Εκδήλωση – αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα
Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO (9 Φεβρουαρίου) με θέμα «Διάλογος Πολιτισμών: Η Ελληνική Γλώσσα στην Ιταλία» πραγματοποιήθηκε με επιτυχία την Τρίτη 10 Μαρτίου στο δημαρχείο Αμαρουσίου, με την υποστήριξη του Τμήματος Υποστήριξης Δομών Εκπαίδευσης Δήμου Αμαρουσίου και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών.
Η εκδήλωση, στην οποία παραβρέθηκαν ο δήμαρχος Θεόδωρος Αμπατζόγλου και η Α’ Σύμβουλος της Ιταλικής Πρεσβείας Cristina Caputo, διοργανώθηκε με πρωτοβουλία της εντεταλμένης συμβούλου Διεθνών Σχέσεων Μαρίας-Δήμητρας Ρώτα, στο πλαίσιο των δράσεων που έχει ανακοινώσει ο Δήμος για την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας.
Θεόδωρος Αμπατζόγλου: «Διαρκής συνεργασία σε πολιτισμό και εκπαίδευση»
Στον χαιρετισμό του o δήμαρχος αναφέρθηκε στην ιστορική και πολιτισμική σύνδεση μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, υπογραμμίζοντας ότι οι δύο χώρες «μοιράζονται κοινές ρίζες που εκφράζονται μέσα από τη γλώσσα, τον πολιτισμό και τη μακραίωνη πνευματική τους παράδοση». Τόνισε ότι «η ελληνική και η ιταλική γλώσσα, ως φορείς του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού, αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της ευρωπαϊκής ταυτότητας» και σημείωσε ότι με αφορμή την επίσημη αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας από την UNESCO, ο Δήμος Αμαρουσίου ανακήρυξε τον Φεβρουάριο ως μήνα Ελληνικής Γλώσσας, απευθύνοντας ανοικτή πρόσκληση στα σχολεία της πόλης να συμμετάσχουν σε δράσεις που αναδεικνύουν τη σημασία της ελληνικής γλώσσας.
Ο Θ. Αμπατζόγλου εξέφρασε επίσης τις θερμές του ευχαριστίες για την παρουσία της Α’ Συμβούλου της Ιταλικής Πρεσβείας Cristina Caputo, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διαρκούς συνεργασίας των δύο χωρών στους τομείς του πολιτισμού και της εκπαίδευσης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας (ΣΕΠΙ), συγχαίροντας τον για τη συμβολή του στην ενίσχυση των ελληνοϊταλικών σχέσεων.
Παράλληλα, στάθηκε με ιδιαίτερη συγκίνηση στη συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών των σχολείων της πόλης, οι οποίοι μέσα από τις δημιουργίες τους ανέδειξαν τη σημασία και την ομορφιά της ελληνικής γλώσσας. Τέλος, ευχαρίστησε θερμά τους ομιλητές της εκδήλωσης Χριστίνα Πετροπούλου και Χρήστο Μπιντούδη, καθώς και την Μαρία-Δήμητρα Ρώτα «για την πρωτοβουλία και την άρτια διοργάνωση της εκδήλωσης».
Cristina Caputo: «Θεμελιώδεις πυλώνες του δυτικού πολιτισμού»
Στην ομιλία της η Cristina Caputo τόνισε ότι «η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα του δυτικού πολιτισμού, επηρεάζοντας τη φιλοσοφία, την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την πολιτική σκέψη της Ευρώπης». Αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες που ενισχύουν τους πολιτιστικούς δεσμούς των δύο χωρών, όπως η έκθεση υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Ελλάδα «Alpha Beta. Learning Greek in the West» στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά και στις κοινές πολιτιστικές δράσεις Ελλάδας και Ιταλίας στον χώρο του βιβλίου και της εκπαίδευσης, όπως και στο γεγονός ότι η Ελλάδα είναι η τιμώμενη χώρα τον προσεχή Μάιο στη διεθνή έκθεση βιβλίου στο Τορίνο. Τέλος, υπογράμμισε ότι η συνεργασία των δύο χωρών στη γλώσσα και τον πολιτισμό «αποτελεί μια ζωντανή και δυναμική σχέση, που καλλιεργείται μέσα από διάλογο, ακαδημαϊκές συνεργασίες και πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών».
Μαρία Δήμητρα – Ρώτα: «Κοινές πνευματικές διαδρομές»
Η διοργανώτριας της εκδήλωσης Μαρία-Δήμητρα Ρώτα αναφέρθηκε στον διαχρονικό διάλογο πολιτισμών μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας. Πιο συγκεκριμένα, μίλησε για την επί αιώνες σύνδεση των δύο χωρών, μέσα από κοινές πνευματικές διαδρομές, μέσα από τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία, τις επιστήμες και την ακαδημαϊκή συνεργασία. Πρόσθεσε ότι η ελληνική γλώσσα υπήρξε διαχρονικά ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία πολιτισμού, γνώσης και επικοινωνίας των λαών, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «σε έναν κόσμο που έχει ανάγκη από περισσότερο διάλογο και συνεργασία, η γλώσσα και ο πολιτισμός μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες που ενώνουν κοινωνίες και δημιουργούν κοινό μέλλον».
Οι επιστημονικές τοποθετήσεις
Στο επιστημονικό μέρος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκαν δύο κεντρικές ομιλίες.
Η διδάκτωρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πάντειου Πανεπιστημίου Χριστίνα Πετροπούλου παρουσίασε την εισήγηση με τίτλο «Η Κατωϊταλική ως Πολιτισμικό Κεφάλαιο: η δύναμη μιας “μικρής” περιφερειακής γλώσσας».
Στην ομιλία της αναφέρθηκε στην εξέλιξη της «κατωιταλικής» ελληνικής διαλέκτου (griko), παρουσιάζοντας τη γλωσσολογική της πορεία από την εποχή της Μεγάλης Ελλάδας (Magna Grecia) έως τον 20ό αιώνα. Παρουσίασε οπτικοακουστικό υλικό από μαρτυρίες ελληνόφωνων κατοίκων της Κάτω Ιταλίας σε διάλεκτο griko.
Ο αν. καθηγητής της Έδρας Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης Χρήστος Μπιντούδης ανέπτυξε το θέμα «Μια γιορτή για την ελληνική γλώσσα γεννήθηκε στην Ιταλία».
Στην ομιλία του παρουσίασε το πώς ξεκίνησε η πρωτοβουλία για την αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στην Ιταλία και ειδικότερα στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης από τον καθηγητή Γιάννη Κορίνθιο το 2014. Παράλληλα αναφέρθηκε στην παρουσία της ελληνικής γλώσσας στα ιταλικά πανεπιστήμια και σχολεία, όπου διδάσκονται τόσο τα αρχαία όσο και τα νέα ελληνικά, καθώς και στην πρόθεση της ιταλικής πολιτείας να ενισχύσει τις Έδρες Νεοελληνικών Σπουδών.
Μαθητικές «πινελιές»
Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα είχε η παρουσίαση των παιδαγωγικών δράσεων της μαθητικής κοινότητας του Αμαρουσίου, με στόχο την ενίσχυση του γλωσσικού και πολιτιστικού δεσμού της νέας γενιάς με τις ρίζες και την ταυτότητά της.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε:
- Βιντεοπροβολή εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών από σχολεία του Αμαρουσίου.
- Ζωντανή παρουσίαση ελληνικού ποιήματος στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα από τη μαθήτρια του 7ου Γυμνασίου Αμαρουσίου Μαρίλια Σπύρου, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της γλώσσας με την έννοια της συμπερίληψης.
Στις δράσεις συμμετείχαν το 6ο, 8ο και 16ο Δημοτικά Σχολεία Αμαρουσίου, το 7ο Γυμνάσιο Αμαρουσίου και το Πρότυπο Λύκειο Αναβρύτων.
Τιμητικές διακρίσεις
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης απονεμήθηκαν τιμητικές διακρίσεις:
- Στην Πρεσβεία της Ιταλικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα για τη στήριξή της στην προώθηση της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας και την ενίσχυση της ελληνοϊταλικής φιλίας. Την απονομή πραγματοποίησε ο δήμαρχος στην Cristina Caputo.
- Στον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πανεπιστημίων Ιταλίας (SEPI) για τη συμβολή του στην ελληνοϊταλική επιστημονική συνεργασία και την προώθηση της ελληνικής γλώσσας. Τη διάκριση παρέλαβε ο πρόεδρος του συνδέσμου Θεόδωρος Αγγελόπουλος.
Μουσική επένδυση
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ένα ιδιαίτερο μουσικό αφιέρωμα στην ελληνόφωνη παράδοση της Κάτω Ιταλίας. Αρχικά προβλήθηκε σύντομο απόσπασμα από την ταινία «Polemonta» (1975) του Δημήτρη Μαυρικίου, όπου η Francesca Licci από την Calimera ερμηνεύει το τραγούδι «Adra mu pai», ένα μουσικό ντοκουμέντο από τα ελληνόφωνα χωριά της Νότιας Ιταλίας. Στη συνέχεια ακολούθησε ζωντανή μουσική παρουσίαση από τον Κώστα Κωνσταντάτο, μουσικό, ερμηνευτή και ιδρυτικό μέλος του συγκροτήματος Encardia, ενός από τα σημαντικότερα ελληνικά μουσικά σχήματα που έχουν αφιερωθεί στη μελέτη και διάδοση της μουσικής παράδοσης της Κάτω Ιταλίας και του ελληνόφωνου Νότου.
Οι παριστάμενοι
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ο πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Κωνσταντίνος Βλάχος, οι αντιδήμαρχοι Νίκος Πέππας, Πέτρος Κόνιαρης, Δημήτρης Σμυρνής, Παναγιώτης Σαγρής, Επαμεινώνδας Γαρδέλης, Κωνσταντίνος Ρώτας (μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Απόφοιτων Ιταλικών Πανεπιστημίων-ΣΕΠΙ), Επαμεινώνδας Κατσιγιάννης, Κατερίνα Βουρλάκη, Ειρήνη-Μαρία Χαλιώτη, Γιάννης Νικολαράκος, οι εντεταλμένες σύμβουλοι Ελένη Λέκκα, Αικατερίνη Ιωάννου, Κυριακή Κανάρη, Χρίστος Αναστασόπουλος, Ευτυχία Παρασύρη, οι δημοτικοί σύμβουλοι Κωνσταντίνος Χροναίος (μέλος του ΣΕΠΙ), Μαίρη Διακολιού και Κωνσταντίνος Δραγάτης, η πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού και περιφερειακή σύμβουλος Λουκία Κεφαλογιάννη, ο πρ. αντιδήμαρχος Αμαρουσίου Στέφανος Τσιπουράκης (απόφοιτος πανεπιστημίου Ιταλίας) και η πρ. δημοτική σύμβουλος και πρώην επιστημονική υπεύθυνη του Κέντρου Υγείας Αμαρουσίου Μαρία Γώγου (απόφοιτη πανεπιστημίου Ιταλίας), καθώς και εκπρόσωποι συλλόγων, φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
