Η συνεχής πτώση που καταγράφεται στα Ενδιάμεσα Αγαθά από τον Μάιο του τρέχοντος έτους είναι ακόμα πιο δριμεία τον Νοέμβριο, φέρνοντας τον δείκτη σε νέα ιστορικά χαμηλά επίπεδα για τα τελευταία 15 χρόνια, στις 67,3 μονάδες (9 μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα). Η δυσαρέσκεια αποτυπώνεται με ιδιαίτερα έντονο τρόπο στις εκτιμήσεις των παραγγελιών και της ζήτησης, όπου το σχετικό ισοζύγιο βρίσκεται πλέον στις -50 μονάδες (από -37 τον περασμένο μήνα). Έντονη είναι και η υποχώρηση στο προσδοκώμενο επίπεδο παραγωγής, όπου οι μισές επιχειρήσεις προβλέπουν σταθερότητα και το 1/3 προβλέπει μείωση. Οι προβλέψεις για την απασχόληση δεν διαφοροποιούνται από την καθολική τάση μείωσης, ενώ και σε αυτόν τον κλάδο επικρατεί τάση αποκλιμάκωσης των τιμών.
Κατασκευές: Επιδείνωση στον ιδιωτικό τομέα
Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Κατασκευές υποχωρεί σημαντικά τον Νοέμβριο και διαμορφώνεται στις 78,7 μονάδες από τις 90,9 μονάδες του προηγούμενου μήνα. Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλει η επιδείνωση των προβλέψεων των επιχειρήσεων για το επίπεδο εργασιών τους το επόμενο τρίμηνο, με το σχετικό αρνητικό ισοζύγιο να διευρύνεται στο -30 από τις -26 ποσοστιαίες μονάδες του Οκτωβρίου, ενώ ταυτόχρονα εντείνονται οι δυσμενείς προβλέψεις για την απασχόληση του κλάδου, όπου το 1/3 των επιχειρήσεων αναμένει μείωση. Σταθερά μόλις το 18% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι δεν αντιμετωπίζει προσκόμματα στην παραγωγική του δραστηριότητα, ενώ όσοι αναφέρουν το αντίθετο, αποδίδουν τα αίτια στη γενική οικονομική κρίση, το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, αλλά και την πίεση για μείωση των τιμών, ιδίως στην περίπτωση των Δημοσίων Έργων (37%), ενώ η ελλιπής χρηματοδότηση (22%) και η χαμηλή ζήτηση (21%) ακολουθούν.
Στις Ιδιωτικές Κατασκευές ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών διαμορφώνεται σε ιστορικά χαμηλά των τελευταίων 15 ετών, ως άμεση συνέπεια της τρέχουσας οικονομικής κρίσης, η οποία έχει επηρεάσει έντονα τη ζήτηση στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς έχει περιορίσει την παροχή στεγαστικών δανείων των τραπεζών. Το κακό κλίμα πάντως αγγίζει κυρίως τις κατασκευές λοιπών ιδιωτικών κτηρίων και λιγότερο τις κατασκευές κατοικιών, ενδεικτικό της αναβολής σχεδίων επέκτασης ιδιωτικών επιχειρήσεων. Τόσο οι εκτιμήσεις του επιπέδου εργασιών των επιχειρήσεων, όσο και οι προβλέψεις για την εξέλιξή του βραχυπρόθεσμα καταγράφουν μεγάλη πτώση. Ανάλογη είναι και η εικόνα στις προβλέψεις της απασχόλησης, όπου πάνω από τις μισές επιχειρήσεις αναμένουν μείωση, ενώ λογική είναι και η τάση αποκλιμάκωσης των τιμών.
Αντίθετα με τη μείωση στις Ιδιωτικές Κατασκευές, οι Κατασκευές Δημοσίων Έργων φαίνεται να συνεχίζουν την πορεία διόρθωσης μετά την έντονη υποχώρηση του Σεπτεμβρίου, με το δείκτη να διαμορφώνεται στις 93 μονάδες από τις 90,6 μονάδες τον Οκτώβριο, επίδοση μάλιστα ανώτερη της αντίστοιχης περυσινής (84,9 μονάδες). Στη βελτίωση των προσδοκιών συμβάλλει η άμβλυνση των αρνητικών προβλέψεων για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων, με το σχετικό ισοζύγιο να διαμορφώνεται στο -22 (από -31 μονάδες τον Οκτώβριο). Παρ’ όλα αυτά, η απαισιοδοξία από την τρέχουσα πορεία των εργασιών δεν φαίνεται να εξασθενεί τον Νοέμβριο, ενώ και οι αρνητικές προβλέψεις για την απασχόληση διευρύνονται ελαφρά, παρόλο που τρεις στις πέντε επιχειρήσεις αναμένουν σταθερότητα. Οι προβλέψεις μείωσης των τιμών παραμένουν έντονες, αν και ηπιότερες σε σχέση με τον Οκτώβριο, ενώ διευρύνονται οι μήνες εξασφαλισμένης δραστηριότητας (22,2 μήνες από 20,5 μήνες τον Οκτώβριο). Τέλος, από το σύνολο των επιχειρήσεων, μόλις το 12% δηλώνει ότι δεν συναντά εμπόδια στη διεξαγωγή της δραστηριότητάς του, ενώ όσοι διαφωνούν προτάσσουν τις μεγάλες εκπτώσεις στις τιμές των έργων (47%) και την ελλιπή χρηματοδότηση (28%) ως τα βασικότερα προσκόμματα στην παραγωγική τους λειτουργία.
Λιανικό εμπόριο: Ρεκόρ αρνητικής ψυχολογίας
Η νέα πτώση έντεκα μονάδων στις επιχειρηματικές προσδοκίες του Λιανικού Εμπορίου τον Νοεμβρίου φέρνει το δείκτη στις 77,1 μονάδες. Πρόκειται για νέο ιστορικό χαμηλό των τελευταίων 15 ετών, καθώς η αμέσως προηγούμενη χαμηλότερη τιμή είχε καταγραφεί τον Ιούλιο του 1995! Στην έντονη αυτή υποχώρηση των προσδοκιών, συμβάλλουν σχεδόν όλα τα στοιχεία δραστηριότητας των επιχειρήσεων. Οι εκτιμήσεις από τις τρέχουσες πωλήσεις είναι για πρώτη φορά το 2008 αρνητικές, ενώ αρνητικές είναι και οι προβλέψεις για τις πωλήσεις στο επόμενο διάστημα, με τα σχετικά ισοζύγια να διαμορφώνονται αντίστοιχα στις -13 και -5 μονάδες (από +4 και +12 αντίστοιχα τον Οκτώβριο).
Οι εξελίξεις αυτές – σε συνδυασμό με τις αρνητικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα πορεία των πωλήσεων – οδηγούν σε πολύ περιορισμένες παραγγελίες προς τους προμηθευτές, με το σχετικό ισοζύγιο να σημειώνει κατακόρυφη πτώση 23 μονάδων και να διαμορφώνεται στο -27. Από την άλλη πλευρά, η άνοδος του ποσοστού των επιχειρήσεων που εκτιμά ότι τα αποθέματά του είναι διογκωμένα για την εποχή είναι λιγότερο ανησυχητική (33% έναντι 28% τον Οκτώβριο), ενώ οι προβλέψεις για την απασχόληση στο επόμενο διάστημα εξασθενούν μεν τον Νοέμβριο, αλλά παραμένουν θετικές. Παρά τις δυσμενείς εξελίξεις, οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν φαίνονται διατεθειμένες να προχωρήσουν σε μειώσεις τιμών, αφού οι προβλέψεις για την εξέλιξή τους παραμένουν στα επίπεδα του προηγούμενου μήνα. Όμως η τάση αυτή δεν είναι διαστρωματική σε όλους τους κλάδους και επηρεάζεται έντονα από την ανοδική τάση στα Πολυκαταστήματα.
Από τις επιμέρους εξελίξεις, σε όλους τους κλάδους, εκτός από τα Πολυκαταστήματα, καταγράφεται υποχώρηση των προσδοκιών, με τα Είδη Οικιακού Εξοπλισμού και τα Οχήματα και Ανταλλακτικά να πλήττονται εντονότερα. Αναλυτικότερα:
Στα Τρόφιμα – Ποτά – Καπνός, ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών υποχωρεί ελαφρά και διαμορφώνεται στις 103,3 μονάδες από τις 105,3 μονάδες τον Οκτώβριο, επίδοση αρκετά κατώτερη της αντίστοιχης περσινής (122,2 μονάδες). Με εξαίρεση τις προοπτικές των πωλήσεων το επόμενο διάστημα, όπου καταγράφεται μερική άνοδος στο ποσοστό των αισιόδοξων επιχειρήσεων (50% έναντι 48% τον Οκτώβριο), τα υπόλοιπα στοιχεία δραστηριότητας σημειώνουν πτώση. Οι προβλέψεις για την πορεία των τιμών παραμένουν ανοδικές, με πάνω από τις μισές επιχειρήσεις να αναμένουν αύξηση, παρά τη μειωμένη ζήτηση, ενώ σταθερά δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις για την εξέλιξη της απασχόλησης.
