Γράφει ο Σάββας Ιακωβίδης
Γιατί η Κύπρος δεν πρόκειται να γίνει Σιγκαπούρη της Μεσογείου; Απάντηση από τον Λι Κουάν Γιου: «Αν η Σιγκαπούρη ήταν παιδί, θα ήµουν περήφανος που φρόντιζα και ανέθρεφα αυτό το παιδί», έγραψε στα αποµνηµονεύµατά του. Ποιος πολιτικός ηγέτης της Κύπρου µπορεί να πει, να εννοεί και να πράξει το ίδιο;
Η ιστορία είναι γνωστή: Πριν και µετά την εκλογή του στην Προεδρία της Κυπριακής ∆ηµοκρατίας, ο Γ. Βασιλείου υποσχέθηκε πως θα µετέτρεπε την Κύπρο σε Σιγκαπούρη της Μεσογείου. ∆εν εξήγησε, όµως, ποτέ στους Κυπρίους τι ήταν η Σιγκαπούρη, γιατί εξελίχθηκε σε µια ραγδαιότατα αναπτυσσόµενη χώρα και γιατί η Κύπρος δεν µετατράπηκε, τελικά, σε αυτό που εξήγγειλε.
Η Σιγκαπούρη, αυτή η πόλη-κράτος, το 1963 σχηµάτισε συνοµοσπονδία µε τη γειτονική Μαλαισία. ∆ύο χρόνια αργότερα, το 1965, αποχώρησε εξαιτίας εντάσεων στο Κοινοβούλιο και εθνοτικών ταραχών, που οδήγησαν, στις 9/8/1965, στην έξοδό της από τη συνοµοσπονδία και στην ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της.
Το νεοϊδρυθέν κράτος βρέθηκε αντιµέτωπο µε σηµαντικές προκλήσεις: Υψηλή ανεργία, εθνοτικές εντάσεις, έλλειψη πρώτων υλών και στέγης. Ο τότε Πρωθυπουργός, Λι Κουάν Γιου, αποφάσισε να δηµιουργήσει ένα κανονικό και βιώσιµο κράτος, επενδύοντας σε σταθερούς θεσµούς: Κράτος δικαίου και αξιοκρατίας και κατάλληλες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της οικονοµίας.
Η Σιγκαπούρη είχε ήδη ένα σηµαντικό λιµάνι-κόµβο στη Ν.Α. Ασία, ένα λειτουργικό βρετανικό δικαιϊκό σύστηµα, ενώ η γεωγραφική θέση της ήταν ιδεώδης για εµπορικές και επιχειρηµατικές δραστηριότητες.
Πρώτα απ’ όλα, όµως, ο Λι Κουάν Γιου πάταξε διά ροπάλου τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και την πελατειακή κοµµατοκρατία.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του (1959-1990), ο Λι Κουάν Γιου πέτυχε µεγάλη οικονοµική ανάπτυξη και άνοδο του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων της Σιγκαπούρης. Επίσης, δηµιουργήθηκε ένα ανεξάρτητο εθνικό σύστηµα άµυνας µε υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άντρες. Η πολιτική ζωή ποδηγετείται από ένα µόνο κόµµα. Γι’ αυτό η Σιγκαπούρη κατηγορείται ότι είναι µια αυταρχική «δηµοκρατία» ή «φωτισµένη δεσποτεία».
Η Σιγκαπούρη έχει ανεπτυγµένη οικονοµία της αγοράς εξαιρετικά φιλική στις επιχειρήσεις. Με το Χονγκ Κονγκ, τη Ν. Κορέα και την Ταϊβάν θεωρείται ως µια από τις «ασιατικές τίγρεις» αλλά µε υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδηµα από τις άλλες. Επίσης είναι µια από τις πιο ελεύθερες, καινοτόµες, ανταγωνιστικές και φιλικές προς τις εταιρείες, χώρα του κόσµου.
Ας προσεχθεί τούτο: Η Σιγκαπούρη κατατάσσεται ανάµεσα στις χώρες µε τη λιγότερη διαφθορά, µαζί µε τη Νέα Ζηλανδία και τις Σκανδιναβικές χώρες. ∆ιαθέτει το µεγαλύτερο ποσοστό εκατοµµυριούχων στον κόσµο, µε ένα στα έξι νοικοκυριά να έχουν τουλάχιστον ένα εκατοµµύριο δολάρια ΗΠΑ αναλώσιµο πλούτο.
Και πότε; Όταν το 1965, το κατά κεφαλήν εισόδηµα ήταν µόλις 500 δολάρια ετησίως. Ο πληθυσµός της Σιγκαπούρης ξεπερνά τα έξι εκατοµµύρια (κατά πλειοψηφία Κινέζοι) σε µια έκταση 744 τ. χλµ., δηλ. η µισή έκταση της επαρχίας Πάφου αλλά µε πυκνότητα 8.200 κατοίκων ανά τ. χλµ.
Είναι η δεύτερη µεγαλύτερη αγορά τζόγου-καζίνο, το τρίτο µεγαλύτερο κέντρο διύλισης και εµπορίας πετρελαίου, ο µεγαλύτερος κατασκευαστής πλατφορµών πετρελαίου και κύριος κόµβος επιδιόρθωσης πλοίων, καθώς και ο µεγαλύτερος κόµβος παγκοσµίως για logistics (Πληροφορίες και από τη Βικιπαίδεια).
Ο πρώτος Πρωθυπουργός, Λι Κουάν Γιου, µε τη συνέργεια του πρώτου Προέδρου, Γιουσόφ µπιν Ισάκ, έφτιαξε κυριολεκτικά ένα κράτος από το µηδέν. Ένωσε τις διάφορες εθνοτικές οµάδες, έχτισε µια κοινή ταυτότητα και επίλυσε τα προβλήµατά τους. Προπάντων συνέτριψε τη διαφθορά, την ευνοιοκρατία και τις πελατειακές συναλλαγές και ανέδειξε την αξιοκρατία και την ικανοκρατία.
Αυταρχικό κράτος, µεν, η Σιγκαπούρη, αλλά λειτουργικό, αναπτυσσόµενο και σεβαστό από τους γείτονες και τους Μεγάλους. Ο Λι Κουάν Γιου ήταν ο εξ απορρήτων σύµβουλος του αναµορφωτή της Κίνας, Ντενγκ Χσιάο Πινγκ. Αυτό λέγει πολλά για το πολιτικό ανάστηµα του Λι Κουάν Γιου και την παρούσα κατάσταση πραγµάτων στη Σιγκαπούρη, την οποία χιλιάδες Κύπριοι επισκέπτονται κάθε χρόνο. Και εκστασιάζονται.
Ας έρθουµε, τώρα, στη δύστηνη Κύπρο, που ΘΑ µετατρεπόταν σε… Σιγκαπούρη της Μεσογείου από τον Γ. Βασιλείου. Γιατί δεν πέτυχε να µετατρέψει την Κύπρο σε σιγκαπουρέζικο πρότυπο; ∆ιότι πρώτα έπρεπε ν’ αναµετρηθεί και να συντρίψει τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας της διαφθοράς, του νεποτισµού, της λεηλασίας και της καταλήστευσης δηµόσιων πόρων και πλούτου από διορισµένους επιτήδειους και κοµµατόσκυλα.
∆εύτερο, ο Βασιλείου όφειλε ν’ αποκόψει τον οµφάλιο λώρο της πελατειακής και ρουσφετολογικής συναλλαγής µεταξύ κοµµάτων και πολιτών. Αδύνατον! ∆ιότι υποστηριζόταν από κόµµατα που ζούσαν και ανέπνεαν, όπως και τα υπόλοιπα, από την ευνοιοκρατία και τις ψηφοθηρικές δοσοληψίες µε τους πολίτες.
Τρίτο, δεν τόλµησε να καθιερώσει και να επιβάλει την αξιοκρατία και την ικανοκρατία ως πρότυπα για τον τόπο. Το απαγόρευαν τα κόµµατα που τον στήριξαν.
Η διαφθορά στην Κύπρο είναι διαχρονικό φαινόµενο. Εκδηλώθηκε, επεκτάθηκε, κατακυρίευσε τον κοινωνικό ιστό και κατατρώγει κάθε ικµάδα του κράτους. Η πρώτη ολέθρια επίπτωση είναι η απώλεια εµπιστοσύνης των πολιτών στους θεσµούς. Πρόσφατα, η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της ∆ιαφθοράς εξέδωσε το πόρισµά της µε αφορµή ισχυρισµούς που περιέχονται σε βιβλίο µε τίτλο: «Κράτος-µαφία».
Σε αυτό καταγγέλλονται πρόσωπα και θεσµοί ως κατ’ ισχυρισµόν διεφθαρµένοι. Γίνεται αναφορά στον τέως Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας, Ν. Αναστασιάδη, σε τέως υπουργό, βουλευτή, πρώην Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, δικαστή, κ.λπ. ∆ιαδικτυακή ιστοσελίδα ρώτησε τους αναγνώστες της αν πιστεύουν, µετά τη δηµοσιοποίηση του πορίσµατος, ότι θα αποδοθεί ∆ικαιοσύνη. Πέραν του 87% δεν πιστεύουν ότι κάποιοι, επιτέλους, θα τιµωρηθούν.
Γιατί; ∆ιότι µέχρι σήµερα, µόνο µερικές… µαρίδες τιµωρήθηκαν, όχι οι µεγαλοκαρχαρίες. Στην Κύπρο ισχύει µια γελοία αντίδραση: Όταν δηµόσιο πρόσωπο σφάλλει, παρανοµεί, βλάπτει το κράτος και αποκαλύπτεται, πώς απαντά; «Αναλαµβάνει την ευθύνη», λεκτικά, όχι έµπρακτα. Παραµένει στη θέση του και συνεχίζει ως εάν να µη συµβαίνει τίποτε.
Σε άλλες, σοβαρές χώρες, πολιτικοί υποβάλλουν την παραίτησή τους για ασήµαντες αφορµές ή κάνουν χαρακίρι, όπως στην Ιαπωνία. Στην Κύπρο, περιπαίζουν χοντρά τους πολίτες. Το πόρισµα της Αρχής κατά της ∆ιαφθοράς ξανάφερε στην επικαιρότητα το µέγα ζήτηµα της ατιµωρησίας και της περίεργης, συχνά, αδυναµίας της ∆ικαιοσύνης να στοιχειοθετεί υποθέσεις, που να καταλήγουν σε τιµωρία ενόχων.
Βεβαίως, ισχύει πάντα η αρχή ότι όλοι είναι αθώοι µέχρι αποδείξεως του αντιθέτου. Ας µην επιδοθεί κανείς σε νέα ανθρωποφαγία και πολιτικό κανιβαλισµό. Ο αναµάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω! Είναι πάρα πολλοί που αµάρτησαν και εγκληµάτησαν σε βάρος του κυπριακού λαού και λεηλάτησαν το κράτος και τον τόπο, αλλά… ανταµείβονται µε ονοµατοδοσία νοσοκοµείων, σχολείων, οδών και λεωφόρων!
Η ∆ικαιοσύνη και το κράτος δικαίου ήταν οι τελευταίοι πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζονταν οι πολίτες. Όχι πια. Η αξιοπιστία τους έχει διαβρωθεί από διαχρονικά ατιµώρητες εκνοµίες και παρανοµίες, την ανεπάρκεια των ηγητόρων και από την πολυετή καθυστέρηση απονοµής τους. Το πόρισµα της Αρχής κατά της ∆ιαφθοράς είναι η τελευταία, ίσως, ευκαιρία να απονεµηθεί ∆ικαιοσύνη, να τιµωρηθούν πιθανοί ένοχοι και να ανορθωθεί το κύρος της.
Γιατί η Κύπρος δεν πρόκειται να γίνει Σιγκαπούρη της Μεσογείου; Απάντηση από τον Λι Κουάν Γιου: «Αν η Σιγκαπούρη ήταν παιδί, θα ήµουν περήφανος που φρόντιζα και ανέθρεφα αυτό το παιδί», έγραψε στα αποµνηµονεύµατά του. Ποιος πολιτικός ηγέτης της Κύπρου µπορεί να πει, να εννοεί και να πράξει το ίδιο;
