Η οικονομική και κοινωνική κρίση έχει μεταβάλλει άρδην τα δεδομένα. Καμία βεβαιότητα δεν έχει μείνει ανέπαφη. Έχουν ανατραπεί πρακτικές και αντιλήψεις ετών. Έχουν ανατραπεί σταθερές πάνω στις οποίες δομήθηκε η κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Από αυτό το πλαίσιο των αλλαγών δεν θα μπορούσε να εξαιρεθεί η Αυτοδιοίκηση.
Έχει αξία βέβαια να παραδεχτούμε πως η Αυτοδιοίκηση αντιμετώπιζε σειρά προβλημάτων πολύ πριν από την παρούσα οικονομική κρίση. Ότι εντοπίζονταν πολλές παθογένειες και στον ευρύτερο αυτοδιοικητικό χώρο. Δεν προχωρούσαν όλα καλώς. Το αντίθετο. Στο χώρο της αυτοδιοίκησης αναπαράγονταν φαινόμενα πελατειακών σχέσεων, ανορθολογικής διαχείρισης πόρων, κομματισμού, γραφειοκρατίας και αναποτελεσματικότητας. Αναπαράγονταν αρνητικά φαινόμενα του κεντρικού πολιτικού και διοικητικού συστήματος της χώρας.
Από την μία η δημοσιονομική κρίση και οι περιορισμοί της και από την άλλη η νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης μέσω του προγράμματος «Καλλικράτης» συνθέτουν εδώ και λίγα χρόνια τη νέα πραγματικότητα. Έχει διαμορφωθεί ένα καινούριο πλαίσιο το οποίο οφείλουν οι αυτοδιοικητικές δυνάμεις να λάβουν υπόψη και με βάση αυτό να σχεδιάσουν και να παραγάγουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τις τοπικές κοινωνίες.
Για μια σύγχρονη και αποτελεσματική διακυβέρνηση, για μια καλύτερη πολιτική αντιπροσώπευση, είναι απαραίτητη η ενδυνάμωση της Αυτοδιοίκησης διότι χαρακτηρίζεται από εγγύτητα στον πολίτη και τα προβλήματά του. Ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης είναι σημαντικότατος ιδιαίτερα ως προς την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Υπάρχουν όμως σοβαρά προβλήματα. Το γνωρίζουμε όλοι. Η κεντρική εκτελεστική εξουσία οφείλει να σταματήσει την εξελισσόμενη συντηρητική αναδίπλωση που επιχειρεί σε βάρος της αυτοδιοίκησης. Συνοπτικά θα επισημάνω μόνο τα εξής :
– Μεταφέρθηκαν ορθώς νέες αρμοδιότητες στην αυτοδιοίκηση, χωρίς όμως να μεταφερθούν οι ανάλογοι πόροι
– Μειώνεται το προσωπικό των δήμων χωρίς όμως κάποιο σχέδιο, χωρίς να έχει προηγηθεί αξιολόγηση δομών και υπηρεσιών
– Πλήττεται το αυτοδιοίκητο του θεσμού μέσω ενός ανελαστικού ελέγχου των δαπανών που συρρικνώνει απελπιστικά τους προϋπολογισμούς για δράσεις κοινωνικής πολιτικής.
Όμως αν η Τοπική αυτοδιοίκηση στερείται τους αναγκαίους πόρους και δεν διαθέτει επιχειρησιακή ικανότητα για την εκπλήρωση των στόχων της, κινδυνεύει να μετατραπεί σε συμβολικό και κενό περιεχομένου θεσμό.
