Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 31/10/2026
Aντιμέτωπη με ένα νέο κύμα κοινωνικής και πολιτικής αμφισβήτησης βρίσκεται η Ευρώπη, την ίδια στιγμή που οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή απειλούν να επιδεινώσουν περαιτέρω την οικονομική αβεβαιότητα. Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία, οι αντιδράσεις για τη στεγαστική κρίση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και οι αυξανόμενες πιέσεις συνθέτουν μια εικόνα που αναμφίβολα πιέζει τις κυβερνήσεις και την ηγεσία της Ε.Ε. Στη Γαλλία, οι διαδηλώσεις και η συμμετοχή μαθητών και φοιτητών στις κινητοποιήσεις έχουν αναδείξει την ένταση της κοινωνικής δυσαρέσκειας και τροφοδοτούν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο αξιοποιούν πολιτικά δυνάμεις τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς εν όψει των εκλογών του Απριλίου του 2027 και τη διαφαινόμενη άνοδο της Ακροδεξιάς και της Μαρίν Λεπέν.
Κινητοποιήσεις κι από άλλες… αφετηρίες
Αντίστοιχες πιέσεις εκδηλώνονται και αλλού. Στην Πορτογαλία, χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το Κοινοβούλιο διαμαρτυρόμενοι για τη στεγαστική κρίση, ενώ στην Ισπανία το κόστος της κατοικίας παραμένει βασικό πεδίο κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης, με τις (πρόωρες) κάλπες να στήνονται σε λιγότερο από ένα μήνα από σήμερα. Ασφαλώς οι κινητοποιήσεις δεν έχουν παντού τα ίδια χαρακτηριστικά, αλλά αποτυπώνουν μια κοινή δυσκολία: την αδυναμία των εισοδημάτων να ακολουθήσουν το κόστος ζωής. Το μεγάλο πρόβλημα όμως για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι ότι τα περιθώρια δημοσιονομικών παρεμβάσεων περιορίζονται, ενώ οι ανάγκες για κοινωνικές δαπάνες, άμυνα και ενεργειακή ασφάλεια αυξάνονται.
Ένταση διαρκείας και εξ ανατολών
Στο ήδη δύσκολο αυτό περιβάλλον προστίθεται η αβεβαιότητα από τη Μέση Ανατολή.
Οι προσπάθειες για αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή, με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν να αναλαμβάνουν διπλωματικές πρωτοβουλίες, αλλά δίχως αποτέλεσμα. Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η αποτροπή νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων αποτελούν βασικές προτεραιότητες, αλλά οι διαφωνίες για τις κυρώσεις και το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα παραμένουν και όλα δείχνουν πως δεν πρόκειται να υπάρξουν σημαντικές εξελίξεις τουλάχιστον πριν να καθίσει ο… κουρνιαχτός από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ και ο Ντόναλντ Τραμπ πάρει τις αποφάσεις του για το τι θα πράξει από εδώ και πέρα και αν θα κλιμακώσει -όπως έχει δηλώσει- τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή θα δώσει μεγαλύτερο βάρος στη διπλωματία. Στην εξίσωση ασφαλώς προστίθεται και το «κουβάρι» των ισραηλινών εκλογών, με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου να είναι μεν ξεκάθαρος νικητής, αλλά η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης περιπλέκει το σκηνικό και επηρεάζει άμεσα τα τεκταινόμενα στη Μέση Ανατολή.
Συνεχής οικονομική πίεση
Προφανώς η εξέλιξη της κρίσης έχει άμεση οικονομική σημασία και για την Ευρώπη, καθώς μια νέα αύξηση των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να ενισχύσει την κοινωνική δυσαρέσκεια. Εν όψει προφανώς του εκλογικού κύκλου που ανοίγει στην Ευρώπη και θα συνεχιστεί εντός του 2027 -συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας- η ευρωπαϊκή σταθερότητα είναι φανερό πλέον πως δεν εξαρτάται μόνο από τις εσωτερικές οικονομικές επιλογές, αλλά και από αυτές τις διεθνείς συγκρούσεις, την ενεργειακή ασφάλεια και την ικανότητα των κυβερνήσεων να πείσουν τους πολίτες ότι μπορούν να διαχειριστούν μια παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας.
