Τα επιδημιολογικά δεδομένα στη χώρα μας τις τελευταίες εβδομάδες παρουσίασε ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας, αμέσως μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη για γενικό lockdown στη χώρα, το οποίο ξεκινά το Σάββατο 7 Νοεμβρίου και θα έχει διάρκεια τρεις εβδομάδες. Σύμφωνα με τον κ. Τσιόδρα το τελευταίο πενθήμερο τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν τα κρούσματα να ξεπερνούν τα 1600 την ημέρα.
«Έκπληκτοι διαπιστώσαμε την ταχύτητα μετάδοσης του ιού και ζητήσαμε να δούμε αν έχει αλλάξει κάτι με τον ιό» είπε ο καθηγητής και πρόσθεσε: «Μας εκπλήσσει αυτή η επιθετική αύξηση των κρουσμάτων που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε πίεση το σύστημα υγείας». «Το lockdown θα οδηγήσει σε δραστική μείωση του ιού» σημείωσε.
Τα επιδημιολογικά στοιχεία
Το σύνολο κρουσμάτων έχει ξεπεράσει 1.600 κρούσματα μέσα σε 7 ημέρες, ενώ από το τέλος Οκτωβρίου και μετά έχει αυξηθεί η επιδοτικότητα του ιού.
Όσον αφορά τα τεστ, αυτά εικοσαπλασιάστηκαν τον τελευταίο μήνα. Ειδικότερα η άνοδος στα τεστ ξεπερνά το 9% το τελευταίο δεκαήμερο. Ο κ. Τσιόδρας εξήγησε πως το σύστημα Υγείας θα πιεστεί τις επόμενες ημέρες, καθώς περισσότεροι άνθρωποι μπαίνουν στα νοσοκομεία παρά παίρνουν εξιτήριο.
Οι νοσηλείες δεν αφορούν μόνο τους ηλικιωμένους, αλλά και την ηλικιακή ομάδα 55-65 ετών, αλλά και 35-44 ετών. Από τα δεδομένα αποδεικνύεται πως η αύξηση νοσηλειών θα έρθει και η αύξηση διασωληνωμένων. Η κάλυψη των ΜΕΘ φτάνει το 60% στη χώρα.
Ο κ. καθηγητής μίλησε και για το «δυστύχημα του θανάτου» με τον μ.ο. των θανάτων να φτάνει τους 10 ανά ημέρα.
Οι θάνατοι αφορά κυρίως τους ηλικιωμένους ανθρώπους άνω των 75, ωστόσο παρατηρείται μία μικρή αύξηση και στις μικρότερες ηλικίες, η οποία θα αυξηθεί αν αυξηθούν και οι νοσηλείες.
«Ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη ιστορία δεν είχαμε τόσους νοσηλευόμενους από έναν ιό που κάνει πνευμονία. Ούτε εμείς ούτε η υπόλοιπη Ευρώπη» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τσιόδρας και πρόσθεσε πως χθες το βράδυ οι νοσηλευόμενοι σε όλη τη χώρα, είχαν φτάσει τους 1.600, τονίζοντας ότι «πλέον μπαίνουν περισσότεροι από όσους βγαίνουν από τα νοσοκομεία και αυτό δείχνει ότι το σύστημα υγείας θα δοκιμαστεί». Όπως επισήμανε , δεν νοσηλεύονται μόνο ηλικιωμένοι αλλά και νέοι άνθρωποι, αρκετοί από τους οποίους δυσκολεύεται να ξεπεράσουν τις επιπλοκές.
Σε ημερήσια βάση πλέον γίνονται 20.000 τεστ και η άνοδος της θετικότητας στη νόσο ξεπερνάει το 9% ανέφερε ο καθηγητής. Παρουσιάζοντας τα δεδομένα εκτίμησε ότι θα νοσηλευτούν και άνθρωποι νεότερης ηλικίας απο ότι στο πρώτο κύμα καθώς αυξήθηκαν τα κρούσματα στις ηλικίες 34-45 και συμπλήρωσε ότι τις τελευταίες ημέρες είχαμε κατά μέσο όρο 10 θανάτους. Χθες είχαμε μια ημέρα ρεκόρ σε θανάτους και αυτό φυσικά μας απασχολεί πάρα πολύ σαν επιστήμονες» υπογράμμισε.
«Ακόμα και αν ο ιός τρέχει με μικρότερες ταχύτητες στους θανάτους από ό,τι στις νέες νοσηλείες, εάν πιεστεί το σύστημα υγείας, αυτό θα αλλάξει» τόνισε ο καθηγητής. Οι θάνατοι αφορούν κυρίως τους ανθρώπους που είναι ηλικιωμένοι, άνω των 75 ετών, αλλά «όταν έχεις μεγάλη διασπορά θα έχεις περιστατικά και σε νεότερες ηλικίες» επεσήμανε ακόμα μια φορά ο κ. Τσίοδρας, αναφέροντας συνολικά 8 περιστατικά συμπολιτών μας κάτω των 75 ετών που έχασαν τη ζωή τους τις τελευταίες 7 ημέρες.
Σχετικά με τους διασωληνωμένους ο καθηγητής ανέφερε ότι είναι 191 άτομα τις τελευταίες ημέρες στην επικράτεια, υπάρχει δηλαδή «μια σημαντική αύξηση στους νοσηλευόμενους που είναι πιο βαριά, από τους βαριά».
Στη Θεσσαλονική και στην Αττική Παρουσιάζοντας την εικόνα στην πρωτεύουσα και την συμπρωτεύουσα είπε πως «αυτή τη στιγμή στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη έχουμε σημαντική κατάληψη ποσοστού των κλινών ΜΕΘ που είναι ειδικά σχεδιασμένες για νοσηλεία ασθενών covid. Βλέπετε στη Θεσσαλονίκη τη δραματική αύξηση των τελευταίων 10 ημερών, πλέον 78% των κλινών ΜΕΘ-covid είναι κατειλημμένες» υπογράμμισε ο κ. Τσιόδρας.
«Όταν έχεις μεγάλη διασπορά του ιού στην κοινότητα, θα νοσηλευτούν στις ΜΕΘ και νεότεροι άνθρωποι» επισήμανε ο καθηγητής και συμπλήρωσε ότι 27 άτομα ηλικίας 55-64 και 18 άτομα ηλικίας 45-54 τις επτά τελευταίες ημέρες νοσηλεύτηκαν σε ΜΕΘ. Επίσης, ενημέρωσε ότι για λόγους που η διεθνής επιστημονική κοινότητα δεν κατανοεί ακόμα «οι άνδρες προσβάλλονται περισσότερο σοβαρά».
Για την συγκριτικά μεγάλη θνησιμότητα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ο κ.Τσιόδρας υπογράμμισε πως «Παρακολουθούμε και δίνουμε δεδομένα, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας, ο οποίος κάνει μια σημαντική δουλειά στην καταγραφή της επιδημίας στην πατρίδα μας αυτή τη στιγμή» είπε ο κ. Τσιόδρας, διαπιστώνοντας «παραπάνω από το αναμενόμενο θνησιμότητα» σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αναφέροντας το δίκτυο «Euromomo» ως πηγή για τα στοιχεία.
«Η εικόνα της τελευταίας εβδομάδας δείχνει ότι αρχίζει να αυξάνεται η θνησιμότητα στην Ιταλία, στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ισπανία, στη Γαλλία» είπε ο καθηγητής και συμπλήρωσε: «μια εικόνα, που θέλω να το τονίσω, περιμένουμε να αλλάξει για όλη την Ευρώπη τις επόμενες εβδομάδες και ελπίζουμε να μην επεκταθεί πάρα πολύ αυτό το φαινόμενο θνησιμότητας παραπάνω από το αναμενόμενο, κάτι που το βλέπουμε κάθε χρόνο τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο με τη γρίπη. Αλλά ποτέ μα ποτέ δεν το έχουμε δει αυτήν την περίοδο του έτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο βόρειο ημισφαίριο» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, αναφερόμενος στο κλίμα είπε ότι «φαίνεται ότι η μεταδοτικότητα είναι πιθανό να αυξάνεται σε ποσοστό 20% με 30% όσο πέφτει η θερμοκρασία και αυξάνεται ο συγχρωτισμός σε κλειστούς χώρους». Αν εφαρμοστούν με ευθύνη τα μέτρα, τότε «με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγηθούμε σε μείωση των μεταδόσεων και περιορισμό των κρουσμάτων» είπε και πρόσθεσε πως υπάρχουν ενδείξεις από εργαστήρια που ελέγχουν το θέμα στη χώρα μας, ότι τα μέτρα θα δουλέψουν.
Στο ενδεχόμενο νέου lock down ή παράταση αυτού που ανακοινώθηκε, ο Σωτήρης Τσιόδρας απάντησε, πως «κανείς δεν αποκλείει τίποτα, γνωρίζοντας πως συμπεριφέρονται οι ιοί, αλλά ελπίζουμε να μην τροποποιηθεί ο ιός ώστε να ξανανοίξουμε την κοινωνία με τις λιγότερες δυνατές απώλειες» είπε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι γνωρίζουμε πλέον πως μπορούμε να περιορίσουμε τον ιό με την ιχνηλάτηση όταν κλείνουμε την κοινωνία. «Ο περιορισμός των μετακινήσεων έχουμε δει ότι συμβάλλει κατά 80% στην μείωση της διασποράς. Θα παρακολουθούμε μέρα.
Τα μη φαρμακευτικά μέτρα αυτοπροστασίας
Κάνοντας αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων, το ECDC ο κ. Τσιόδρας, κατέδειξε τα μη φαρμακευτικά μέτρα που μπορεί να πάρει μια κοινωνία για να προστατευτεί από τον ιό.
Σύμφωνα με το ECDC, το lockdown «έχει τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και το μεγαλύτερο βαθμό βεβαιότητας ως μέτρο» και η χρήση μάσκας «έχει μια σημαντική βεβαιότητα και αποτελεσματικότητα και ένα μεγαλύτερο εύρος», ενώ παράλληλα είναι «το πιο εύκολο μέτρο που υιοθετείται από όλες τις χώρες. Θεωρείται ότι θα προλάβει εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους, εάν η χρήση της γίνει σε μεγάλα ποσοστά του πληθυσμού που υποφέρει αυτή τη στιγμή, μέχρι να έρθει το εμβόλιο».
Το εμβόλιο και ρόλος του στην πανδημία
Τα 3 εμβόλια που πρωτοπορούν αλλά και αυτά που έπονται εφόσον έχουν καλά αποτελέσματα και στην τρίτη φάση, με μεγάλο δείγμα πληθυσμού, θα πρέπει να χορηγηθούν και κάτω από ειδικές συνθήκες. Έχει ήδη υπάρξει ιεράρχηση για τις ομάδες εμβολιασμού. Το εμβόλιο εκτίμησε ο καθηγητής, θα είναι καταλυτικό στην προσπάθεια αντιμετώπισης της πανδημίας με πολλαπλά λογιστικά προβλήματα τα οποία όμως θα αντιμετωπίσουμε. Ο ίδιος τοποθέτησε τη διάθεσης του καλώς εχόντων των πραγμάτων στο τέλος αυτό ή στις αρχές του επόμενου έτους.
Αντικείμενο προβληματισμού η λειτουργία των σχολείων στην Επιτροπή
Στο νέο lockdown, τα νηπιαγωγεία και τα δημοτικά θα είναι ανοικτά, ενώ κλειστά θα είναι τα γυμνάσια και τα λύκεια. Αυτή την περίοδο θα επιτραπεί η λειτουργία των δημοτικών σχολείων χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα δούμε και εκεί κρούσματα, υπογράμμισε ο κ.Τσιόδρας, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά καλύτερα να παρακολουθήσουν την τηλεκπαίδευση, αποφάσισε και η Επιτροπή συνεκτιμώντας και τα συνολικά επιστημονικά δεδομένα.
«Είμαστε αναφανδόν υπέρ της συνέχισης της εκπαίδευσης. Θεωρούμε ότι έχει τεράστιες συνέπειες η διακοπής της εκπαίδευσης στον μαθητικό πληθυσμό. Η επιτροπή διχάστηκε για αυτό το θέμα, εξέτασε όλα τα διεθνή δεδομένα και δεδομένα από την Ελλάδα που πραγματικά δείχνουν ότι δεν έχουμε μεγάλη διασπορά του ιού αυτή τη στιγμή στο μαθητικό περιβάλλον. Φυσικά με την αύξηση της κυκλοφορίας θα διαπιστώσουμε και κρούσματα σ’ αυτόν τον χώρο. Θέλουμε να περιορίσουμε τη διασπορά σ’ αυτόν τον χώρο όχι γιατί τα παιδιά κινδυνεύουν αλλά ως προς τη συμβολή τους στη μεταδοτικότητα του ιού στην κοινότητα. Φαίνεται ότι αυτή η συμβολή των παιδιών στη μεταδοτικότητα του ιού στην κοινότητα, αρχίζει και αυξάνει κλιμακωτά μετά την ηλικία των 10-12, δηλαδή μετά την ηλικία του δημοτικού. Εκεί λοιπόν η επιτροπή ψήφισε και είπε ότι αυτήν την περίοδο θα επιτρέψει τη λειτουργία των δημοτικών, όπου φυσικά υπάρχει πολύ μικρός κίνδυνος, ιδιαίτερα για τα παιδιά κάτω των 12.». Τα δεδομένα στην Ελλάδα είναι και παραμένουν καλά. Νομίζω ότι όταν τελειώσει το απαγορευτικό τα παιδιά θα επανέλθουν στις τάξεις. Θα είναι ο πρώτος πληθυσμός που θα επανέλθει στην κανονικότητα».
Τα Fake News η ψυχραιμία και η υπομονή του κόσμου
Για την διασπορά ψευδών ειδήσεων ο καθηγητής εστίασε περισσότερο στην κακή ψυχολογίας και στην παραπληροφόρηση που δημιουργούν με ολέθρια αποτελέσματα. «Δυστυχώς πρέπει να πω δυο λόγια για τις ψευτοειδήσεις, τα περίφημα fake news και τους σημαντικούς κινδύνους που εγκυμονούν. Χιλιάδες άνθρωποι στο νοσοκομείο από παραπληροφόρηση, σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη, εκατοντάδες νεκροί. Δυστυχώς, τα ψευδή νέα όχι μόνο οδηγούν στην υιοθέτηση λάθος στάσης και συμπεριφοράς απέναντι στον ιό αλλά και σε αποδοχή πραγμάτων τα οποία είναι καθαρά ψέματα» υπογράμμισε ο καθηγητής κ. Τσιόδρας και παρουσίασε μερικά τέτοια διεθνή παραδείγματα, όπως τα δημοσιεύματα για τον εργαστηριακό έλεγχο των κρουσμάτων στην Ελβετία και τη δοκιμή του εμβολίου σε μειονότητες στη Νέα Υόρκη, «κάτι που φυσικά δεν γίνεται».
