Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 07/08/2026
H νέα μεταναστευτική κρίση που εκδηλώθηκε προ ημερών στη Θέουτα της Ισπανίας επανέφερε με τον πιο έντονο τρόπο στο προσκήνιο ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι εικόνες με δεκάδες χιλιάδες μετανάστες να επιχειρούν να περάσουν από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της βόρειας Αφρικής και οι συγκρούσεις που σημειώθηκαν στα σύνορα με τις δυνάμεις ασφαλείας και τον στρατό που κινητοποιήθηκε άμεσα από την κυβέρνηση Σάντσεθ, προκάλεσαν έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Γεωπολιτικές συνέπειες
Ύστερα από την εκτόνωση της κρίσης με την επιστροφή των μεταναστών στην αφρικανική χώρα προορισμού τους -τουλάχιστον στη συντριπτική πλειονότητά τους- αυτό που μένει είναι πως οι μεταναστευτικές πιέσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι μόνο δεν έχουν υποχωρήσει, αλλά επηρεάζονται ολοένα και περισσότερο από τις δραματικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Κι όπως όλα δείχνουν πλέον, το μεταναστευτικό σταδιακά περνά από την ανθρωπιστική του διάσταση σε ζήτημα ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής για ολόκληρη την Ευρώπη, αποκτώντας και γεωπολιτικές προεκτάσεις.
Εκτόνωση μέσω Βρυξελλών
Οι πρώτες ημέρες της κρίσης δημιούργησαν την εικόνα μιας κατάστασης που κινδύνευε να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Η κυβέρνηση της Ισπανίας προχώρησε άμεσα στην ενίσχυση των μέτρων επιτήρησης, αλλά κυβερνήσεις άλλων χωρών, όπως της Ιταλίας, επανέφεραν το σενάριο της κατάργησης της Συνθήκης Σένγκεν, δηλαδή της κατάργησης στην πράξη της ελεύθερης διακίνησης προσώπων στις χώρες της ΕΕ. Καθοριστικό ρόλο για την αποκλιμάκωση της πολιτικής και διπλωματικής έντασης διαδραμάτισε εν τέλει η συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών της Ένωσης, κατά την οποία εκφράστηκε σαφής πολιτική στήριξη προς τη Μαδρίτη και επιβεβαιώθηκε η πρόθεση των κρατών – μελών να ενισχύσουν τη συνεργασία με το Μαρόκο για την προστασία των εξωτερικών συνόρων.
Εθνικές πολιτικές για ευρωπαϊκό πρόβλημα
Παρά τη βελτίωση της κατάστασης στα σύνορα Μαρόκου – Ισπανίας, ουδείς στις Βρυξέλλες και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θεωρεί ότι το πρόβλημα έχει λυθεί, μολονότι εδώ και μερικές εβδομάδες έχει τεθεί σε εφαρμογή και το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Με άλλα λόγια, η αποκλιμάκωση των τελευταίων ημερών αποτελεί ασφαλώς μια θετική εξέλιξη, δεν αναιρεί όμως το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από την κρίση της Θέουτα και το οποίο αναδεικνύει και διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες και προσεγγίσεις του προβλήματος που παραμένουν ισχυρότερες από τη συλλογική ευρωπαϊκή προσέγγιση.
Μνήμες Έβρου
Την ίδια στιγμή, η «έφοδος» των 70 χιλιάδων μεταναστών στο ισπανικό έδαφος και οι μνήμες που ξύπνησε από τα δραματικά γεγονότα στα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο το 2020, τα οποία δεν διέφεραν από «εμπόλεμη ζώνη», αποτελούν για πολλούς αναλυτές ξεκάθαρα σημάδια ενός υβριδικού πολέμου που βρίσκεται ήδη -ή έχει περάσει- τις πύλες της Ευρώπης, η οποία εξακολουθεί να ψάχνει αποτελεσματικές πολιτικές αντιμετώπισης του φαινομένου και κυρίως μια κοινή γραμμή.
