Συνοπτικά, στην έκθεση του ΙΟΒΕ επισημαίνονται τα εξής:
Ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος στην Ελλάδα υποχωρεί, για ένατο συνεχή μήνα, ακολουθώντας στενά την πανευρωπαϊκή τάση υποχώρησης. Ο δείκτης διαμορφώνεται πλέον στις 66,7 μονάδες από τις 72,9 μονάδες τον Οκτώβριο, καταγράφοντας έτσι νέο χαμηλό ρεκόρ, όπως άλλωστε συμβαίνει και σε αρκετές χώρες της Ε.Ε. Ισπανία, Ην. Βασίλειο, αλλά και Δανία Ολλανδία, είναι ορισμένες μόνο από τις χώρες όπου σημειώνεται ιστορικό χαμηλό τον Νοέμβριο. Στην Ελλάδα, όλοι οι δείκτες στους επιμέρους τομείς της οικονομίας υποχωρούν, ενώ ελαφρά βελτίωση σε σχέση με τα πολύ χαμηλά επίπεδα του Οκτωβρίου, παρουσιάζει η καταναλωτική εμπιστοσύνη. Από την άλλη πλευρά, συνέπεια της συνεχούς υποχώρησης της ζήτησης στο σύνολο της οικονομίας είναι και η διαμόρφωση αποπληθωριστικών προσδοκιών για το επίπεδο των τιμών, στους περισσότερους κλάδους της εγχώριας οικονομίας, γεγονός που αναμένεται και από την πλευρά των καταναλωτών. Αναλυτικότερα:
➣ στη Βιομηχανία, οι προβλέψεις για την πορεία της παραγωγής και της ζήτησης υποχωρούν έντονα, με τα αποθέματα όμως να περιορίζονται, έστω και οριακά.
➣ στις Υπηρεσίες εξασθενούν οι θετικές εκτιμήσεις για την πορεία των εργασιών των επιχειρήσεων και την τρέχουσα ζήτηση, ενώ αποκλιμακώνονται έντονα και οι προβλέψεις για την εξέλιξή της βραχυχρόνια.
➣ στο Λιανικό Εμπόριο οι εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις υποχωρούν, όπως συμβαίνει άλλωστε και με τις προβλέψεις για την εξέλιξή τους επόμενους μήνες βραχυχρόνια, με τα αποθέματα όμως να παραμένουν στα ίδια επίπεδα.
➣ στις Κατασκευές το επίπεδο του προγράμματος εργασιών κρίνεται χαμηλό, ενώ δυσμενείς είναι και οι προβλέψεις για την απασχόληση του κλάδου.
Βιομηχανία: Έντονη υποχώρηση
Ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στη Βιομηχανία σημειώνει νέα έντονη υποχώρηση τον Νοέμβριο, φθάνοντας τις 76,8 μονάδες από τις 83,9 μονάδες τον Οκτώβριο, καταγράφοντας ιστορικά χαμηλό ρεκόρ της τελευταίας δεκαπενταετίας. Η εξέλιξη αυτή σαφώς εντάσσεται στη γενική τάση υποχώρηση των αντίστοιχων δεικτών στο σύνολο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς εκτός από την Ελλάδα, ιστορικό χαμηλό στη Βιομηχανία σημειώνεται στη Φινλανδία, Σλοβενία, Ουγγαρία και Λουξεμβούργο, ενώ σε όλες τις χώρες ο δείκτης προσεγγίζει πολύ χαμηλά επίπεδα. Οι συνέπειες της δυσμενούς διεθνούς συγκυρίας και η αναμενόμενη επιβράδυνση ή/και ύφεση αρκετών οικονομιών αντανακλάται έτσι στις επιχειρηματικές προσδοκίες στον τομέα αυτόν, με την ελληνική βιομηχανία να μην διαφοροποιείται από τη γενική εικόνα. Αναλυτικότερα:
α) Σημαντικά αποδυναμωμένες είναι οι προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς 3-4 μήνες. Το ισοζύγιο απαντήσεων γίνεται μάλιστα αρνητικό τον Νοέμβριο και διαμορφώνεται στο -9 από το +5 του Οκτωβρίου, γεγονός που σημαίνει ότι υπερτερούν όσοι δηλώνουν ότι πρόκειται να περιορίσουν την παραγωγή τους στο επόμενο διάστημα.
β) Οι προβλέψεις για την παραγωγή επηρεάζονται κυρίως από τις αρνητικές εκτιμήσεις για το επίπεδο των παραγγελιών και της ζήτησης, με το αρνητικό καθαρό ισοζύγιο των προηγούμενων μηνών να «βαθαίνει» ακόμη περισσότερο τον Νοέμβριο, καταγράφοντας πτώση 9 μονάδων σε σχέση με τον Οκτώβριο: σχεδόν τέσσερις στις εννέα επιχειρήσεις εκτιμούν ότι οι τρέχουσες παραγγελίες είναι χαμηλότερες από το κανονικό για την εποχή.
γ) Την ίδια πτωτική τάση ακολουθούν και οι εκτιμήσεις για τις παραγγελίες και τη ζήτηση εξωτερικού, με το ποσοστό εκείνων που εκτιμούν ότι οι παραγγελίες από το εξωτερικό είναι χαμηλές για την εποχή να διευρύνεται περαιτέρω τον Νοέμβριο, στο 42% (από 36% τον Οκτώβριο). Δυσμενείς είναι και οι προβλέψεις για τις εξαγωγές των επιχειρήσεων τους επόμενους μήνες, με το ποσοστό των επιχειρήσεων που αναμένει υποχώρηση να υπερτερεί πλέον έναντι όσων αναμένουν άνοδο και το σχετικό ισοζύγιο να διαμορφώνεται στο -1 (από +10 τον προηγούμενο μήνα).
δ) Από την άλλη πλευρά, τα αποθέματα έτοιμων προϊόντων εκτιμώνται από τις περισσότερες επιχειρήσεις ως «κανονικά» για την εποχή. Έτσι, το σχετικό ισοζύγιο βελτιώνεται στις +21 μονάδες από τις +24 τον περασμένο μήνα.
ε) Παρά τις αρνητικές εκτιμήσεις για τη ζήτηση και την παραγωγή, το ποσοστό χρησιμοποίησης του εργοστασιακού δυναμικού δεν μεταβάλλεται σημαντικά, παραμένοντας τον Νοέμβριο στο 75% (από 75,2% τον Οκτώβριο). Εξάλλου, και οι μήνες εξασφαλισμένης παραγωγής δεν επηρεάζονται ιδιαίτερα, παραμένοντας σταθερά στους πέντε. Οι δύο αυτοί δείκτες είναι αρκετά ισχυροί ως ενδείξεις για την εικόνα της βιομηχανίας, καθώς αντανακλούν πραγματικά μεγέθη δραστηριότητας, σε σχέση με τις προβλέψεις οι οποίες διέπονται από αυξημένο βαθμό αβεβαιότητας και επηρεάζονται και από ένα γενικότερο κλίμα απαισιοδοξίας ενδεχομένως.
στ) Οι δυσμενείς συνθήκες πλήττουν έντονα τις προοπτικές για την απασχόληση, με τις απαισιόδοξες επιχειρήσεις, όσες δηλαδή αναμένουν μείωση της απασχόλησης να υπερβαίνουν σημαντικά όσες αναμένουν αύξηση τους προσεχείς μήνες. Έτσι, το ισοζύγιο των σχετικών προβλέψεων υποχωρεί περαιτέρω τον Νοέμβριο, στο -21 (-13 τον Οκτώβριο), αφού το ¼ των επιχειρήσεων προβλέπει μείωση της απασχόλησης.
ζ) Οι επιχειρήσεις διατυπώνουν για τέταρτο διαδοχικό μήνα και κατά πλειονότητα προβλέψεις μείωσης των τιμών των προϊόντων τους. Το σχετικό ισοζύγιο διαμορφώνεται στις -5 μονάδες, με εκείνους επομένους που προβλέπουν υποχώρηση των τιμών να υπερτερούν έναντι όσων δηλώνουν το αντίθετο.
Οι εξελίξεις στις επιμέρους κατηγορίες αγαθών της Βιομηχανίας δεν είναι ομοιόμορφες όπως άλλωστε συνέβαινε και τον προηγούμενο μήνα, μιας και είναι δυσμενέστερες στα Καταναλωτικά και τα Ενδιάμεσα αγαθά, αλλά ανοδικές στα Κεφαλαιουχικά Αγαθά. Αναλυτικότερα:
Στα Καταναλωτικά Αγαθά, ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών υποχωρεί εκ νέου τον Νοέμβριο, στις 81,6 μονάδες από τις 89,1 μονάδες τον προηγούμενο μήνα, καταγράφοντας έτσι τη χαμηλότερη επίδοση της τελευταίας δεκαπενταετίας. Στο ίδιο αρνητικό κλίμα εξάλλου κινούνται και οι προβλέψεις για την απασχόληση του κλάδου, όπου μόλις το 3% των επιχειρήσεων αναμένει άνοδο. Συνέπεια των παραπάνω εξελίξεων είναι βεβαίως να διατυπώνονται προβλέψεις για περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών του κλάδου.
Στα Κεφαλαιουχικά Αγαθά, σε αντίθεση με το σύνολο του τομέα, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών βρίσκεται σε συγκρατημένα ανοδική τροχιά, φθάνοντας τις 93,6 μονάδες τον Νοέμβριο, από τις 91,8 μονάδες τον προηγούμενο μήνα. Δύο αντίρροπες τάσεις φαίνεται να επικρατούν στον κλάδο. Από τη μία πλευρά διατυπώνονται ελαφρώς ανοδικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα παραγωγή των επιχειρήσεων, αλλά και τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή της, με αποτέλεσμα να ενισχύονται και οι προβλέψεις για τις πωλήσεις τους προσεχείς μήνες. Στην αντίθετη ωστόσο κατεύθυνση κινούνται τα υπόλοιπα στοιχεία δραστηριότητας, με την απαισιοδοξία να αποτυπώνεται κυρίως στις εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις και τις εξαγωγές, σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Οι αρνητικές αυτές τάσεις, παρά την άνοδο του δείκτη, φαίνεται να πλήττουν έντονα την απασχόληση, όπου οι προβλέψεις είναι έντονα αρνητικές: το σχετικό ισοζύγιο σημειώνει πτώση 14 ποσοστιαίων μονάδων, φθάνοντας έτσι το -17 τον Νοέμβριο.




































































































