«Ανάπλαση του πληγωμένου Πεντελικού σημαίνει την αποκατάσταση του τοπίου και την επούλωση των πληγών από την άναρχη λατόμευση και τις καταστρεπτικές πυρκαγιές και όχι την άμετρη μεταφορά αστικών χρήσεων στον ορεινό όγκο». Αυτό επισημαίνει σε ανακοίνωσή του ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος «Η Πεντέλη μας» .
Ο σύλλογος χαρακτηρίζει τα προβλεπόμενα έργα στο υπό έγκριση master plan για το Πεντελικό «αποσπασματικές ενέργειες» που έχουν σοβαρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και δεν έχουν προκύψει από μελέτη βιωσιμότητας.
Αναλυτικά η ανακοίνωση αναφέρει τα εξής:
«Τρεις μήνες μετά την πανηγυρική εξαγγελία του στη σπηλιά του Νταβέλη, σε κλειστή ομήγυρη με παρουσία Υπουργών, το αποκαλούμενο ‘’master plan του Πεντελικού’’ παραμένει ακριβοθώρητο και μη ανακοινώσιμο.
Τα αιτήματα του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Πεντέλης (ΠΣΠ) προς τον Δήμο Πεντέλης και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) για χορήγηση αντιγράφου παραμένουν αναπάντητα, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ειλικρινή πρόθεση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟ&Α) και της δημοτικής Αρχής για οποιασδήποτε μορφής διαβούλευση με την τοπική κοινωνία, στην οποία υποτίθεται ότι απευθύνονται οι παρεμβάσεις στο Πεντελικό. Από τα προτεινόμενα στα κυκλοφορούντα ‘’master plan’’ που περιήλθαν σε γνώση μας, προκύπτουν ανάγλυφα οι προθέσεις των εμπνευστών τους, που μας προκαλούν έντονη ανησυχία.
Απέχοντας παρασάγγας από το να συνιστούν ένα σύγχρονο γενικό σχέδιο ανάπτυξης (master plan), με κυρίαρχη την περιβαλλοντική διάσταση, στο κυοφορούμενο σύνολο παρεμβάσεων:
- Υιοθετείται μερικώς η λογική του Τοπικού Αναπτυξιακού Προγράμματος Πεντελικού Όρους (ΤΑΠΠΟ) που συντάχθηκε από τον ΣΠΑΠ τη δεκαετία του 1990, τότε που το βουνό δεν είχε ακόμη πληγεί από τις καταστρεπτικές πυρκαγιές και δεν είχε συντελεστεί η μερική αποκατάσταση με απόθεση εδαφικού υλικού της Αττικής οδού, σε μια εποχή με εμφανή υστέρηση περιβαλλοντικής ευαισθησίας από το μέτρο που επιβάλλει σήμερα η κλιματική απειλή.
- Προτείνονται σωρηδόν αθλητικές εγκαταστάσεις (γήπεδα ποδοσφαίρου, μπάσκετ, τένις, κλπ) στα λατομεία Μαλτέζου, Κοκκιναρά και Άλφα αγνοώντας ότι τα εν λόγω λατομεία έχουν πλέον επιχωθεί και φυτοκαλυφθεί σε μεγάλο βαθμό. Τυχόν δε υλοποίηση των προτεινόμενων έργων θα απαιτήσει καταστροφή δασικής βλάστησης και απόσυρση μεγάλου όγκου φυτικής γης.
- Προτείνεται η δημιουργία κολυμβητικής λίμνης στο λατομείο Περάκη, με καντίνα και parking, η οποία υποτίθεται ότι θα τροφοδοτείται με βρόχινο νερό. Η μικρή όμως ανάντι υδρολογική λεκάνη του χώρου, σε συνδυασμό με τον χαμηλό συντελεστή απορροής του ανασκαμμένου τοπίου και η αναμενόμενη μεγάλη εξάτμιση κατά τη θερινή περίοδο, καθιστούν προβληματική την τροφοδότηση της λίμνης με τον απαραίτητο για τη λειτουργία της όγκο νερού. Πέραν αυτού, λόγω του μικρού όγκου της, σε συνδυασμό με το πλήθος των προβλεπόμενων επισκεπτών που προϊδεάζει ο παρακείμενος χώρος στάθμευσης των 100 θέσεων, προδιαγράφουν την μετάπτωση της δήθεν λίμνης σε πισίνα, με ότι αυτό συνεπάγεται για το κόστος λειτουργίας της.
- Προτείνεται η κατασκευή θεάτρου 2.000 θέσεων, δυτικά της σπηλιάς του Νταβέλη και του παρακείμενου αρχαίου λατομείου, σε μια ιδιαίτερα επικλινή και ανασκαμμένη περιοχή. Η παρέμβαση αυτή στην καρδιά της νότιας πλευράς του Πεντελικού, που θα αναστατώνει την νυχτερινή ζωή του φυσικού χώρου, συνιστά από μόνη της μια βάναυση επέμβαση στον ορεινό όγκο. Το προβαλλόμενο προτέρημα της θέσης, ότι διαθέτει πανοραμική θέα προς το λεκανοπέδιο, υποβαθμίζει τον καθ΄ αυτό σκοπό του θεάτρου που προορίζεται για την παράσταση και όχι για τη θέα πάνω από τη σκηνή, αγνοώντας το σοφό τέχνασμα του Περικλή να αντιστρέψει τον προσανατολισμό της Πνύκας για να μην αποσπάται η προσοχή του σώματος από τα συμβαίνοντα στην πόλη. Επιχειρήματα αυτού του επιπέδου όχι μόνο δεν είναι πειστικά αλλά είναι ενδεικτικά της απουσίας συνολικής θεώρησης του εγχειρήματος και της προχειρότητας των προτάσεων.
- Προτείνεται η ασφαλτόστρωση του υφιστάμενου χωματόδρομου 1,5 χλμ από τον υφιστάμενο ασφαλτόδρομο προς την κορυφή μέχρι το λατομείο Περάκη, άλλη μια τσιμεντοποίηση του χώρου.
- Προτείνεται η κατασκευή χώρου στάθμευσης στο άνω λατομείο Άλφα για την εξυπηρέτηση των 2.000 θεατών του θεάτρου, η απαιτούμενη έκταση του οποίου εκτιμάται στα 11,0 περίπου στρέμματα, όταν η έκταση του άνω, φυτοκαλυμμένου κατά 80%, λατομείου Άλφα ανέρχεται μόλις στα 6,0 στρ. Αυτό σημαίνει ότι ο χώρος στάθμευσης θα επεκταθεί και στο κάτω, επίσης φυτοκαλυμμένο, λατομείο Άλφα. Συνεπώς, η κατασκευή του θηριώδους θεάτρου των 2.000 θέσεων θα απαιτήσει σοβαρή παρέμβαση στο αποκατασταθέν λατομείο Άλφα και την καταστροφή της φυτικής βλάστησης που έχει αναπτυχθεί σε αυτό. Πέραν αυτών η προσπέλαση στο χώρο στάθμευσης θα απαιτήσει την βελτίωση των γεωμετρικών χαρακτηριστικών της υφιστάμενης οδού, επιβάλλοντας άλλη μια σημαντική παρέμβαση.
Είναι προφανές ότι οι προαναφερθείσες προγραμματιζόμενες παρεμβάσεις συνιστούν αποσπασματικές ενέργειες, έχουν σοβαρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, υπερβαίνουν καταφανώς την φέρουσα ικανότητα του χώρου, και δεν έχουν προκύψει από μελέτη βιωσιμότητας. Επισημαίνουμε ότι οι προαναφερθείσες παρεμβάσεις περιορίζονται σε μικρή μόνο επιφάνεια της νότιας πλευράς, δεν καλύπτουν ούτε καν ολόκληρη τη νότια λατομική ζώνη και επομένως το υιοθετούμενο από το ΥΠΠΟ&Α και τον Δήμο Πεντέλης σχέδιο, σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να τιτλοφορείται master plan του Πεντελικού.
Ο ΠΣΠ θεωρεί ως ανάπλαση του πληγωμένου Πεντελικού την αποκατάσταση του τοπίου και την επούλωση των πληγών από την άναρχη λατόμευση και τις καταστρεπτικές πυρκαγιές και όχι την άμετρη μεταφορά αστικών χρήσεων στον ορεινό όγκο. Το πρόταγμα είναι να μειώσουμε τις γυμνές επιφάνειες που επιδεινώνουν την κλιματική απειλή και υποβαθμίζουν αισθητικά το Αττικό τοπίο και όχι να τις αυξήσουμε. Η μόνη ριζική επέμβαση στον καθ’ αυτό ορεινό όγκο που μπορεί να γίνει αποδεκτή είναι η αποκατάσταση του τοπίου, με μετακίνηση της γυμνής λατύπης για την πλήρωση των σκαμμάτων και την δημιουργία αναβαθμών (κατά το πρότυπο των αρχαίων λατομείων), την επικάλυψη με φυτική γη και την φύτευση. Πέραν αυτών μόνο τοπικές πρόχειρες κατασκευές ημερήσιας αναψυχής (θέσεις θέασης, παρατήρησης και ξεκούρασης) για την εξυπηρέτηση επισκεπτών, πεζοπόρων και ποδηλατιστών (σε καθορισμένες διαδρομές και με σεβασμό στην πανίδα της περιοχής) μπορεί να γίνουν αποδεκτές.
Με βάση τις αρχές αυτές θεωρούμε ότι οι όποιες χωροθετήσεις ανθρωπογενών δραστηριοτήτων (μη μηχανοκίνητος αθλητισμός, πολιτισμός, κλπ.) θα πρέπει να περιοριστούν σε μέγεθος, μετά από μελέτη βιωσιμότητας, στις παρυφές του όρους, στα λατομεία Μαλτέζου και Ράικου και στο τριβείο Μουζάκη και οπωσδήποτε όχι στην καρδιά του ορεινού όγκου».
