***
Ας επιστρέψουμε στο παράδειγμα της Κίνας. Η ίδια αυτοχαρακτηρίζει το δικό της στάδιο ως «σοσιαλισμό με κινεζικά χαρακτηριστικά». Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα μεικτό σύστημα, όπου συνυπάρχουν ένα σωρό στοιχεία των γνωστών κοινωνικοοικονομικών συστημάτων, από αυτά που τόσο εύστοχα περιγράφει παραπάνω ο Λένιν. Παράλληλα, είναι σαφές ότι οι Κινέζοι έχουν ως στόχο την σταδιακή ενσωμάτωση της πατριαρχικής αγροτικής μικροκαλλιέργειας και της μικρής εμπορευματικής παραγωγής σε συνεταιριστικά αγροκτήματα, ενώ οι μικροβιοτεχνίες θα οργανωθούν σε μεγαλύτερες ιδιωτικές ή κρατικές επιχειρήσεις.
Άρα, στην κίνα συνυπάρχουν οι παλιές μικροαστικές παραγωγές, ο ιδιωτικός καπιταλισμός και ο κρατικός καπιταλισμός. «πού βρίσκεται ο σοσιαλισμός;», θα αναρωτηθεί, δικαίως, ο αναγνώστης. Εδώ ακριβώς επιστρέφουμε στη λογική της «ταμπέλας». Καθένας, ανάλογα με το είδος της ανάλυσης που κάνει, μπορεί να κρεμάσει στην Κίνα τη δική του ταμπέλα: κρατικός καπιταλισμός, ψευδοσοσιαλισμός, άγριος καπιταλισμός, ιμπεριαλισμός ή ότι άλλο του είναι αρεστό!
Η πραγματικότητα είναι ότι η Κίνα έχει προσεκτικά επιλέξει αυτό τον μεταβατικό δρόμο ανάπτυξης, με αρκετά στοιχεία σοσιαλισμού στο πολιτικό πεδίο (εξουσία στο ΚΚ Κίνας, κεντρικός σχεδιασμός με «πεντάχρονα» στην οικονομία, διαρκείς ιδεολογικές αναζητήσεις σε κομματικό και ακαδημαϊκό επίπεδο για την επόμενη φάση του συστήματος κλπ.), με πολλά στοιχεία καπιταλισμού (ιδιωτικού και κρατικού) στο οικονομικό πεδίο. Είναι φανερό, όμως, ότι η φυσιολογική εξέλιξη τείνει προς ολοένα και πιο ισχυρό κρατικομονοπωλιακό σύστημα, που σταδιακά θα διανέμει όλο και πιο δίκαια τα κέρδη του στο 1,3 δις των Κινέζων.
Διαβάζοντας τις παραπάνω γραμμές, ορισμένοι που αυτοτιτλοφορούνται ως «αριστεροί» ή και «κομμουνιστές» θα οργίζονται από απέχθεια κατά της… «καπιταλιστικής Κίνας» ή έστω… «κρατικοκαπιταλιστικής». Λες και το είχε προβλέψει, ο Λένιν απαντά και σ’ αυτό:
«Κανείς ως τώρα στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν μπόρεσε να γράψει ένα βιβλίο για τον κρατικό καπιταλισμό, γιατί μόλις τώρα πρωτοζούμε αυτό το πράγμα. Τώρα δημιουργήθηκε μια άλλη κατάσταση που κανένας Μαρξ και κανένας μαρξιστής δε μπορούσε να το προβλέψει! Και δεν πρέπει να κοιτάζουμε προς τα πίσω. Αν πρόκειται να γράψετε την ιστορία, όταν πρόκειται να γράψετε εγχειρίδια, πρέπει να γράψετε: ο κρατικός καπιταλισμός είναι ένας καπιταλισμός τόσο απροσδόκητος, που κανείς δε μπόρεσε να τον προβλέψει, γιατί κανένας δε μπορούσε να προβλέψει ότι το προλεταριάτο θα πάρει την εξουσία σε μια χώρα απ’ τις πιο καθυστερημένες και πως στην αρχή θα δοκιμάσει να οργανώσει τη μεγάλη παραγωγή και κατανομή για τους αγρότες και μετά, όταν εξαιτίας του χαμηλού πολιτιστικού επιπέδου δε θα μπορέσει να εκπληρώσει αυτό το καθήκον, θα χρησιμοποιήσει και τον καπιταλισμό! (…) Τον καπιταλισμό που αφήσαμε να αναπτυχθεί, ήταν ανάγκη να τον αφήσουμε. Αν είναι διεστραμμένος και κακός, είμαστε σε θέση να τον διορθώσουμε, γιατί η εξουσία είναι στα χέρια μας και δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτε»!!! (Άπαντα, τόμος 45, σελ. 117-8).
Αν αυτά ίσχυαν για τη Σοβιετική Ρωσία του 1923, σκεφτείτε πόσο πιο έντονα ισχύουν για την κίνα, που μόλις μερικά χρόνια αργότερα έκανε τη δική της αστική επανάσταση με τον Σουτ Γιατ Σεν και άλλα 20 χρόνια αργότερα τη σοσιαλιστική επανάσταση με τον Μάο Τσε Τουνγκ!
Όσοι, λοιπόν, επιμένουν να καταδικάζουν μετά βδελυγμίας το κινεζικό πείραμα, ας είναι πιο προσεκτικοί. Η θεωρία δοκιμάζεται μόνο στην πράξη. Και μόνον αυτή θα κρίνει τελεσίδικα αν ο δρόμος της Κίνας θα γραφτεί στην Ιστορία με χρυσά ή με μαύρα γράμματα…
Χρήστος Φωτιάδης
