Πώς απαντάει η… μεγαλύτερη υπερδύναμη, όταν βλέπει ότι χάνει την επί δεκαετίες κυριαρχία της στον τομέα της οικονομίας; Μα φυσικά δημιουργώντας μυστικές διακρατικές συμφωνίες, που θα της επιτρέψουν να κινηθεί χωρίς κανένα απολύτως έλεγχο και κανονισμό!
Αν δεν έχετε ακούσει για την λεγόμενη
Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων (Transatlantic Trade and Investment Partnership) ή αλλιώς TTIP όπως έχει γίνει γνωστή στο διαδίκτυο, μην ανησυχήσετε! Μέχρι πολύ πρόσφατα δεν είχε δοθεί καμία λεπτομέρεια αυτών των τόσο σημαντικών διακρατικών οικονομικών δραστηριοτήτων. Ήταν χάρη στο περίφημο site Wikileaks (γνωστό για τις πολλές αποκαλύψεις που έχει φέρει στο φως της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια), το οποίο δημοσίευσε ορισμένα από τα απόρρητα έγγραφα της TTIP και έτσι ξεκίνησε έρευνα από αναλυτές, δημοσιογράφους και οικονομολόγους σε όλη την Ευρώπη.
Τί ακριβώς όμως είναι το TTIP και γιατί έχει ξεσπάσει τόσο ντόρος γύρω από αυτή τη συμφωνία;
Ουσιαστικά πρόκειται για οικονομική συμφωνία που έχει ως στόχο τη δημιουργία της… «Μεγάλης Συμμετοχής» (Grand Enclosure), που θα περιλαμβάνει τις ΗΠΑ και 51 χώρες, με 1,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους και τα 2/3 του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Οι ΗΠΑ, που μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου έλεγχαν πάνω από το 50% του παγκόσμιου ΑΕΠ, τα τελευταία χρόνια βλέπουν την κυριαρχία τους να ξεφτίζει. Η άνοδος της Κίνας -εδώ και χρόνια-, της Βραζιλίας, της Ινδίας και της Ρωσίας πιο πρόσφατα, έχουν κλονίσει φανερά την κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία. Έτσι, με τη συμφωνία TTIP επιχειρείται από τη μια πλευρά η ενσωμάτωση περιοχών όπως η Δυτική Ευρώπη, η Λατινική Αμερική και η Ασία, με ταυτόχρονο αποκλεισμό της Βραζιλίας, της Κίνας, της Ρωσίας και της Νότιας Αφρικής, δηλαδή όλων σχεδόν των BRICS! Πρόκειται καθαρά για έναν γεωστρατηγικό πόλεμο, με τις ΗΠΑ να κινούν τα νήματα.
Στο κομμάτι που αφορά τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ, φαίνεται πως οι ΗΠΑ θέλουν να δημιουργήσουν καινούριες συμφωνίες με όλες τις χώρες της Ε.Ε, προς όφελος των δικών τους πολυεθνικών εταιρειών. Οι συμφωνίες αυτές αφορούν σχεδόν όλους τους τομείς της καθημερινής μας ζωής, από τη διατροφή μέχρι την εκπαίδευση, ακόμα και τη δημόσια υγεία! Τομείς όπως το νερό, ο ηλεκτρισμός, η τηλεφωνία, τα ταχυδρομεία, οι σιδηρόδρομοι, θα περάσουν σε αμερικανικές εταιρείες! Με απλά λόγια, προκειμένου οι ΗΠΑ και η ΕΕ να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη των νέων ανταγωνιστών τους, πρέπει να ξεπεραστούν κάποιοι κανονιστικοί φραγμοί που ισχύουν στην πιο «δημοκρατική» ΕΕ, δηλαδή κανόνες ασφαλείας, επικύρωση συμφωνιών από τα κοινοβούλια της κάθε χώρας κλπ.
Ιδού κάποια παραδείγματα, για να καταλάβουμε πόσο θα επηρεάσει αυτή η συμφωνία κάθε τομέα της ζωής μας:
Στις ΗΠΑ το 70% των προϊόντων στα σουπερμάρκετ περιέχουν γενετικώς τροποποιημένα συστατικά. Στην ΕΕ έχουμε πει ότι δε θέλουμε γενετικά τροποποιημένες τροφές στην τροφική μας αλυσίδα, όπως έχουμε απαγορεύσει τη χρήση ορμονών στα κρέατα. Αλλά υπό την TTIP, στο πλαίσιο των κανόνων ελεύθερου εμπορίου, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν θα έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν. Άλλο παράδειγμα: στην Ευρώπη μια εταιρεία πρέπει να αποδείξει ότι μια ουσία είναι ασφαλής, πριν αυτή χρησιμοποιηθεί (λογικό δεν ακούγεται;), ενώ στις ΗΠΑ όλες οι ουσίες βγαίνουν στην αγορά και μόνο αν κάποια αποδειχθεί επιβλαβής η εταιρεία οφείλει να την ελέγξει και να την αποσύρει από το εμπόριο!
Επιπλέον, μέσα στη συμφωνία αυτή υπάγεται η δημιουργία ενός συστήματος Διεθνούς Διαμεσολάβησης Κρατικών Διαφωνιών (International State Dispute Settlement) το οποίο στην πράξη είναι ένα μυστικοπαθές διεθνές δικαστήριο που επιτρέπει σε εταιρείες να μηνύσουν κράτη για σχεδόν οτιδήποτε μπορούν να ισχυριστούν ότι επηρεάζει τις επενδύσεις/τα κέρδη τους! Σύμφωνα με παρόμοιο σύστημα δικαστηρίων που υπήρχε από παρόμοιες παλιότερες συμφωνίες (μικρότερου βεληνεκούς), η σουηδική εταιρεία Vattenfal μήνυσε το γερμανικό κράτος για 3,7 δισ ευρώ, επειδή ψήφισε νόμο για τη σταδιακή κατάργηση της πυρηνικής ενέργειας! Aντίστοιχα, η British American Tobacco μήνυσε την Αυστραλία για την ψήφιση νόμου που περιορίζει τη διαφήμιση των τσιγάρων και η γαλλική εταιρεία Veolia μήνυσε την Αίγυπτο για την αύξηση του κατώτατου μισθού!
Και το πιο τρομακτικό είναι ότι σε αυτές τις αποφάσεις δεν μπορεί να παρεμβαίνει ούτε ο απλός πολίτης, αλλά ούτε και οι κυβερνήσεις των κρατών!
Η Ιστορία έχει δείξει ότι ο μόνος τρόπος για να μην περάσουν τέτοιες συμφωνίες είναι η ενημέρωση μεγάλου αριθμού πολιτών, γι’ αυτό άλλωστε και η προσπάθεια να διατηρηθεί αυτή η μυστικότητα για την TTIP. Μέχρι στιγμής υπάρχουν μεμονωμένες αντιδράσεις, τόσο στο ευρωκοινοβούλιο όσο και από οργανώσεις καταναλωτών. Όμως για την αποτροπή ενός ακόμη μοιραίου βήματος για την Ευρώπη, θα χρειαστούν πολύ περισσότερα…
Νικολέτα Μπίθα
