Στον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο στην Βόρεια Εύβοια, στη Λίμνη Ευβοίας αλλά και στη Χαλκίδα ολοκλήρωσε στις 23 Οκτωβρίου την πρώτη του εκδρομική συνάντηση για το φετινό Φθινόπωρο, ο Σύλλογος Μικρασιατών Λυκόβρυσης – Πεύκης «ΙΩΝΙΑ». Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση: «Διανύοντας την εποχή του Φθινοπώρου ανταμώσαμε όλοι μαζί στην καθιερωμένη πλέον εκδρομή μας. Αφού περάσαμε την πόλη της Χαλκίδας και τα Ψαχνά, η πρώτη στάση ήταν στις πλαγιές του όρους Καντήλι στη Βορειοδυτική Εύβοια. Ένα μεγάλο πευκοδάσος με φυλλοβόλα και κωνοφόρα απλώθηκε μπροστά μας και ακολούθησε η επόμενη στάση μας στο Café «Κλιμάκι» με μαγευτική θέα στον Ευβοϊκό κόλπο.
Το μεγάλο προσκύνημα στον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο
Ακολουθώντας τη διαδρομή που συνδέει τη Χαλκίδα με τη Βόρεια Εύβοια βρεθήκαμε ύστερα από 60 χλμ. στο Προκόπι που βρίσκεται σε μια τοποθεσία όπου κυριαρχούν όλες οι αποχρώσεις του πράσινου. Ένα χωριό που πήρε την ίδια ονομασία με τον τόπο απ’ όπου κατέφθασαν οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924. Ο κύριος πόλος έλξης της περιοχής είναι η Μονή του Αγίου Ιωάννη του Ρώσου, η οποία εορτάζει στις 27 Μαΐου, ημερομηνία θανάτου του Αγίου σε ηλικία 40 χρονών το 1770. Ο ναός χτίστηκε προς τιμήν του προκειμένου να φιλοξενήσει το ιερό λείψανό του, που μετέφεραν οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία. Αποπερατώθηκε το 1951 κι από τότε χιλιάδες πιστοί -μεταξύ των οποίων και πολλοί Ρώσοι- συρρέουν κάθε χρόνο για να προσκυνήσουν τη χάρη του, αρκετοί από αυτούς διανύοντας μεγάλες αποστάσεις με τα πόδια ή ακόμα και γονυπετείς.
Ο θαυματουργός Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος
Όσιος Ιωάννης ο Ρώσος είναι Άγιος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας. Ως αιχμάλωτος πολέμου αρχικά και έπειτα δούλος ενός τούρκου Αγά, έγινε γνωστός για την καλοσύνη, την ταπεινοφροσύνη και την ακλόνητη πίστη του. Το ιερό σκήνωμά του παραμένει άφθαρτο στο Νέο Προκόπι Εύβοιας και ο ίδιος θεωρείται θαυματουργός, με πολλές μαρτυρίες να κάνουν λόγο για τη βοήθεια που προσφέρει στην ίαση ασθενών. Ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος γεννήθηκε περίπου το 1690 στην περιοχή της Μικράς Ρωσίας, σημερινής Ουκρανίας, από χριστιανούς γονείς. Κατετάγη στο στρατό του Μεγάλου Πέτρου και πήρε μέρος στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1710–1711), όπου αιχμαλωτίστηκε και στη συνέχεια πουλήθηκε σαν σκλάβος σε ένα Τούρκο αξιωματικό (ίππαρχο) που καταγόταν από το χωριό Προκόπι της Μικράς Ασίας. Ο Τούρκος αξιωματικός μετέφερε τον Άγιο στο Προκόπι και εκεί προσπάθησε, όπως συνηθιζόταν τότε, να τον πείσει να αλλαξοπιστήσει. Ο Άγιος αντιστάθηκε σθεναρά σε όλες τις προσπάθειες του Τούρκου και τέλος ο Τούρκος άφησε ήσυχο τον Άγιο να διατηρήσει την πίστη του.
Σε άσχημες συνθήκες διαβίωσης…
Οι συνθήκες διαβίωσης του Αγίου ήταν πολύ σκληρές. Κοιμόταν στο στάβλο του αφεντικού του, μαζί με τα ζώα των οποίων τη φροντίδα του είχε αναθέσει. Έτρωγε ελάχιστα, τα ρούχα του ήταν φτωχικά και ήταν αναγκασμένος να περπατά χωρίς υποδήματα. Σε αυτόν τον στάβλο, ο Άγιος προσευχόταν, ενώ τα βράδια συχνά επισκεπτόταν μια εκκλησία που ήταν εκεί κοντά, αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο.
Το αφεντικό του πλούτισε και έγινε από τους ισχυρότερους άντρες της περιοχής. Όταν κάποια στιγμή ο Τούρκος αξιωματικός επισκέφτηκε τη Μέκκα για προσκύνημα, ο Άγιος Ιωάννης με θαυμαστό τρόπο έστειλε από το Προκόπι στην Μέκκα ένα πιάτο με ρύζι για το αφεντικό του. Στην αρχή δεν τον πίστεψαν, αλλά όταν ο Τούρκος γύρισε από την Μέκκα φέρνοντας το πιάτο μαζί του πείστηκαν και το θαύμα αυτό έγινε σε όλους όσους κατοικούσαν στην περιοχή γνωστό.
Ο Τούρκος θέλοντας να τιμήσει τον Άγιο προσφέρθηκε να του καλυτερέψει τις συνθήκες διαβίωσης. Ο Άγιος όμως αρνήθηκε και συνέχισε να φροντίζει τα ζώα του αφεντικού του και να μένει στον στάβλο. Δουλεύοντας την ημέρα και προσευχόμενος την νύχτα έζησε ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος τον υπόλοιπο του βίου του έως τις 27 Μαΐου του 1730, όπου αναπαύτηκε σε ηλικία 40 ετών.
Ο ενταφιασμός σε χριστιανικό νεκροταφείο
Η Αγιότητα του Ιωάννη δεν μπορούσε να κρυφτεί, όπως επίσης και η αγάπη του προς Θεό και ανθρώπους. Όταν το τέλος του κόντευε, ζήτησε να κοινωνήσει το Σώμα και Αίμα Χριστού. Ο ιερέας, γνωρίζοντας το φανατισμό των Τούρκων, για να προστατεύσει τη θεία Μετάληψη, την έκρυψε σε ένα μήλο και έτσι την πέρασε αθόρυβα μέσα από το τουρκικό σπίτι στον Άγιο. Το σώμα του παραδόθηκε από το αφεντικό του στους χριστιανούς του Προκοπίου, ώστε να το θάψουν σύμφωνα με τους κανόνες του Χριστιανισμού. Το σώμα του Αγίου ενταφιάστηκε στο χριστιανικό νεκροταφείο και εκεί παρέμεινε για τρεισήμισι χρόνια. Μετά το πέρας αυτών των ετών ο Άγιος εμφανίστηκε στον ύπνο ενός γέροντα ιερέα ζητώντας του να γίνει ανακομιδή του ιερού λειψάνου του.
Οι Χριστιανοί έκαναν την ανακομιδή του λειψάνου του Αγίου και το τοποθέτησαν σε μια λάρνακα κάτω από την Αγία Τράπεζα του Ναού του Αγίου Γεωργίου, στον οποίο προσευχόταν ο Άγιος εν όσο ήταν στη ζωή.
Η προσπάθεια των Τούρκων να αποτεφρώσουν το λείψανό του Αγίου
Το 1832 οι Τούρκοι προσπάθησαν να αποτεφρώσουν το ιερό λείψανο του Αγίου Ιωάννου, όταν ο αντιβασιλέας της Αιγύπτου Ιμπραήμ Πασάς επαναστάτησε εναντίον του Σουλτάνου Μαχμούτ Β’, ο οποίος έστειλε τον Ογλού Οσμάν να καταπνίξει την επανάσταση. Μετά από άγρια μάχη το χωριό διαλύθηκε και οι εκκλησίες βεβηλώθηκαν. Αν και έβαλαν φωτιά και έριξαν εκεί ακόμη και το σκήνος του Αγίου, εκείνο παρέμεινε αδιαλώβητο και προς μεγάλη έκπληξη των Τούρκων δεν έγινε στάχτη.
Όταν το 1834 ή 1868 κτίστηκε στο Προκόπι ένας μεγάλος Ναός του Μεγάλου Βασιλείου, μεταφέρθηκε εκεί το λείψανό του. Τρεις φορές όμως επέστρεφε το βράδυ το Ιερό Λείψανο του Αγίου στον παλαιό ναό, ενώ οι πιστοί το μετέφεραν την ημέρα στον νέο Ναό. Μετά από πολλές αγρυπνίες μεταφέρθηκε μόνιμα πλέον το λείψανό του στον νέο Ναό.
Σε αυτόν τον ναό έμεινε ο Άγιος μέχρι το 1924. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών Ελλάδας και Τουρκίας που έγινε τότε, μεταφέρθηκε και το Ιερό Λείψανο του Αγίου Ιωάννη του Ρώσσου στο Νέο Προκόπι Εύβοιας, όπου εγκαταστάθηκαν οι Έλληνες που ζούσαν στο Προκόπι της Μικράς Ασίας. Η μεταφορά στο Νέο Προκόπι Ευβοίας έγινε χάρη στις προσπάθειες του Παναγιώτη Παπαδόπουλου. Ο αείμνηστος Παναγιώτης Παπαδόπουλος ναύλωσε με δική του δαπάνη το πλοίο «Βασίλειος Δεστούνης», με το οποίο εκτός από το σκήνωμα του Αγίου μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα και 800 πατριώτες. Το πλοίο μετέβη αρχικά από την Μικρά Ασία στη Ρόδο και στη συνέχεια στην Εύβοια. Στη Ρόδο το πλοίο παρέμεινε ακινητοποιημένο για άγνωστο λόγο και γυρόφερνε στο ίδιο σημείο. Τότε ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος υπενθύμισε στον καπετάνιο την παρουσία του ιερού σκηνώματος στο αμπάρι. Αμέσως δόθηκε εντολή να το ανεβάσουν στον κυρίως χώρο του πλοίου και έτσι συνεχίστηκε ανεμπόδιστα η πορεία προς τη Χαλκίδα.
Το 1930 άρχισε να κτίζεται ο ναός του Αγίου
Το 1930 άρχισε να χτίζεται ναός προς τιμή του Αγίου, ο οποίος ολοκληρώθηκε μετά από πολλούς κόπους των πιστών το 1951. Τότε μεταφέρθηκε ο Άγιος στο νέο Ναό και εκεί βρίσκεται μέχρι τις μέρες μας. Πιστοί επισκέπτονται τον ναό αυτό και προσκυνούν τον Άγιο από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Αναρίθμητα είναι τα θαύματα του Αγίου, πολλά άγνωστα, αλλά και αρκετά από αυτά γνωστά στο ευρύ κοινό. Μεταξύ αυτών, η ίασις του αδελφού του Κώστα Μήτσιου από αγιάτρευτη ασθένεια, καθώς επίσης καί της Ευαγγελίας Αρναούτογλου από δαιμόνιο (με τη συμβολή της πίστεως προς τον Άγιο του Αθανασίου Σωρίδη, υποθηκοφύλακα Θηβών) το 1954.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος, μαζί με τον Άγιο Νικόλαο, τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, τον Όσιο Δαυίδ γέροντα εν Ροβιαίς Ευβοίας, τον Άγιο Ιωάννη Καλυβήτη, τον Όσιο Δανιήλ το Στυλίτη, την Αγία Παρασκευή και τους 14 (πλέον) Ευβοείς Αγίους, αποτελούν το καμάρι και την ελπίδα της Ευβοίας και ολοκλήρου του κόσμου. Η μνήμη του γιορτάζεται στις 27 Μαΐου.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι ονομάσθηκε Ιωάννης (το όνομα Ιωάννης προέρχεται από το λήμμα Ίων, που αντιστοιχεί σε αρχαιοελληνικό φύλο. Σε ελεύθερη μετάφραση, Ιωάννης σημαίνει Έλληνας). Έτσι, λοιπόν, ο Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος είναι κατ’ ουσίαν ο ελληνορώσσος Άγιος.
Επόμενος σταθμός… η Λίμνη Ευβοίας
Η Λίμνη είναι ένα από τα πιο όμορφα χωριά της Εύβοιας που σέβεται απόλυτα τη μαγευτική τοποθεσία στην οποία είναι κτισμένη, ανάμεσα στους πρόποδες του πευκόφυτου βουνού Καντήλι και την εκπληκτική της παραλία στον Ευβοϊκό.
Η πανοραμική θέα της παραλία ήταν η πρώτη που εντυπωσίασε τους εκδρομείς, ενώ ακολούθησε περιπλάνηση στα στενά σοκάκια της. Οι εκδρομείς διαπίστωσαν με χαρά ότι η καλαισθησία τη συνοδεύει και στα ενδότερα, γεγονός που οφείλεται στην ομοιογένεια των χαμηλών άσπρων σπιτιών με τις κεραμοσκεπές, πλημμυρισμένα από βοκαμβίλιες.
Μεταξύ άλλων, είδαν από κοντά τα σπίτια της ηρωικής Λέλας Καραγιάννη, που αντιστάθηκε με σθένος στον ναζισμό, και του μεγάλου μας εθνικού σατιρικού συγγραφέα Νίκου Τσιφόρου. Η Λίμνη όμως διαθέτει και σπουδαία αρχοντικά. Έτσι, επόμενος σταθμός ήταν η επίσκεψη στο αρχοντικό του Aγγελή Φλώκου που λειτουργεί ως ιστορικό και λαογραφικό μουσείο φιλοξενώντας μάλιστα και αρχαιολογικά ευρήματα θα σας μυήσει στην πλούσια ιστορία της περιοχής. Από τους 2.000 κατοίκους της Λίμνης Ευβοίας αρκετοί είναι αυτοί που ασχολούνται επαγγελματικά με την αλιεία, γι’ αυτό και τα ψάρια που θα γευθείτε στα παρακείμενα ταβερνάκια του παραλιακού δρόμου είναι «ζωντανά». Εκεί βρίσκονται και τα περισσότερα καφέ και ταβέρνες όπου θα γευματίσουμε σε ταβέρνα μετά από συνεννόηση με το Σύλλογό μας.
Έδρα του διευρυμένου Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας
H Λίμνη είναι κωμόπολη της Βόρειας Εύβοιας, που βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη Ελύμνιον, η οποία αναφέρεται στα έργα του Σοφοκλή. Αποτελεί την έδρα του διευρυμένου Δήμου Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας. Σύμφωνα με την Απογραφή του 2011, έχει πληθυσμό 1.642 κατοίκους, ενώ βρίσκεται κτισμένη σε υψόμετρο 19 μέτρων.
Ο απογευματινός καφές στην παραλία της Χαλκίδας
Στη συνέχεια οι εκδρομείς επέστρεψαν στην Χαλκίδα για τον απογευματινό τους καφέ σε παραλία της πόλης, η οποία και είναι γνωστή για το μοναδικό φαινόμενο της παλίρροιας.
Παλιά γέφυρα, Νέα γέφυρα, Λιανή άμμος, Κόκκινο Σπίτι, Φάρος… όλες οι μοναδικές τοποθεσίες της Χαλκίδας. Η Χαλκίδα ήταν η πόλη του Ισαίου, Λυκόφρων, Σκαλκώτα, Μακρή, Σκαρίμπα, Κριεζώτη, του Μυταρά και πολλών άλλων προσωπικοτήτων. Ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρήσει το μοναδικό φαινόμενο της παλίρροιας που έχει τραβήξει την προσοχή και την περιέργεια μέσα στα χρόνια, τόσο από αστροφυσικής, γεωφυσικής άποψης όσο και από φιλοσοφικής.
Η Παλίρροια του Ευρίπου χωρίζει τον Βόρειο και Νότιο Ευβοϊκό και είναι γνωστός από την αρχαιότητα για την ισχυρή παλίρροιά του. Στην είσοδο της Χαλκίδας, υπάρχει η νέα γέφυρα, ενώ η παλιά χρησιμοποιείται από τους επισκέπτες ως σημείο παρατήρησης της αλλαγής των νερών. Στην Χαλκίδα, βρίσκεται το αρχαιολογικό και λαογραφικό μουσείο, το ενετικό κάστρο του Καραμπά, την εβραϊκή συναγωγή, την Εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, το σπίτι με τα αγάλματα, το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο με τις χαρακτηριστικές καμάρες του και επίσης, το Δημαρχείο.
Η παλίρροια του Ευρίπου
Η Παλίρροια του Ευρίπου είναι ένα σύνθετο μοναδικό φαινόμενο οφειλόμενο στις παλιρροϊκές δυνάμεις που παρατηρείται μόνο στον Πορθμό του Ευρίπου στην Χαλκίδα, (Ελλάδα), εξ ου και η ονομασία της. Ο πορθμός και συγκεκριμένα ο δίαυλος του Ευρίπου είναι μία στενή λωρίδα θάλασσας πλάτους 39 m, μήκους 40 m και βάθους περίπου 8,5 m που συνδέει το Βόρειο Ευβοϊκό με τον Νότιο Ευβοϊκό, μεταξύ Στερεάς Ελλάδας και Εύβοιας στη Χαλκίδα. Σ’ αυτόν το χώρο παρουσιάζεται το ακόλουθο μοναδικό σύνθετο φαινόμενο, τα ύδατα του διαύλου να κινούνται συνεχώς, ενώ συγχρόνως ν΄ αλλάζουν και φορά κίνησης, κατευθυνόμενα άλλοτε προς τον Βόρειο και άλλοτε προς το Νότιο Ευβοϊκό. Η συστηματική παρακολούθηση του εν λόγω ρεύματος έδειξε ότι, ενώ στις 22-23 ημέρες παρουσιάζει μια κανονικότητα αλλαγής φοράς ανά 6 ώρες περίπου, όπως ακριβώς η παλίρροια, στις υπόλοιπες 6-7 ημέρες του μήνα το ρεύμα γίνεται τόσο ακανόνιστο που μπορεί ν΄ αλλάξει φορά ακόμη και 14 φορές μέσα στο ίδιο 24ωρο! Έτσι διαπιστώθηκε ότι το κανονικό ρεύμα αντιστοιχεί στις συζυγίες, δηλαδή 11-12 ημέρες περί τη νέα σελήνη (Ν.Σ.) και άλλες τόσες κατά τη πανσέληνο, ενώ το ακανόνιστο ρεύμα παρατηρείται κατά τους τετραγωνισμούς (Π.Τ. και Τ.Τ.).
Η εξήγηση του συγκεκριμένου φαινομένου του ρεύματος του Ευρίπου απασχόλησε και τους αρχαίους Έλληνες και ειδικότερα τον Αριστοτέλη και τον Ερατοσθένη καθώς και πολλούς άλλους επιστήμονες από τον προηγούμενο αιώνα και μετά. Σημαντική συνεισφορά στη μελέτη του φαινομένου κατέχουν οι Έλληνες Δημήτριος Αιγινήτης (1926) ο Υποπλοίαρχος Ανδρέας Α. Μιαούλης, Β.Ν. (1880) και ο βρετανός Υποναύαρχος Αρθούρος Μένσελ (Arthur Mansel), RN. Η έρευνα συμπληρώθηκε από μετρήσεις του Πανεπιστημίου Αθηνών στη Γλύφα (1981-1984).
Η εξήγηση που έχει δοθεί και έχει γίνει σήμερα αποδεκτή για το συγκεκριμένο χώρο είναι ότι το φυσικό παλιρροιακό κύμα στο Αιγαίο φθάνοντας στην Εύβοια ανατολικά, ένα μέρος του εισέρχεται στο Βόρειο Ευβοϊκό (από Β. της Εύβοιας) και ένα άλλο εισέρχεται στο Νότιο Ευβοϊκό (από Ν. της Εύβοιας). Λόγω όμως του διαφορετικού μήκους της διαδρομής, το μεν φυσικό παλιρροιακό κύμα που έρχεται από το Νότο φθάνει στο δίαυλο του Ευρίπου σε 1 ώρα και 15 λεπτά νωρίτερα του ερχόμενου από Βορρά. Εξ αυτού, φυσικό είναι οι νότιοι εισερχόμενοι υδάτινοι όγκοι ν’ ανεβάζουν εκεί τη στάθμη κατά 30-40 εκατοστά και να δημιουργείται θαλάσσιο ρεύμα από Ν. προς Β. Μετά 6 ώρες, καθώς η άμπωτη διαδέχεται τη πλημμυρίδα, αντιστρέφονται οι συνθήκες και δημιουργείται αντίθετο ρεύμα, αφού στο Β. μέρος έχουν συσσωρευτεί μεγαλύτεροι υδάτινοι όγκοι. Όταν λοιπόν συμβαίνουν συζυγίες, οπότε η ένταση της παλίρροιας είναι μεγάλη, το ρεύμα του Ευρίπου παρουσιάζεται κανονικό. Όμως στους τετραγωνισμούς, όπου το ρεύμα είναι ασθενέστερο, τόσο η διαμόρφωση των ακτών, ο βυθός, οι υφιστάμενες καιρικές συνθήκες καθώς και άλλα βαρομετρικά αίτια συντελούν ώστε το ρεύμα να παρουσιάζεται ακανόνιστο.
Και μετά το «παλιρροιακό κύμα» του Ευρίπου στη Χαλκίδα οι εκδρομείς επέστρεψαν μετά από μία πλούσια και γεμάτη μέρα στην Πεύκη. Να σημειώσουμε ότι η τιμή συμμετοχής ήταν 10 ευρώ.
