Είδαμε στις δύο προηγούμενες συνέχειες πώς προσέγγιζε ο Λένιν την οικονομική συνεργασία με τις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες. Με τον όρο «Εκχωρήσεις», ο Λένιν υποστήριξε κάθετα και απόλυτα -με μια σειρά λόγων και γραπτών του- την ολόπλευρη συνεργασία σε κάθε δυνατό τομέα, με στόχο να ενσωματώσει η τότε Σοβιετική Ρωσία την προηγμένη τεχνογνωσία των αντιπάλων της.
Τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα μετά το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ και την πολυδιάσπαση του κομμουνιστικού κινήματος, άνθισε η λογική των «ταμπελών»! Για να υποβαθμίσει η μια πλευρά την άλλη, δεν είχε παρά να την… βαφτίσει «δογματική» και «σταλινική» από τη μια πλευρά ή «οπορτουνιστική» και «αναθεωρητική» απ’ την άλλη! Προσθέστε και τον όρο «ρεβιζιονιστική» (της μαοϊκής ιδεολογίας) και θα έχετε το πλήρες μωσαϊκό της ιδεολογικής θολούρας.
Στο πλαίσιο αυτό, μαινόταν ο «πόλεμος της ταμπέλας», για το… τι ακριβώς ήσαν η ΕΣΣΔ και οι υπόλοιπες χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού. Ακόμα κι αυτός ο τελευταίος όρος, μπαίνει συχνά σε… εισαγωγικά, επειδή ορισμένοι θεωρούν τις χώρες αυτές στη συγκεκριμένη περίοδο ως κλασικό «κρατικό καπιταλισμό»! Το ίδιο ακριβώς κάνουν και με τη σημερινή Κίνα, θεωρώντας ότι με τον όρο, αυτό την υποβαθμίζουν ή και την… στιγματίζουν.
«Ένα βήμα εμπρός»
Ο Λένιν, ο ηγέτης της ρωσικής επανάστασης, ο άνθρωπος που μπόλιασε τη θεωρία των Μαρξ – Ένγκελς με την επαναστατική πρακτική, αλλά και με την πρώτη εφαρμογή των σοσιαλιστικών ιδεών σε πράξη, είχε μια απολύτως διαφορετική άποψη για τον «κρατικό καπιταλισμό»!
Ξεκινώντας από τα «στάδια μετάβασης» στον κομμουνισμό (ως πολύ μακρινό όραμα…), είχε εντοπίσει τις αφάνταστες δυσκολίες του περάσματος από το ένα στάδιο στο άλλο. Δεν έβλεπε αυτή την εξέλιξη ως κάτι «αυτόματο», που θα γινόταν με το «μαγικό ραβδί», αλλά ως μια επίπονη και μακρόχρονη διαδικασία, που σε καμία περίπτωση δεν θα ήταν ευθύγραμμη, αλλά ούτε και απαλλαγμένη απ’ τον κίνδυνο της οπισθοδρόμησης. Η μετέπειτα καταστροφή της ΕΣΣΔ, από μια ανίκανη ηγεσία και έναν απερίγραπτο «ηγέτη», δικαίωσε πλήρως τις προβλέψεις του ηγέτη των μπολσεβίκων.
Πρώτα απ’ όλα, ο Λένιν, περιέγραψε με σαφήνεια τα «στοιχεία των διαφόρων τύπων του κοινωνικοοικονομικού συστήματος», που υπήρχαν τότε στη Ρωσία:
1. Η πατριαρχική, δηλαδή η φυσική αγροτική οικονομία.
2. Η μικρή εμπορευματική παραγωγή, αγρότες που πουλούν απευθείας την παραγωγή τους.
3. Ο ιδιωτικός καπιταλισμός.
4. Ο κρατικός καπιταλισμός.
5. Ο σοσιαλισμός.
Πολλές φορές ο Λένιν εστίασε την κριτική και τους φόβους του στην μικροαστική τάξη και έβλεπε τον κρατικό καπιταλισμό ως «ένα βήμα προς τα μπρος», και «αναπόφευκτο» (!) βήμα, πριν το σοσιαλισμό:
«Είναι δυνατόν να συνδυαστεί, να συνενωθεί, να συμβιβαστεί το Σοβιετικό κράτος, η δικτατορία του προλεταριάτου με τον κρατικό καπιταλισμό;
Φυσικά είναι δυνατόν! Απέδειξα ότι ο κρατικός καπιταλισμός είναι ένα βήμα προς τα μπρος, σε σύγκριση με το μικροϊδιοκτητικό, το μικροπατριαρχικό και το μικροαστικό στοιχείο. Κάνουν ένα σωρό λάθη εκείνοι που αντιπαραθέτουν ή συγκρίνουν τον κρατικό καπιταλισμό μόνο με το σοσιαλισμό, ενώ αυτός πρέπει να συγκρίνεται υποχρεωτικά και με τη μικροαστική παραγωγή»! (Άπαντα, τόμος 43, σελ. 222).
