορηγήσεις που λαμβάνουν οι Δήμοι, οι Περιφέρειες και τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου αυτών, οι επιχειρήσεις του άρθρου 252 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, όπως ισχύει και οι επιχειρήσεις Περιφερειών του άρθρου 194 του ν. 3852/2010 από εθνικούς πόρους ή συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την επίτευξη κοινωφελούς σκοπού, κατά τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 4182/2013 (Α΄185), δεν κατάσχονται και δεν συμψηφίζονται. Για την είσπραξη των επιχορηγήσεων του προηγούμενου εδαφίου χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, κατά παρέκκλιση των διατάξεων περί έκδοσης βεβαίωσης μη οφειλής από τις δημόσιες οικονομικές Υπηρεσίες και τα ασφαλιστικά ταμεία».
Παρά την ευθεία αυτή νομοθετική ρύθμιση, υπάρχουν διαμαρτυρίες από δήμους ότι δεν χορηγείται αποδεικτικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας κατά παρέκκλιση των σχετικών διατάξεων περί έκδοσης βεβαίωσης μη οφειλής από τις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Παρά την επίσκεψή μας στον Υφυπουργό Εργασίας κ. Αναστάσιο Πετρόπουλο, και παρά τη ρητή διαβεβαίωση περί του νομίμου από πλευράς Νομικής Υπηρεσίας της ΚΕΔΕ, ο Γενικός Δ/ντής του ΙΚΑ αρνείται να εφαρμόσει την ως άνω διάταξη.
Το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ όμως, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις μας, δεν έχει προβεί στα νόμιμα και μέχρι σήμερα απολύτως παράνομα και χωρίς νόμιμη αιτιολογία, αρνείται να χορηγήσει ασφαλιστική ενημερότητα στους Δήμους.
Αποτέλεσμα αυτής της παράνομης και καταχρηστικής συμπεριφοράς από πλευράς του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ είναι να μην δύνανται οι εν λόγω Δήμοι να εισπράξουν χρηματοδοτήσεις τόσο από Εθνικούς όσο και Ευρωπαϊκούς πόρους, να αδυνατούν για το λόγο αυτόν, να καταβάλουν οφειλές σε Αναδόχους χρηματοδοτούμενων έργων, να διαλύονται συμβάσεις εξ αυτού του λόγου, οι Δήμοι να έρχονται αντιμέτωποι με οφειλόμενες αποζημιώσεις εξαιτίας της διάλυσης των συμβάσεων, σειρά σημαντικών έργων να έχει σταματήσει, να επιβαρύνονται οι Δήμοι με επιπλέον δαπάνες και απώλεια εσόδων εξαιτίας της μη ολοκλήρωσης των έργων εντός των εγκριθέντων χρονοδιαγραμμάτων, να εμφανίζονται οι Δήμοι υπόχρεοι καταβολής ασφαλιστικών οφειλών, που όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και να υπάρχουν ποινικές ευθύνες προσώπων και το σπουδαιότερο να κινδυνεύουν να ματαιωθούν κατεπείγοντα έργα που έχουν σχέση με αντιπλημμυρικά έργα με άμεσο κίνδυνο στην υγεία και στην προστασία της περιουσίας των πολιτών.
Παρά το γεγονός ότι με το άρ. 10 του ν. 4071/2012 οι οφειλές προς το ΙΚΑ των δημοτικών επιχειρήσεων και αστικών μη κερδοσκοπικών εταιρειών των Δήμων, οι οποίες λύθηκαν και τελούν υπό το καθεστώς εκκαθάρισης, βεβαιωμένες ταμειακά ή μη έως και τις 31.12.2010 απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους, πρόστιμα, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και κάθε μορφής επιβαρύνσεις και η εξόφλησή τους γίνεται υποχρεωτικά από τους ΟΤΑ που τις έχουν συστήσει.
Παρά το γεγονός ότι με το άρ. 79 παρ. 1, 2α και β του ν. 4316/2014 καθορίστηκε ο τρόπος καταβολής των οφειλών των Δήμων προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και σε εκτέλεση της διάταξης αυτής, εκδόθηκε η υπ’ αρ. οικ.11484/3.4.2015 (ΦΕΚ 565/Β’/7.4.2015) Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών & Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Οικονομικών και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, με την οποία καθορίστηκε η μηνιαία παρακράτηση από τους ΚΑΠ, για την εξόφληση των οφειλών αυτών.
Παρά το γεγονός ότι με το άρ. πέμπτο παρ.1 του ν. 4380/2016 ορίζεται ότι για την είσπραξη από τους Δήμους επιχορηγήσεων από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους χορηγείται κατά παρέκκλιση άλλων διατάξεων, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας.
Και παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις μας προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για έκδοση ασφαλιστικής ενημερότητας τόσο για τους Δήμους όσο και για τη διαγραφή των ίδιων οφειλών από τις δημοτικές επιχειρήσεις των Δήμων, το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ παρανόμως δεν έχει προβεί μέχρι σήμερα στη νόμιμη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας ούτε στη διαγραφή των οφειλών από τις δημοτικές επιχειρήσεις κ.λπ.
ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΑΝΩΤΕΡΩ ΛΟΓΟΥΣ
Παρακαλούμε όπως ενεργήσετε άμεσα και προβείτε σε όλες εκείνες τις ενέργειες ώστε άμεσα το ΙΚΑ να υποχρεωθεί σε συμμόρφωση προς τα ανωτέρω θεσμοθετηθέντα».
