Σε όλη την Ευρώπη τα κόμματα του δημοκρατικού σοσιαλισμού ζουν σήμερα τη δική τους κρίση ταυτότητας. Δείχνουν να μη μπορούν να διατυπώσουν μια απάντηση τόσο προς τις αγορές όσο και προς τη συντήρηση. Ποιο είναι το μέλλον της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα;
Το ερώτημα τίθεται υπό το βάρος της μεγάλης κρίσης που βιώνουμε, κρίσης που αμφισβητεί όσα θεωρούμε ως δεδομένα στη ζωή μας. Και η απάντηση στο «τι πταίει» είναι για πολλούς πολίτες «το Μνημόνιο και οι πολιτικές του», άρα και το ΠΑΣΟΚ που το εφήρμοσε και η Ευρώπη που το επέβαλε. Λάθος απάντηση κατά τη γνώμη μου.
Γιατί ο πραγματικός μεγάλος ένοχος είναι οι πολιτικές που οδήγησαν στο Μνημόνιο και που -με ορισμένες αναλαμπές στο τέλος της δεκαετίας του ’90- στηρίχθηκαν στον υπερδανεισμό, στον καταναλωτισμό, στον φόβο κάθε αλλαγής, στο πελατειακό κράτος. Πολιτικές για τις οποίες όλοι, αλλά κυρίως τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας, είμαστε υπεύθυνοι. Φυσικά και σοβαρή ευθύνη φέρουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωζώνη, που έδειξαν «πολύ λίγες» στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μιας κρίσης που τις απειλούσε στο σύνολό της.
Η κρίση επεκτείνεται ήδη και στη σχέση του πολιτικού μας συστήματος με τους πολίτες. Μέσα στις συνθήκες του Μνημονίου (που επιβαρύνθηκαν από λάθη και καθυστερήσεις στην εφαρμογή των αλλαγών), η Κεντροαριστερά ασφυκτιά και φθείρεται και ο κύριος εκφραστής της, το ΠΑΣΟΚ, δείχνει να υφίσταται ένα τεράστιο κόστος που το απειλεί με απαξίωση και μετατροπή σε ουραγό στις εξελίξεις. Για όσους πιστεύουν στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Κεντροαριστεράς στις σύγχρονες κοινωνίες και στην Ευρώπη, η κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται με εύκολες και μηχανιστικές λύσεις.
Χρειάζεται μια ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΛΑΓΗ, η αίσθηση μιας ΝΕΑΣ ΕΚΚΙΝΗΣΗΣ. Που θα αντιμετωπίζει τα πραγματικά αίτια του προβλήματος και θα προσφέρει πραγματικές διεξόδους, και όχι επίπλαστες ρητορικού τύπου αναφορές, ενόψει των ερχόμενων εκλογών. Γιατί τότε το πρόβλημα και η απειλή θα συνεχιστούν μετά τις εκλογές.
Και αυτή προϋποθέτει τρία πράγματα. Τον ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟ της πορείας της διετίας. Τη ΝΕΑ ΑΦΗΓΗΣΗ για το τι εκφράζουμε και επαγγελλόμαστε. Την ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ του ευρύτερου χώρου της Κεντροαριστεράς.
1. Με τον Απολογισμό θα προσεγγίσουμε με τόλμη όχι μόνο τα θετικά μας αλλά και τις αδυναμίες μας και κυρίως το γιατί «κόπηκαν οι γέφυρες» με μεγάλα τμήματα της κοινωνίας και τη νέα γενιά. Ο Απολογισμός επεκτείνεται και στις διαδικασίες για την ηγεσία. Και η πρωτοβουλία γι\’ αυτό ανήκει στον ίδιο τον Γιώργο Παπανδρέου. Φυσικά θα πρέπει να εκφρασθεί η βάση μας, ώστε να μετατραπεί η διαδικασία σε αναζωογονητική δύναμη για το ΠΑΣΟΚ.
2. Η Νέα Αφήγηση απαντά στο τι θα εκφράσει αύριο η Κεντροαριστερά στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Βαθιές, ριζικές αλλαγές παντού. Στο πολιτικό μας σύστημα για να ξαναγίνει αξιόπιστο, να απαλλαγεί από το βάρος του «πολιτικού χρήματος». Στο μοντέλο ανάπτυξης, για να αντικαταστήσουμε το κρατικοδίαιτο του χθες, με το ανταγωνιστικό, το δημιουργικό, το καινοτόμο των νέων ανθρώπων. Στο κοινωνικό κράτος, για να κατανείμουμε σωστά τους πόρους και τις δράσεις για την αντιμετώπιση της ανεργίας και την κοινωνική συνοχή. Στο φορολογικό, στην αντιμετώπιση των «συντεχνιών του πλούτου», για να υπάρξει αίσθημα δικαιοσύνης στην κατανομή των βαρών. Στις πολιτικές μας για την Ευρώπη, για συμβολή της στην ανάπτυξη, οικονομική διακυβέρνηση, θεσμικές αλλαγές που θα προσεγγίσουν τους πολίτες.
3. Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να προχωρήσει με λογικές «αυτάρκειας και αυτοδυναμίας». Η Νέα Κεντροαριστερά απαιτεί πρωτοβουλίες που θα δημιουργήσουν γέφυρες συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με ευρύτερες δυνάμεις του δημοκρατικού κέντρου, της ευρωπαϊκής Αριστεράς, των κοινωνικών κινημάτων. «Γέφυρες» που θα εξελιχθούν σε προγραμματικές συγκλίσεις για την Ελλάδα και την κοινωνία με ξεκάθαρους στόχους που αποδέχονται οι πολίτες. Και ίσως οδηγήσουν σε μετεξέλιξη σ\’ έναν πολιτικό σχηματισμό, όπου δεν θα ενοχοποιούνται ιδεολογικές τάσεις και ρεύματα στο εσωτερικό του.
Το εγχείρημα αυτό πρέπει να ξεκινήσει τώρα, για να έχει τύχη και συνέχεια και μετά τις εκλογές. Είναι ώρα να τολμήσουμε. Να τολμήσουμε έναν τοκετό που θα είναι επώδυνος (γιατί το παραδοσιακό θα αντισταθεί) αλλά αναγκαίος, αν αντιλαμβανόμαστε το μέλλον που έρχεται.
ΠΡΕΠΕΙ Η ΕΛΠΙΔΑ ΝΑ ΓΥΡΙΣΕΙ & ΠΑΛΙ.
Του Χρήστου Πρωτόπαπα
Kοινοβουλευτικού Eκπροσώπου, Bουλευτή Β’ Αθήνας του ΠΑΣΟΚ
